“IOT uygulamaları hayatın her alanında karşımıza çıkıyor”

Dunya Gida - - İçindekiler - Büşra Sözen

Nesnelerin İnterneti (IoT) Teknolojisinin sessiz sedasız birçok alanda kullanıldığını belirten B1 Danışmanlık, İş Geliştirme Yöneticisi Gökhan Mercanoğlu, şehrin aydınlatmasından, kaç saat uyuduğumuza, otomobilimizi nasıl kullandığımıza, nerelerde dolaştığımıza kadar hemen hemen her alanda yeni bir uygulama ile hayatımıza girdiğini dile getirdi.

Nesnelerin İnternetinin (IoT), her nesnenin internete erișip diğer nesnelerle etkileșim halinde olması olduğunu söyleyen B1 Danıșmanlık, İș Geliștirme Yöneticisi Gökhan Mercanoğlu, “Hava sıcaklığına göre kombinin ısısını ayarlaması, kolumuzdaki saatimizin kaç adım attığımızı telefonumuza göndermesi, yol sensörlerinden aldığı verilere göre “hadi trafik bașlıyor yola çık” diyen uygulamalarımız. Bunlar ve benzeri yüzlerce kullandığımız uygulama hayata geçmiș durumda. Araștırmalara göre, bağlı bulunan nesne sayısı tablet ve akıllı telefonların toplam sayısını çoktan geçmiș durumdadır. WEF’e göre 2020’ye kadar 50 milyar cihazın bağlı olacağı öngörülmektedir. Düșünsenize; hareketli veya hareketsiz tüm nesnelerin etkileșim halinde olması, birbirlerine veri iletiyor olması ve sonuçlarının aksiyona dönüșüyor olması, robotik ve yapay zekâ teknolojileri ile etkileșimde olması inanılmaz sonuçlar olușturabilir” dedi. IoT'un șimdiden, sessiz sedasız birçok alanda yer aldığını belirten Mercanoğlu, șehrin aydınlatmasından, kaç saat uyuduğumuza, otomobilimizi nasıl kullandığımıza, nerelerde dolaștığımıza kadar hemen hemen her alanda yeni bir uygulama ile hayatımıza girdiğini dile getirdi. Gökhan Mercanoğlu, “En basitinden artık kalp ritmini ölçmek için o kocaman cihazlar yerine basit bir akıllı etiket kullanıyoruz. Somut olarak “IoT ile neler yapılıyor?” sorusunun yanıtı yok. Bu konușma sırasında bile binlerce cihaz birbirine bağlanıyor ve yeni IoT uygulamaları yapılıyor. AVM’nin kapısının açılmasından bile; hangi günlerde, hangi hava sıcaklığında, hangi toplumsal olayda, hangi saatlerde, ne kadar insanın avm’ye girdiğinin anlık olarak hesaplandığı; avm içindeki iklimlendirmenin buna göre ayarlandığı günlerdeyiz. İnsanlar, ekipmanlar, sensörler… tüm nesneler etkileșime giriyor. Burada sormamız gereken; biz öncelikle neleri etkileșim içerisine dâhil etmeliyiz?” șeklinde konuștu. Mercanoğlu IoT teknolojisinin güvenilirliği ilgili șu sözleri söyledi: “Hemen her konuda olduğu gibi IoT’nin güvenilirliği/ güvenliği konusunda birçok tartıșma bulunmaktadır. Bașka bir tanımlamayla IoT; benzersiz bir șekilde adreslenebilir nesnelerin kendi aralarında ağ ve tanımlı bir protokol ile birbirleriyle iletișim halinde olması denebilir. Önemli olan bu ağ ve ağı olușturan tüm bileșenlerin güvenliğinin sağlanıyor olmasıdır. Ağ güvenliği konusunda her gün yeni çalıșmalar yapılıyor. Veri güvenliliği konusunda ise unutmamalıyız ki; en güvenilen veri, kaynağında oluștuğunda alınan veridir. Bu nedenle güvenli bir ağ içerisinde, kaynağından (nesneden) alınan veri en güvenilir, manipüle edilmemiș veri olacaktır.”

IoT’nin en büyük avantajının, müdahale gerektirmeden etkileșimin sağlanıyor olması olduğunu belirten Mercanoğlu, bir durum oluștuğunda bașka bir durumun tetiklenmesinde, herhangi bir aracıya ihtiyaç duymadan çalıșmasının ciddi bir maliyet avantajı sağlandığını söyledi. Mercanoğlu, “Bu avantaj üretimden tüketime kadar hemen her alanda daha az kaynak daha az maliyet olarak karșımıza çıkıyor. IoT uygulamaları hayatın her alanında, giderek konfor alanının genișlemesi olarak karșımıza çıkıyor. Bu büyük avantajla, internetin bu kadar ucuz ve yaygınlașmıș olması, uzayan pil ömürleri, küçülen ișlemciler,

ucuzlayan ve çeșitlenen cihazlarla IoT, yaygınlașabiliyor oluyor. Dezavantajlarına baktığımızda öncelikle güvenlik; IoT ağlarının güvenliğinin sağlanması zorluğu temel dezavantaj olabilir. Fakat bu dezavantaj için yeni projeler geliștiriliyor. Bir diğer dezavantaj ise; IoT, yapay zekâ, robotik, sinyal ișleme gibi yeni teknolojilerin birleșimi yıkıcı yeniliklerle; daha az insan gücüne ihtiyaç duyulmasına neden olacaktır. Bu giderek ișlerin insanlardan makinelere geçmesini hızlandıracak bir eğilim olarak görülmektedir” dedi.

Gıda sektöründe kullanımı ne gibi kolaylıklar sağlıyor?

IoT'un gıda sektöründe; hammaddenin üretilme noktasından, ișlenmesine hatta tüketilmesine kadar tüm alanlarda kullanıldığına dikkat çeken Mercanoğlu, “IoT, 1990’larda IoT’nin Kevin Ashton ve arkadașlarının tedarik zinciri üzerine yaptığı çalıșmalar sırasında, müdahale etmeden; makine, cihaz, sensör gibi nesnelerden bilgi toplayarak tedarik zincirini optimize etmek istemeleriydi. Yani fikrin doğușunda üretim ve lojistik ön plandaydı” dedi. Mercanoğlu gıda sektöründe kullanım alanlarını șu șekilde sıraladı:

Tarlada IoT, toprağın nem seviyesi, toprak değișimi, böceklenme takibi, hatta tarlanın güvenliği için kullanılıyor. Tarlada ekipmanların nasıl yerleșeceği, sulama kanallarının durumu vb. toprağın izlenmesi, toprak verimliliğinin arttırılması için birçok alanda IoT projesi var. Bunlar artık oldukça kolaylaștı. Örneğin Ali Sinan Çobani, 12 yașında ve toprağın nem ihtiyacını ölçerek, sulama sistemini internet üzerinden çalıștıran bir sistem yaptı. Artık bu teknolojiler oldukça kolay ve kaynaklarımız oldukça fazla, sadece ne yapmak istediğimize odaklanmamız gerekiyor.

Hayvancılıkta IoT, çiftlikteki tüm hayvanların takibi IoT üzerinden yapılabilir, kilogram gelișimi, süt verimliliği, hayvanların beslenmesi, besin döngüleri/karıșımları, her bir hayvan için yapılan așılar hatta o gün kaç pati attığı bile sensörler tarafından takip edilebilir. Sürünün geliștirilmesi için bir çok alanda IoT kullanılabilir.

Makine/ekipman, tarladan üretim hattına kadar kullandığımız tüm makinelere yerleștirilmiș sensörler, makine performansını izlemek ve önleyici bakım planları, deformasyondan kaynaklanan erken uyarı sistemleri gibi bir çok alanda kullanılabilir. Makinelerin ömrünü uzatmak için akıllı bakım planları geliștirilebilir.

Tedarik Zinciri, talebin tahmin edilmesinden; tedarik

zincirinin tüm adımlarında IoT kullanılabilmektedir. Örneğin adreslenmiș IoT özelliğine sahip bir buzdolabı, tanımlı market sistemine sipariși iletebilir, market toptancıya, toptancı üreticiye veya çiftçiye kadar tüm süreçler takip edilebilir. (Yeni gibi geliyor fakat örnekten buzdolabını çıkardığınızda ERP ve GPS takip sistemleriyle yaklașık 15-20 senedir bu sistemleri kullanıyoruz)

Üretimde, üretimin her așamasında makinelerin biri ile tanımlı süreçlere etkileșiminden, hangi ürünlerin kullanılmasına kadar tüm alanlarda IoT kullanabiliyor. Tüm üretim proseslerinde veri ve erișimi mümkün kılarak tüketimleri dolayısıyla maliyetleri azaltabilir.

Gıda güvenliğinde, ilgili gıdanın toprak seviyesine kadar tüm hammadde ve üretim izlenebilirliği sağlanabilir. Paketlenmiș ürünlerin gıda güvenliği (SKT lot vb.) unsurlarında değișiklikleri anlık izlenebilir, hatta satıșı bile engellenebilir.

Tüketiciler akıllı teknolojilerle; ürünün içeriği, alerjen bilgilerini, sertifikalarını, gıda uygunluğu gibi bilgilere anında erișebilir. Hatta kendi sağlık bilgileri ile tüketecekleri ürünleri kontrol edebilirler. Satın almada daha hızlı karar verebilirler.

Bunlar sadece bir bakıșta aklımıza gelenler. Artık konteyner tarlalarda üretim yaptığımız bir dönemdeyiz. Gıdanın üretiminden, tüketimine kadar hemen her alanda IoT’nin uygulanabileceğini söylemekte fayda var.

Önümüzdeki dönemlerde IoT projelerinin ürün oluș- muș hallerini göreceğimizi söyleyen Mercanoğlu sözlerini șu șekilde tamamladı: “Daha düșük maliyetlerle, daha hızlı olarak hayatımızda yer aldığını göreceğiz. Tüm bunlar olurken, yeni milyonlarca aygıt birbirine bağlanmaya devam ediyor olacak. Yakın dönem, diğer teknolojiler ile IoT’nin orkestrasyonun çok olduğu bir dönem olacak. Makineler birbirleri ile etkileșim halindeyken, yapay zekâ bunları yorumlayacak, robotik ise elde edilen çıktılara göre gerçekleștirecektir. Basit bir örnekle; yemekten sonra sevdiğiniz bir pastayı adınıza sipariș veren telefonunuz, bu sipariși alan kișiselleștirilmiș üretim noktaları, 3D gıda yazıcısından üretilen bir pastanın drone ile masanıza gelebileceği dönemler artık uzak değil.”

Gökhan Mercanoğlu

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.