2018’de tarım-gıda sektörüne damga vuran gelişmeler

Dunya Gida - - Aralık 2018 -

Döviz kuru, fiyat artıșları, konkordato

2018 yılına damga vuran ekonomik olay kușkusuz döviz kurlarındaki artıș oldu. Ülkedeki olumsuz ekonomik gelișmelerden gıda-tarım sektörü de payını aldı. Yılın ikinci yarısında temmuz, ağustos aylarındaki yüksek döviz artıșı, üretim için önemli oranda dıșarıya bağımlı olan sektörde maliyetleri yükseltmiș ve devamında zamlar gelmiști. Girdi fiyatları nedeniyle üretimin cazibesini yitirdiği bir ortamda gübre vs gibi ürünlerde yüzde 100’leri așan fiyat artıșları çiftçinin zor günler geçirmesine neden oldu. Döviz kurlarında yașanan dalgalanma, tüketicilerin temel gıda maddelerine zam olarak yansıdı. Bu dönem tüketicinin fiyat açısından daha uygun ve açık ürünlere yöneldiği gözlendi.

Firmalara yansıması ise sektörde daralma ve konkordato șeklinde oldu. Bașta Keskinoğlu, Yörsan gibi büyük gıda firmaları olmak üzere Canet, Hünkar gıda, Fettahoğlu Gıda, Ak- Du Süt Ürünleri, Kebapçı zinciri Kașıbeyaz, Saray Halı Hayvancılık İșletmesi gibi firmalar konkordato ilan etti.

2018 yılında sektördeki gelișmelerde önemli bazı bașlıkları șu șekilde sıralayabiliriz:

Cumhurbașkanlığı Hükümet Sistemi'nin ilk Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli oldu. Temmuz ayında görevlendirme yapıldı. Daha önce BİM, Turkcell ve Albaraka'nın yönetim kurulu üyeliği görevlerini yapan Pakdemirli; gıda, tarım, hayvancılık, teknoloji ve otomotiv alanlarında çeșitli șirketlerin kurulușunda ve yönetiminde yer aldı.

Türkiye’nin beyaz ette en büyük ihraç pazarı olan Irak’ta hükümet; tavuk eti, patates cipsi, bazı hayvan hastalıkları așıları dahil bir çok üründe gümrük vergilerini artırdı.

Ağustos ayının sonunda Ankara Gölbașı İlçesi Ahiboz Mahallesinde bulunan özel sektöre ait bir ișletmeye Et ve Süt Kurumu tarafından ithal edilen (bu konuda sonradan belirsizlik oluștu) 3 bin 959 adet büyükbaș kesimlik hayvanda șarbon tespit edilmesi üzerine bölge karantinaya alındı. Daha sonra șarbon İstanbul vs gibi birçok ilde görüldü.

Artan fiyatlar ve yüksek enflasyon nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın açıkladığı Enflasyonla Topyekün Mücadele Programı ile gıda- tarım sektöründe bazı ürünlerde yüzde 10 indirim uygulanmasına karar verildi.

Destekler

Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliğince (TKK) düșük faizli tarımsal yatırım ve ișletme kredisi kullandırılmasına ilișkin uygulama esasları belirlendi. Büyükbașlarda sütçü, etçi ve kombine sığır yetiștiriciliği, yaygın hayvansal üretim, su ürünleri sektörü, yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan kullanımlarında 100 bin liraya kadar, yem bitkisi üretiminde ise 2.5 milyon liraya kadar yüzde 100 faiz indirimli kredi kullandırılacak.

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının "Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin Destek-

lenmesi Hakkında Tebliği" Resmi Gazete'de yayımlanarak, yürürlüğe girdi. Tebliğle kırsal alanda yașayan genç çiftçilerin mahallinde uygulayacağı bitkisel, hayvansal, yöresel tarım ürünleri, tıbbi ve aromatik bitki üretimiyle bunların ișlenmesi, depolanması ve paketlenmesine yönelik projelere 30 bin liraya kadar hibe ödenmesine ilișkin usul ve esaslar düzenlendi.

Ar-Ge Destek Programı 13. Proje Çağrısı Kapsamında Desteklenecek Projeler Belli Oldu. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Ar-Ge Destek Programı kapsamında, 13. Proje Çağrısı bașvurularına ilișkin ön değerlendirme sonucunda akademi ile tarım ve gıda sektör kurulușlarının 63 projesi, ilk așamayı geçmiști. Yapılan değerlendirmede kurula sunulan 63 projeden 53 projenin içerikleri ile bütçelerinin uyumluluğu, teknik, format vb. yönlerden gerekli düzeltmelerin yapılması șartıyla kabul edilmesine ve desteklenmesine karar verildi.

Resmi Gazete’nin 28 Ekim 2018 tarihli mükerrer sayısında yayınlanarak yürürlüğe giren Cumhurbașkanlığı 2019 Yılık Programı’na göre 2019 yılında tarıma 16 milyar 989 milyon lira destek verilmesi öngörülüyor. Destekleme bütçesi 2018 üretim yılı için 14 milyar 489 milyon lira olduğu dikkate alındığında 2019 tarım desteklerinde yüzde 17.3 oranında artıș olacak.

Yönetmelik, tebliğ

Sağlık Bakanlığı “Çocuklara Yönelik Așırı Tüketimi Tavsiye Edilmeyen Gıdalar ve İçecekler İle İlgili Reklamlar İçin Besin Profili Modeli Kullanım Rehberi” hazırladı. Buna göre, eğer bir ürün her bir 100 gram total yağda >1g endüstriyel olarak üretilmiș trans yağ asidi içeriyorsa veya etiketinde “trans yağ asidi yoktur” uyarısı yer almıyorsa reklamı yasak olacak.

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan listeyi esas alarak çocuk programlarında reklamları 11 Nisan’dan itibaren yasaklamıștı.

Perakende ișletmeleri tarafından azami fiyatları tarife ile belirlenen hızlı tüketim malları için üretici ve tedarikçi ișletmelere birim miktar bașına yapılacak ödeme, tarifedeki azami fiyatın yüzde 85’inden az olamayacak. Ticaret Bakanlığının Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelikte Değișiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği, 28 Eylül 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.

Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre, Sağlık Bakanlığınca beslenmeye bağlı kronik hastalıkların önlenmesi çalıșmaları kapsamında, Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü ile Türkiye Gıda Dernekleri Federasyonu arasında protokol imzalandı. Protokol kapsamında, 18 kategoride yer alan gıda ve içeceklerde tuz oranı düșürülecek. Bu kategoriler peynir, zeytin, baharat, hazır çorba, et, tuzlu soslu kuruyemiș, hazır turșu, cips, bisküvi-kek-kraker, süt ürünü, yağ ve margarin, makarna ve eriște, hazır öğün, kahvaltılık gevrek, balık ürünü, kümes ürünüyle sos ve çeșniler olarak belirlendi.

Resmi Gazete’de 31 Ekim’de yayımlanan ek kararla tohumluk ve ham susam ithalatında gümrük vergileri sıfırlanırken, soyulmuș susamda da gümrük vergisi yüzde 10’a düșürüldü. 31 Ekim 2018 tarihli ve 30581 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 265 sayılı Cumhurbașkanı Kararı ile simit, tahin ve helva bașta olmak üzere susamın kullanıldığı gıda maddelerinin üretim maliyetlerinin düșürülerek iç piyasa fiyatlarının makul seviyelerde tutulması amacıyla tohumluk susam ve ham susam ithalatında uygulanan gümrük vergileri sıfırlandı.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.