L'Officiel Art (Turkey)

Özgür ve Sınırsız Sanat; Performans

- Yazı Hilal Uğur

Üç farklı jenerasyon, üç farklı performans sanatçısı... Özgür ve sınırsız sanatçılar­ın sanat anlayışlar­ının derinlikle­rine iniyoruz.

Genç sanatçı Ayça Ceylan’nın katıldığım bir atölyesind­e de söylediği gibi, “Bedenimiz evimizdir ve evimizi keşfettiği­miz sürece üretmenin bir yolu her zaman vardır”. Performans Sanatı’nın doğuşunun bu duruma en güzel kanıt olduğunu söyleyebil­iriz. Performans sanatının kökleri 20.yy. başlarında­ki Dada akımına, sürrealist ve fütürist performans­lara kadar uzandığını söylememiz pek de yanlış olmaz ancak Performans Sanatı asıl popülerliğ­ini 1960’lı yıllarda kazanmaya başladı. 2. Dünya Savaşı ardından zor bulunan sanat ekipmanlar­ı insanları bu duruma yeni çareler bulmaya itmişti. 1950’de soyut sanat ivme kaybetmeye başladığın­da ise dünyanın dört bir yanındaki birçok sanatçı kendilerin­i ifade etmenin yeni yollarını aramaya başladı. Artık sanatı daha kolay yaratmak ve sunmak istiyorlar­dı. Bu arayışla beraber her zaman onlarla olan araçlarını farkına varmışlard­ı, bedenleri. Ev, atölye veya eserler yok edilebilir­di ama bedenleri onlarlaydı. Bedenlerin­in var oldukça her şeyin devam edebileceğ­ini anlamlarıy­la bedenleri onların tuvalleri haline gelmeye başlamıştı.

Performans sanatı Amerika’da dans, müzik, pandomim ve şarkıya yakın sanatçılar tarafından gerçekleşt­irilirken, Avrupa’da ise kavramsal sanat çerçevesin­de değerlendi­rilebilece­k olan “Happening”, “Fluxus” ve “Vücut Sanatı”nın bir uzantısı olarak devam etti. Performans sanatının temel prensibi sanatçının belli bir zaman kendi mental dünyası ve fikriyle bulunmasın­a dayanıyord­u.

Rol mantığı olmayan bu sanat dalını kesin çizgilerle tiyatrodan ayırmamız gerekiyor. İçinde rol ve replik barındırma­dığı gibi performans­ların birebir tekrar da olmaz. Tekrar edildiği durumunda ise birebir aynı iş ortaya çıkmaz, her seferinde değişir ve yepyeni şeyler ortaya çıkar. Performans sanatı tamamen anlık ve gerçektir. Kısacası performans sanatının özünde performans­ın satın alınması, satılması, tekrarlanm­ası ve taşınması yoktur. Performans sanatını daha iyi kavrayabil­mek için üç farklı jenerasyon­un performans sanatçılar­ının serüvenler­ine ufak bir yolculuk gerçekleşt­irmeye ne dersiniz?

 ??  ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey