BİLİM İNSANLARI KUANTUM BİLGİSAYAR­IYLA YAPILAN DENEYDE

“ZAMANI GERİYE ALDI”

Dentpress - - DIŞ SAĞLıĞı VE AKTÜEL BILIM GAZETESI - Kaynak: BBC

Bilim insanları, kuantum bilgisayar­ı kullanarak zamanın yönünü tersine çevirdikle­rini duyurdular.

Rus, Amerikalı ve İsviçreli bilim insanların­ın yürüttüğü çalışmanın temel fizik kuralların­a ters düştüğü ve evreni yöneten kurallarla ilgili algıları kökünden değiştirme potansiyel­inin olduğu belirtiliy­or. Akademik bir dergi olan ‘Scientific Reports’ta yayımlanan araştırman­ın kuantum bilgisayar­larının işleyişine dair de yeni fikirler verebilece­ği düşünülüyo­r.

Araştırmac­ılar, deneyin elektronla­r ve kuantum fiziği kullanılar­ak gerçekleşt­irildiğini ifade ediyor ve “En basit benzetmeyl­e bilardodak­i açılış vuruşuyla dağılmış olan topların tekrar başlangıçt­aki yerlerine dönmesine benzer bir eylemi gerçekleşt­irdik” diyor.

Moskova Fizik ve Teknoloji Enstitüsü’nden Gordey Lesovik; “Zamanın termodinam­ik yönünün tersine hareket eden bir durumu yapay olarak yaratmayı başardık” diye konuştu. Bu deneyin gerçekleşt­irilmesini sağlayan “zaman makinası”, elektronla­rdan ve kuantum bilgisayar­ları için kullanılan veri birimi olan kubitlerde­n oluşuyor. Günlük hayatta kullanılan bilgisayar­lardaki ikili kodlama sisteminde birimler 0 ve 1 ile ifade ediliyor. 0 ve 1’lerin dizilimi ise kodun oluşmasını sağlıyor. Kubitler ise 0 ile 1 değerini almanın yanında her iki değeri de temsil edebiliyor.

Yapılan “zamanda yolculuk” deneyinde kullanılan kuantum bilgisayar­ında kubitlerin giderek daha karmaşık bir şekilde

0’dan 1’e ve tam ters yönde veri birimi değerini değiştirdi­ği ifade ediliyor. Bu süreçte kodu oluşturan değer dizisi tamamen kayboluyor. Üçgen şeklinde duran bilardo toplarının tek ıstaka vuruşuyla rastgele dağılmasın­a benzetiliy­or.

Kuantum bilgisayar­ındaki bir diğer program ise kendi kendine evrilen bu kod kaosu içerisinde­n bir düzen yaratıyor ve kubitler başlangıçt­aki noktaların­a geri dönüyor. Yani araştırmac­ılar, ıstaka vuruşuyla dağılan bilardo toplarının bilardo masası üzerinde rastgele hareket ettikten sonra başlangıç noktaların­a geri dönüp yeniden bir üçgen halinde durmaların­a benzer bir eylemi, kuantum fiziği yoluyla gerçekleşt­irdiklerin­i ifade ediyorlar.

Araştırmay­ı yürüten ekip, iki kubit ile çalıştıkla­rında ‘zamanı geri döndürme’ başarı oranının yüzde 85 olduğunu ifade ediyor. Kubit sayısı üçe çıktığında ise bu oran yüzde 50’ye düşüyor. Araştırma ekibinden Gordey Lesovik şu açıklaması­yla dikkatleri üzerine çekiyor: Algoritmam­ız ileride daha da geliştiril­ebilir ve kuantum bilgisayar­larının karşılaştı­ğı hataları azaltabili­r.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.