İSO 500, 2017 ve gıda sanayimiz

Gıda Sanayinin de içinde yer aldığı imalat sanayinin cari fiyatlarla milli gelir içindeki payı 2017 yılında artarak yüzde 17.5’e yükselmiştir. 1998 yılında yüzde 22.3 olan pay, 2010 yılında yüzde 15.1 ile en düşük seviyesine gerilemiş ve 2016 yılında yüzd

Dunya Gida - - Içindekiler - Necdet Buzbaş Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası Yönetim Kurulu Başkanı necdet.buzbas@tugis.org.tr

İstanbul Sanayi Odası (İSO) her yıl olduğu gibi bu yıl da Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kurulușu Raporunu 30 Mayıs 2018 tarihinde kamuoyu ile paylaștı. Bu yıl 66’ncı yașına giren İSO, bu raporu 1968 yılından beri yayınlama geleneğini sürdürüyor.

Bu anlamlı gelenek; 1968 yılında Rahmetli Vehbi Koç’un önerisiyle en büyük 100 Sanayi Kurulușu olarak bașlamıș, 1978 yılında 300 Kuruluș ve 1981 yılından itibaren de Türkiye’nin 500 En Büyük Kurulușu olarak gelișme göstermiș.

Sanayi sektörü tüm ülkeler için ekonomik büyümenin ve bütünsel kalkınmanın temelini olușturmaktadır. Ülkemiz de gelișmekte olan ülkeler grubundan çıkıp gelișmișlik düzeyini yakalamak için sanayileșme çabası içerisindedir. Cumhuriyetin kurulușundan bașlayarak çeșitli așamalarda farklı politikalarla sürdürülen bu çaba, 1980’li yılların bașında dıșa açılmayla büyük ivme kazanmıș, yapılan ihracatın yüzde 95’ini sanayi ürünleri olușturmuștur.

2017 yılında dünya ekonomisinde dengeli bir büyüme yașanmıș, küresel büyüme yüzde 3.8 ile son altı yılın en yüksek düzeyine ulașmıștır. Aynı dönemde dünya ticareti de değer bazında yüzde 7.8 artıș göstererek 17.2 trilyon dolara yükselmiștir. Hızlanan büyüme ve dünya mal ticaretindeki canlanma, Küresel Sanayi performansını önemli ölçüde desteklemiștir.

Türkiye Ekonomisi de Küresel koșulların olumlu etkisi yanı sıra sağlanan destek ve

uygulanan teșviklerin katkısı ile 2017 yılında yüzde 7.4 oranında büyümüștür. Aynı dönemde Sanayi Sektörü de yüzde 9.2’lik güçlü bir büyüme göstermiștir.

Gıda Sanayinin de içinde yer aldığı imalat sanayinin cari fiyatlarla milli gelir içindeki payı 2017 yılında artarak yüzde 17.5’e yükselmiștir. 1998 yılında yüzde 22.3 olan pay, 2010 yılında yüzde 15.1 ile en düșük seviyesine gerilemiș ve 2016 yılında yüzde 16.6 olarak gerçekleșmiș idi. Bu yıl (2017) ilk kez 0.9 puanlık bir artıș göstermiștir.

İmalat Sanayisinde kapasite kullanım oranı ortalama yüzde 78.5 ile sekiz yılın zirvesine ulașmıș, ihracat odaklı üretim yapan bazı sektörlerde yüzde 85’lere kadar yükselmiștir. 2017 yılında bu gelișmelere rağmen istihdam artıșı sınırlı kalmıștır.

Gıda Sanayi sosyal ve ekonomik refahın temelinde, ülkelerin sanayileșmesinde önemli rol üstlenmektedir. Girdilerinin tamamına yakınını yurtiçi kaynaklardan ve ağırlıkla da tarım sektöründen karșılayan sektör, tarım sektöründeki yavaș büyümeye rağmen gerek çeșitlilik gerekse ulaștığı büyüklük bakımından hızlı bir gelișme göstermektedir.

İstanbul Sanayi Odası, İSO 500 araștırmasının 50’nci yılı nedeniyle 15 Ağustos 1968 tarihli ilk araștırmanın yayımlandığı sanayi dergisinin orijinal baskısını bu yıl sanayicilerle paylaștı. 100 firmanın yer aldığı bu ilk raporda gıda sanayi 9 kuruluș ile yer almıș ve üretimden satıșların aldığı pay ise yüzde 8.4’ler civarındadır. Bugün firma sayısı 94’e yükselmiș, üretimden satıșlarda yüzde 13’lere varmıștır.

2017 yılında raporda yer alan gıda kurulușu sayısı geçen yıla göre azalma göstermiștir. Üç adet kamu kurulușu listede yer almakta, Türkiye Șeker Fabrikaları A.Ș. geçen yılki ikinci sıradaki yerini korumakta. Özelleșen 14 fabrikayı dikkate aldığımızda gelecek yıl bu sıranın değișeceği büyük olasılık.

88 Gıda ve 6 içecek șirketinin yer aldığı raporda 8 kuruluș ile kanatlı (beyaz et) ve 6 kuruluș ile fındık sektörü yoğunluğu bașı çekiyor. İlk sıradaki Unilever listeye 21’nci sıradan, ikinci sıradaki Türkiye Șeker Fabrikaları A.Ș. 25’nci sıradan ve üçüncü sıradaki Eti Gıda listeye 34’ncü sıradan katılıyor.

Gıda Sanayi kurulușlarının kendi içindeki ölçek farklılığı çok az iyileșme olsa da dikkat çekici. Gıda kurulușlarından birinci ile sonuncu kurulușun üretiminden satıșları kıyaslandığında, geçen yıl 16.6 kat olan farklılık 2017’de 13.9’a inmiș.

Gıda sanayinin istihdam dostu olduğu sıkça söylenir. 2017 yılında 125 bin 835 çalıșan ile yine listenin ilk sıralarında yer alıyor, 35 sektörün en fazla istihdam sağlayanı.

Teknoloji yoğunluklarına göre yaratılan Katma Değer Oranı, sanayimizin niteliğini göstermesi açısından önemli bir kriter.

İleri teknoloji yoğunluklu sanayiler, toplam brüt katma değer içinden yüzde 3.6 pay alırken, düșük teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunda yer alan Gıda Sanayi grubun yüzde 12.5’ini olușturuyor. Unutmayalım ki, Gıda Sanayinde katma değer değerlemesi kullanılan teknoloji yoğunluğu üzerinden değil marka ve bilinirlik üzerinden yapılmaktadır.

Katma değer artırma çalıșmaları için Gıda Sanayinin ARGE yatırımlarına ağırlık verdiğini rapordan görebiliyoruz. Raporda yer alan 94 gıda kurulușunun 33’ünde ARGE merkezi kurulmuș olması bunun somut göstergesi.

26 Șubat 2016 tarihli 6676 sayılı “Araștırma ve Geliștirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun”, Gıda Sanayinin küçük ölçekli kuruluș sayısının ağırlıklı yapısına uygun ARGE merkezleri kurulması için her türlü esnekliği sağlıyor.

Sanayi 4.0, sanayimizin rekabet gücünün artırılması ve ileri teknoloji yoğunluklu ürünler üretimi için yeni bir fırsat sunuyor. Avrupa Birliğinin ileri teknoloji yoğunluklu ürünler ihracatının 605.227 milyar dolar, Çin’in ise 455.7 milyar dolar olduğunu dikkate aldığımızda alınacak epey yol olduğu görülüyor. Yolu kısaltmanın tek çaresi de koșmak olacak herhalde…

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.