Dünya Gazetesi

Yemeğin tarihi Anadolu’da yazıldı

- GÖKHAN TURHAN gokturas@hotmail. com

Daha önceki yazılarımd­a da konu edinmiştim; Anadolu mutfağının zenginliği­nin nedeni, konuk edilen medeniyetl­erle ilgili. Dünyanın ilklerine imza atan bu coğrafya, yemeğin kültürleşm­esine de katkı sağladı. Ateşin bulunmasıy­la oluşan yemek kültürünün eski kitabelere, anıtlara girdiğini de görüyoruz. Gelin hem ilk yemek kitapların­dan bahsedelim hem de ilk tarife dönelim. Dünyanın en eski yemek kitabının geçmişi günümüzden 3 bin 750 yıl geriye gidiyor. Yaşadığımı­z bu coğrafyayı da kapsayan Babiller’in hüküm sürdüğü dönem olan MÖ 1750 yılında iki tablet ve 25 tariften oluşan Babil Yemek Kitabı, bu alanda bir ilktir. Et yoğunluklu bu tariflerde nar, incir, hurma, elma ve sebzelerin de varlığı göze çarpıyor. Kullanılan miktar veya pişirme tekniği ise ayrıntılı olarak bu tabletlerd­e yer almıyor. Gerçek anlamda ise yemek tarifleri Roma’nın ikinci imparatoru Tiberius dönemine ait. “De re coquinaria” yani “Yemek Konusu Hakkında” adıyla yazılan bu derleme Akdeniz mutfağının da ilk örneği. Dünyanın ilk gurmesi olarak bilinen ve bugünden 2 bin 400 yıl önce kaleme alınan Marcus Gavius Apicius’un kaleme aldığı bu kitapta en dikkat çeken tarif ise “Acılı Kuzu Yahnisi”.

Yine Avrupa’da dikkat çeken bir eserden bahsetmek isterim. İspanya mutfağının ilk eseri olan ve iki nüshası günümüze kadar ulaşan “Lelibre de Sent Sovi”, Fransız mutfağının miadı olan “Le Viandier de Taillevent” genelde Orta Çağ dönemlerin­e ait. İngiltere’de ise bu konudaki ilk eser 14’üncü yüzyılda karşımıza çıkıyor. Fransızlar­ın Le Viandier adlı kitabına karşı yazılan “The Forme of Cury” adlı bu kitabın yazarı ise Aslan Yürekli Richard’ın aşçısı. İçinde tam 196 çeşit yemeğin tarifi bulunuyor.

Asya’nın ilk kitabını Kubilay'ın aşçısı yazdı

Asya’da ise ilk yemek kitabı “Yinshan Zhengyao” adıyla biliniyor.

Kubilay Han’ın baş aşçısı Hu Sihui’nin yazdığı ve Türkçeye “Yeme ve İçme Konusunda Bilinmesi Gereken Önemli Şeyler” olarak giren bu eser Moğol lezzetleri­ni de içinde barındırıy­or. İslam dünyasının ilk yemek kitabı olan 13’üncü yüzyılda yazılan “Kitâbü`t - Tabih” alı eser, Bağdatlı Muhammed El-Kerim’e ait. Türk yemek kültürü oldukça eski olsa da matbaanın geç gelmesi, bu konuda eserleri de 19’uncu yüzyılda görmemize neden olmuş. İlk basılı Türk yemek kitabı olan “Melceü’t-Tabbahin” 1844 yılında Mehmet Kamil tarafından kaleme alınmış. Mehmet Kamil’in dönemin ilk tıp fakültesi olan Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane’nin hocalarınd­an olması da sağlıklı beslenmeye dikkat çekmesine neden oluyor.

 ??  ??
 ??  ??
 ??  ??
 ??  ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey