HARARİ’DEN 21 DERS

Dunya Tekno Trend - - ÜRÜN ANALİZ -

Sapien ve Homo Deus gibi kitaplarıyla tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de büyük ilgi gören Yuval Noah Harari’nin son kitabı 21. Yüzyıl İçin 21 Ders, Kolektif Kitap etiketi ve Selin Siral çevirisiyle yayınlandı. İlk kitap olan Sapiens’te insanın dünyanın efendisine nasıl dönüştüğünü, ikinci kitap Homo Deus’ta ise yine insanın gelecekte neye dönüşebileceğini sarsıcı bir üslupla öngörmeye çalışan Harari; bu kez de içinde bulunduğumuz yüzyılın neden keskin bir yol ayrımı olduğunu tartışmaya açıyor. Peki bu kitabın, ilk paragraflardaki konumuz Ludizmle ne alakası var diye sorabilirsiniz. Dün’den Yarın’a sıçramayacağız. Bu geçiş acılı, sancılı ve tahminimizden uzun olabilir. Taylorizm, Fordizm ya da Toyotizm gibi akımları ana kırılmanın artçı şokları olarak düşünür ve sanayi devrimini son teknolojik sıçrama ya da son ana kırılma olarak ele alacak olursak; Ludizmin hâkim olduğu tarihsel kesitin bir benzerinin 21. yüzyıl boyunca sürebileceğini düşünmek mümkün. 100 yıldan uzun süren ve dönüşüme uyum sancısının başrolde olduğu bir 21. Yüzyıl. Bu yüzyıl içerisinde hiç kimsenin net bir fikrinin olmadığı sorun ve soruların cevaplarını aramakla mı geçecek? Daha fazla detay istiyorsanız sizi Harari’ye yönlendirmemizde bir sakınca yok. Tuhaf bir gündem gibi gelse de; örneğin yapay zekâyı tüm yönleri ve kullanım alanlarıyla tam olarak tanımlayıp etkin bir olası gelişim sınırı çizmeden, Yapay Zekâ Hukuku arayışı ve tartışması yürütmek zorundayız. Üstelik bu hukuki yaklaşıma muhtemelen yalnızca modern dünya tabi olacak. Ya da tüm dünyaya ve belki yakın uzayımıza yayılmış insansı zekâya sahip robotları, tek bir merkezden kısıtlayıcı komutlarla kontrol altında tutarak toplumun bir parçası haline getirdiğimizi düşünün. Robotların yazılımsal olarak kontrol altında tutulduğu merkezde çalışan insanların da anti-Ludist bir eyleme kalkıştığını ve bir şekilde robotlarla insanların karşı karşıya geldiğini düşünün. Bu yalnızca tek bir örnek üzerinden ulaştığımız basit ve komik görünen bir düşünce pratiği olsa da işi biraz daha abartalım. Kendi kararlarını verebilen ve insansı bir zekâya sahip bir robota, bir suçtan dolayı ceza duruşmasına çağırmak üzere tebligat gönderdiğinizi düşünün. Bu tebligat bir metin mi olacak, yoksa robotun kaynak koduna eklenecek birkaç satırlık bir kod parçası mı? Bu fikir pratiğini saçma, gülünç ya da komik bulabilirsiniz. Ama iki çocuğunuzdan birinin buna benzer tartışmalarda söz alacak bir Yapay Zekâ Hukukçusu, diğerinin ise teknolojik çılgınlığa bayrak açmış bir Ludist olup olmayacağından emin olamazsınız!

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.