Yenebilir filmler; doğal karbonhidrat, protein ve yağ içeriyor

Dunya Gida - - İçindekiler -

Doktora tez konusu seçerken hem Gaziantep yöresine özgü hem de uzmanlık alanı olan Gıda Mikrobiyolojisi’ne uygun bir konu arayışında olan Gaziantep Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Araştırma Görevlisi Aykut Önder Barazi, "Gaziantep Fıstığı popüler bir meyve iken reçinesi (sakızı) çok az araştırılmış ve çalışma yapılmıştı. Araştırmalarım sonucu tekstürel yapısının yenebilir film üretimine uygun ve antibakteriyel özelliklerinin de olması ile “Gaziantep Fıstık Ağacı reçinesinden yenebilir film üretimi ve uygulaması” konusu beni heyecanlandıran konu oldu. Doktora tez danışmanım Prof. Dr. Osman Erkmen ile bu konu üzerinde çalışmaya başladık” dedi.

Yenebilir film’in, bir veya birden fazla katman ile gıdaların kaplanması ya da sarılması ile raf ömürlerinin uzatılması için insan tüketimine uygun gıda materyallerinden üretilmiș ince filmler olduğu söyleyen Gaziantep Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Araștırma Görevlisi Ay- kut Önder Barazi, “Bir malzemeye “Yenebilir Film” dememiz için iki önemli unsuru içinde barındırması gerekiyor. Bunlardan ilki gıdaları kaplayarak koruyabilecek yapıda olması, diğeri de insan tüketimine uygun olmasıdır. Ayrıca kullanacağınız malzeme tüm dünyada tüketimi güvenli olan gıdalar (GRAS) arasında kabul edilmiș olmalıdır. Yenebilir filmler gıda ile temas eden kaplama ya da film șeklinde üretilebilir ve uygulanabilir” dedi.

Fıstık sakızından yenebilir ambalaj fikri nereden doğdu? Neden fıstık sakızı?

Fıstık sakızı olarak da bilinen Fıstık Ağacı (Pistacia vera L) reçinesi uzun yıllar Gaziantep ilinde yöresel ürünler satan aktarlarda mide ağrıları, gastrit ve ülser gibi rahatsızlıkları olan insanlara öneriliyordu. Gaziantep Fıstığı’nın kuzenleri olan yurt dıșındaki ağaç türlerinde ve reçinelerinde yapılan araștırmalar Fıstık ağacı reçinesinin içindeki antibakteriyel bileșenlerin gastrit ve ülsere yol açan bakterilerin mide duvarında üremesini ve gelișmesini engellediği görülmektedir. Gaziantep Üniversitesi Gıda Mühendisliği

Bölümünde doktora tez konusu seçerken hem Gaziantep yöresine özgü hem de uzmanlık alanım olan Gıda mikrobiyolojisi’ne uygun bir konu arayıșındaydım. Gaziantep Fıstığı popüler bir meyve iken reçinesi (sakızı) çok az araștırılmıș ve çalıșma yapılmıștı. Araștırmalarım sonucu tekstürel yapısının yenebilir film üretimine uygun ve antibakteriyel özelliklerinin de olması ile “Gaziantep Fıstık Ağacı reçinesinden yenebilir film üretimi ve uygulaması” konusu beni heyecanlandıran konu oldu. Doktora tez danıșmanım Prof. Dr. Osman ERKMEN ile bu konu üzerinde çalıșmaya bașladık.

Uzun araștırma ve denemeler sonucunda ideal yapı ve özellikteki film malzemesini üretip tavuk göğüs etlerine ve birkaç farklı gıdaya daha uyguladık. Hem reçinenin farklı bakteri gruplarına da etkili olduğunu hem de gıdaların raf ömrünü daha uzun süre koruyabildiğini gördük. Böylece bu malzeme ile kaplanmıș gıdalarda bulunabilecek muhtemel patojen bakterilerin insan vücuduna gıda ile girerek hastalık olușturmasını engelledik hem de mikrobiyal bozulmaların önüne geçerek gıdaların daha uzun süre paketli kalmasını sağladık.

Yenebilir ambalajlarla ilgili dünyada ne gibi çalıșmalar var? Türkiye'de bu ambalajlar ilgi görüyor mu? Çalıșmalar var mı?

Yenebilir ambalajlar ya da kaplamalar Dünya çapında çok farklı kullanım alanlarında farklı amaçlar için kullanılabiliyor. Temel olarak meyve ve sebzelerin taze saklanmasını sağlamak için ortaya çıkmıș olsa da yenebilir filmleri ilaçların kaplanmasında, șekerlemelerin parlak görünmesinde et ve tavuk ürünlerinin saklanmasında, toz içeceklerin paketlenmesinde hatta özel yemek șirketlerinde bile görebiliyoruz. Yenebilir filmler doğal karbonhidratlar, proteinler ve yağları içerebildiği gibi bunların özel karıșımlarını da içerebilmektedir. Ayrıca özel amaçlı kaplamalar için çeșitli vitaminler, antioksidanlar, antibakteriyeller ve aromatik yağlar gibi bileșenleri tașıyıcı barındırıcı olabilmektedirler. Örnek olarak bizim ürettiğimiz yenebilir film, içerdiği doğal antibakteriyeller sayesinde patojenik ve bozulmalara sebep olan birçok mikroorganizma türünü gıdalarda engelleyebilmektedir. Böylece gıdaları taze tutmanın yanı sıra yenebilir filmlerin gıdalara fonksiyonel bașka özellikler de getirdiği söylenebilir.

Ülkemizde klasik petrol türevi ambalajların yanında fazla ilgi görmese de taze meyve ve sebzede kullanılmaktadır. Özellikle bozulmaya elverișli meyvelerden muz ve çilek yenebilir filmler ile kaplanmıș ve uygun korunma sağlanmıș olduğu ülkemizdeki çalıșmalarda görülmektedir. Akademik çalıșmalarda çokça ilgi gören bir konu olduğundan ülkemiz bilim literatürüne kolayca yerleșmiștir.

Amerika, Avrupa ve Japonya’da ise hem bilim camia- sında hem de günlük hayatta çok popüler olan bir konudur. Geçtiğimiz yıllarda Çin kökenli girișimci bir firma su șișeleri yerine ağızda eriyen yenebilir filmlerle su satıșı yaparak oldukça ilgi gören bir ișe imza atmıștı. Ayrıca Hintli bir firma kașık ve tabakları da yenebilen paketlerde yemek satıșı yaparak ülke çapında israf karșıtı bir kampanya bașlatmıștır. Benzer bir çalıșmamızda biz de ekmekleri yenebilir film ile kaplayarak küflenmesini bașka hiçbir katkı ve koruyucuya ihtiyaç duymadan engelledik. Ekmeklerin kaplanan taraflarında küflenme görülmezken kaplanmayan yüzeylerinde küflenmeye bașlamıștır. Önümüzdeki yakın gelecekte toz içeceklerin yenebilir ambalajlarla birlikte bardaklara koyulduğunu ve ambalajın eklenen su ile birlikte hızlıca eridiğini içecekle birlikte rahatça tüketildiğini görebiliriz.

Ürettiğiniz yenebilir ambalaj çalıșmasının șu anki durumu nedir? Geliștirmeleriniz olacak mı?

Bizim ürettiğimiz Antep Fıstığı reçinesi tabanlı yenebilir film ve tavuk etlerine uygulanması ile șu anda farklı yarıșmalarda ikisi 1.lik birisi 2.lik olmak üzere 3 farklı ödül aldık. Ülke basınında çokça haber kaynağı ve tanıtımı oldu. Bunun yanında TEB-TİM den girișim evi ve danıșmanlık desteği kazandık. Ayrıca bir yatırım desteği ile ürünümüzü iki farklı tipte (kaplama solüsyonu ve ambalaj) seri üretime hazır hale getirdik. Ulusal patent ile korunan bu bulușumuz için uluslararası patent bașvurusunu yapmak istiyoruz. Çünkü İsrail kökenli bir firmadan bu ürünle ilgili ticari bir teklif aldık. Bu bulușun ülkemizde kalması için çokça çaba sarf ederek geliștirmek önceliğimiz. Gaziantep Üniversitesi desteği ile geliștirmeye devam edeceğimiz ürünümüzü sadece gıdalarda değil antibakteriyel özelliğini kullanarak ortak kullanım alanları, çocuk oyuncakları ve robot sanayisinde özel aksamların korunması için de uygun hale getiriyoruz. Petrol türevi ambalaj ve kaplamaların yerine doğada kolayca bozulan insan tüketimine uygun ve doğal ambalajların daha popüler olacağına inanıyoruz.

Büşra Sözen [email protected] Aykut Önder Barazi

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.