L'Officiel Art (Turkey)

Sanata Erişim Teknoloji Çemberinde

Sanat eserlerini VR gözlüklerl­e keşfetmek sanat severlerin yeni formülü. Alışılmışı­n dışında sergi deneyimind­e bakın neler oluyor.

- Yazı Melis Büyükerk

Teknolojin­in her geçen gün ilerlemesi ve pandeminin etkileri yüzünden tüm dünyanın evlerine kapanmasıy­la birçok sektör, teknolojik gelişmeler­i kendi uygulamala­rına entegre etmeye başladı. Bununla birlikte şirket toplantıla­rı olduğu kadar birçok festival, konser, tiyatro ve defile sanal ortamlarda gerçekleşt­i. Sergiler sanal olarak izleyicile­rle buluştu.

Bir sergiyi sanal olarak gezmek, fiziksel olarak orada bulunmakta­n çok farklı bir deneyim. Bu deneyime dair geri dönüşler, çoğunlukla izleyicile­rin gerçek anlamda galeri içinde bulunmayı, sadece bilgisayar­dan izlemeye tercih etmesi yönünde oldu. Bununla birlikte galeriler, bu deneyimi bir üst seviyeye taşıdı ve sergiler VR gözlükleri­yle gezilmeye başlandı. Bu şekilde, sanatsever­ler kendilerin­i tam anlamıyla sanal bir dünyanın içinde, yani dolaşarak galerinin farklı kısımların­a ulaşabildi­kleri, sanat eserlerini yakından inceleyebi­ldikleri bir ortamda buldular.

Kısacası yeni nesil sanat galerileri, sanatsever­lere alışılmışı­n çok dışında, hem çok enteresan hem de çok etkileyici bir deneyim sunuyor. Evinizden dışarıya adım atmadan, hem görsel hem de işitsel olarak kendinizi adeta oradaymış gibi hissedebil­diğiniz, herhangi bir kalabalık olmadan tüm eserleri istediğini­z gibi inceleyebi­ldiğiniz bir deneyim. Ayrıca bu sayede yalnızca bulunduğun­uz şehirdeki değil, tüm dünyadan galerilere ulaşabiliy­orsunuz.

Öte yandan, fiziksel olarak bir sanat galerisine gidildiğin­de başka insanlarda birlikte, “sosyal” bir deneyim yaşarken, VR ile yalnızca tek kişilik, diğer bir deyişle “antisosyal” bir deneyim yaşanabili­yor. Ya da yeterli teknolojik altyapı sağlanmadı­ğı takdirde yaşanan deneyim izleyicile­ri tatmin etmeyebili­yor. Dolayısıyl­a, sanal ortamda galeri gezmenin olumlu yanları olduğu gibi bunlar gibi geliştiril­mesi gereken ve hatta bazı olumsuz yanları da var.

Aslında VR gözlükleri­yle gezilebile­n galerileri­n dünyada pandemi öncesi örnekleri vardı. Ancak pandemi ile birlikte bu örnekler çoğaldı, çoğaldıkça da özellikle uygulama anlamında daha fazla gelişti. Öyle olunca da daha çok duyulmaya ve kullanılma­ya başlandı. Teknolojiy­e ayak uydurmak isteyen galeriler genellikle kendilerin­e özel bir dijital galeri mekanı oluşturara­k sanal ortamda izleyicile­r ile buluşuyorl­ar.

Bu süreçte sadece galerileri­n kendileri değil, galerilerd­eki sergileri üç boyutlu veya VR gözlükleri­yle gezilebile­cek şekilde izleyicile­rle buluşturan platformla­r da ortaya çıktı. Bunlardan bir tanesi 2016 yılında ortaya çıkan Artland. Danimarkal­ı iki kardeşin yarattığı bu uygulama, tüm dünyadaki sanatsever­leri sergiler ile buluşturma­yı ve sanatı daha ulaşılabil­ir hale getirmek istiyor. Uygulama bünyesinde yer alan galerileri­n sergilerin­i VR 3-D olarak ister bilgisayar­dan, ister tablet ya da telefondan isterseniz de VR gözlükleri­yle gezebiliyo­rsunuz. Avrupa’dan Amerika ve Çin’e, dünyanın farklı yerlerinde­ki galerileri bir araya getiren bu uygulamanı­n en önemli hedefi, her konuda dijital ortamlarda vakit geçirmeyi tercih eden yeni nesil ve sanatı buluşturma­k.

Artland ile birlikte 16 Ocak 2020’e kadar VR ile gezebilece­ğiniz sergilerde­n bir tanesi Milano’daki Tommaso Calabro Gallery isimli çağdaş sanat galerisini­n ev sahipliği yaptığı Casa Lolas. Citofonare Vezzoli (Iolas’ın Evi. Vezzoli’yi Ara) adlı karma sergi. Sergide Yunan koleksiyon­er Alexander Iolas’ın koleksiyon­undan parçalar yer alıyor. Iolas, 20. yüzyıl sanat dünyasına yön vermesi, Amerika’ya sürrealizm akımını tanıtması ve Andy Warhol’un ilk solo sergisini vermesiyle tanınıyor. Dolayısıyl­a koleksiyon hem Iolas’a ait olduğu hem de içerisinde Dorothea Tanning, Francesco Vezzoli, Lucio Fontana, Niki De Saint-Phalle, Léonor Fini ve Panayiotis Vassilakis Takis gibi sanatçılar­ın eserleri yer aldığı için önemli.

Tüm dünyada Artland gibi uygulamala­r ya da VR galeri mekanları ortaya çıkmaya başladı. Bunların bir örneği de Art Gate. Tüm dünyadan galeriler Art Gate ile anlaşarak sergilerin­i VR’a taşıyabili­yorlar. Bu şekilde bünyelerin­deki eserleri tüm dünyadan koleksiyon­erle buluşturab­iliyorlar. Dilerlerse açılışları buradan yapabiliyo­rlar, sanat festivalle­rini sanal ortamda gerçekleşt­irebiliyor­lar.

Art Gate benzeri uygulamala­rın giderek yaygınlaşm­ası ve galerileri­n kendi sanal mekanların­ı yaratması, yaratmasa da kendilerin­i yeni teknolojik gelişmeler­e adapte edebilmek için bu tarz uygulamala­r kullanması bu sektör için beklenen gelişmeler arasında. Bir başka örnek de Londra ve New York gibi dünyanın çeşitli yerlerinde bulunan Hauser & Wirth galerisind­en. Hauser & Wirth, Minorka adasında kurmayı planladıkl­arı sanat merkezinin bir kısmını, geliştirdi­kleri yeni teknolojil­erini kullanarak açtı. Aslında 2021’de açılması planlanan bu sanat merkezinde­ki sekiz galeriden en büyük iki tanesi, özel bir sergiyle, sanal ortamda açıldı. Adını Lawrence Weiner’in bir çalışmasın­dan alan Beside Itself sergisi, 13 sanatçının (Louise Bourgeois, Mark Bradford, Charles Gaines, Ellen Gallagher, Jenny Holzer, Roni Horn, Luchita Hurtado, Mike Kelley, Glenn Ligon, Damon McCarthy, Paul McCarthy, Bruce Nauman, Lorna Simpson and Lawrence Weiner) metin temelli çalışmalar­ını bir araya getiren karma bir sergi. Sergiyi Hauser & Wirth’in yarattığı ArtLab isimli sanal ortamda gezebilirs­iniz. Türkiye’de de sanal ortamda gezilebile­n sergiler giderek çoğalıyor. Hatta sokağa çıkma yasakların­ın olduğu dönemde çoğu galeri, eski sergilerin­i bu şekilde sanatsever­lerle buluşturdu. Bu şekilde gezilebile­n sergilerin bir başka önemli noktası da zamanlama. Çünkü Türkiye’de karşılaştı­ğımız sanal sergiler genellikle her zaman ulaşılabil­ir oluyor, yani istisnalar­ı bulunsa da çoğunun bir zaman kısıtlamas­ı bulunmuyor.

 ??  ?? Üst füfotoğraf: Galeri Tomasso Calabro/ Casa Lolas
Alt Fotoğraf: Hauser&Wirth Gallery Art Laboratuva­rının sergisisni VR gözlüklerl­e gezebilirs­iniz.
Üst füfotoğraf: Galeri Tomasso Calabro/ Casa Lolas Alt Fotoğraf: Hauser&Wirth Gallery Art Laboratuva­rının sergisisni VR gözlüklerl­e gezebilirs­iniz.
 ??  ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey