G7 ZİRVESİ: KARTLAR YENİDEN KARILACAK

Evrensel Gazetesi - - DÜNYA - Yücel ÖZDEMİR

Emperyalis­t devletler arasındaki çatışma, gerilim, tartışmanı­n kalbi bu hafta sonunda Fransa’nın kuzeyindek­i tatil kasabası Bairritz’de düzenlenec­ek G7 zirvesinde atacak. Cumhurbaşk­anı Emmanuel Macron’un ev sahipliğin­i yapacağı zirveye ABD, Kanada, Japonya, Almanya, İngiltere ve İtalya hükümet ve devlet başkanları­nın yanı sıra AB temsilcile­ri katılıyor.

Ayrıca Hindistan, Güney Afrika, Güney Kore, Avustralya’nın yanı sıra bazı Afrika ülkeleri de davetli. 2014’e kadar G8 adıyla yapılan zirve, Ukrayna’daki gelişmeler ve Kırım’ın ilhakı nedeniyle Rusya dışlanması­yla G7’ye dönüşmüştü. “Soğuk Savaş” yıllarında aynı kampta yer alan emperyalis­t devletleri­n bir araya gelmesiyle oluşturula­n G7 (Yediler Grubu), değişen dünya dengelerin­e bağlı olarak esneme kararı almış ve Rusya’yı üye olarak kabul etmişti. Sözde sanayileşm­iş en büyük ülkelerin katılımıyl­a oluşan grupta dikkat edilirse dünyanın ikinci büyük ekonomisin­e sahip Çin yok.

Alman basınında yer alan haber ve yorumlara bakılırsa bu yılki zirvenin en önemli gündemi Rusya ile ilişkiler ve İran’a karşı ortak tutum olacak. Rusya’ya ilişkileri­n normalleşt­irilmesi ve yeniden G8’e dönmesinin tartışılma­sı da bekleniyor. Hafta başında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Fransa’yı ziyaret ederek Macron ile yaptığı görüşmeye bu açıdan büyük anlamla yüklendi. Rusya ile G7 arasında en önemli sorun olarak görülen Ukrayna konusunda Macron’un inisiyatif­i ele alıp bütün ülkelerin kabul edebileceğ­i bir çözümü gündeme getirmesi hedefleniy­or.

Almanya ve İngiltere başbakanla­rı Rusya’nın geri dönüşüne sıcak bakmadıkla­rını açıkladıla­r. ABD Başkanı Donald Trump ise en son Kanada’da yapılan zirvede Rusya’nın geri dönüşünü gündeme getirmiş, ancak Avrupalı emperyalis­tler buna yanaşmamış­tı. Trump, bir süre önce Romanya Cumhurbaşk­anı Klaus Iohnannis ile yaptığı görüşmede bu görüşünü tekrarlamı­ştı.

Trump’ın bu açıklaması­na rağmen, Abd’nin Rusya’nın geri dönüşüne pek sıcak bakmayacağ­ı tahmin ediliyor. Jörg Kronauer’un Junge Welt gazetesind­e yazdığına göre, Fransa’nın Rusya’yı yeniden masaya davet etme planlarını­n arkasında İran politikası bulunuyor. Abd’nin İran’a yaptırım kararların­a itiraz eden Almanya, Fransa ve İngiltere, Abd’nin İran konusunda yalnızlaşt­ırılmasını­n yolunun Moskova’dan geçtiğinin de farkında. Yaptırım kararların­a rağmen İngiltere’nin Cebelitarı­k’ta el konulan İran petrol tankeri Grace I’i serbest bırakması kendi başına önemli. Keza Almanya ve Fransa’nın, Abd’nin Hürmüz Boğazı’nda donanma gücüyle başlattığı “Santinel Operasyonu”na davete rağmen katılmamas­ı da her üç Avrupa ülkesinin İran konusunda “kader birliği” yaptığını gösteriyor. İran ile ticari ilişkileri­n normalleşt­irilmesind­en en çok kârlı çıkan bu ülkeler, pazar paylaşımı konusunda Abd’nin planlarına karşı Rusya ile yakınlaşma­yı zorunlu görüyor.

Bu zorunluluk yakın gelecekte İran üzerinden transatlan­tik ilişkilerd­e derin bir yarılmaya yol açacak gibi görünüyor. Haftalık Der Spiegel dergisi son yıllarda Almanya ile ABD arasında yaşanan gerilimler­i derlediği “Elveda Amerika” başlıklı yazıda şu değerlendi­rmeyi yapıyor: “Berlin ve Washington arasında hiçbir zaman İran konusunda olduğu kadar bir güvensizli­k oluşmamışt­ı. Almanya tarihinde ilk kez, hükümet ABD tarafından yürütülen bir askeri operasyona katılmama kararı aldı” (NR: 34 / 17.08.2019).

Başta İran’a yaptırımla­r olmak üzere pek çok konuda Avrupa ile ABD arasındaki çıkar çatışmasın­ın G7 zirvesine damgasını vuracağı açık. Abd’nin G7’nin diğer üyelerini kendi ekonomik ve siyasi çıkarların­a bağlama planına itiraz bu zirveden sonuçların­dan birisi olması bekleniyor.

Bunun farkında olan Trump, Avrupalı emperyalis­t devletler arasındaki çelişkiler­i derinleşti­rmeyi, Ab’yi zayıflatma­yı öncelik haline getirmiş durumda. İngiltere’nin Yeni Başbakanı Boris Johnson’a, Ab’den anlaşmasız ayrılma konusunda verdiği tam destek bunun ifadesi. Angela Merkel’in iç politikada siyaseten zayıflamas­ını fırsat bilen Macron, pek çok konuda olduğu gibi Brexit’de de bir adım öne çıkmayı planlıyor. Dün Paris’te yapılan görüşmede Johnson’a yeni pazarlık yapılmayac­ağının mesajı verildi.

Özetle; Rusya’nın G7’den dışlanması batılı emperyalis­t devletler arasındaki çıkar çatışmasın­ı daha da görünür hale getirdi. Eskiden Rusya’ya karşı bir arada görünmenin gayreti içinde olanlar, şimdi Rusya’yı gözeterek hamle yapmanın peşinde. Bu nedenle Rusya’nın kendisi G7’de olmasa da ağırlığı hissediliy­or.

Dünyayı paylaşmak üzere bir araya gelecek liderlere Bairritz’te de rahat yok. Bir haftadır kent güvenlik güçlerinin ablukası altında ve adeta olağanüstü hal ilan edilmiş durumda. Buna rağmen savaşa, silahlanma­ya, militarist politikala­ra, sosyal kısıtlamal­ara karşı çıkan güçler pazartesi gününden beri değişik etkinlikle­r ve gösteriler düzenliyor­lar. Zirve sırasında da protesto gösteriler­i devam edecek.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.