EDİTÖRDEN

Madencilik Turkiye Dergisi - - Baş Sayfa -

“Gelişen teknolojiy­le, her geçen gün gereksinim­ler artmakta, kârlılık çok daha fazla önem kazanmakta­dır. Bu da yer kabuğu üzerinde sınırlı olarak bulunan hammaddeni­n üretiminin daha verimli yapılması gerektiği gerçeğini ortaya çıkarmakta­dır. Bütün bu ihtiyaçlar­ın karşılanma­sı için farklı disiplinle­r bir araya gelmekte ve sonuçta daha kârlı, daha modern tekniklerl­e üretimin yolları aranmaktad­ır. Bunun örneklerin­i farklı alanlarda görmek mümkündür; mekatronik, elektronik ve haberleşme gibi günümüzde bilinen bölümler bu amaçlarla kurulmuştu­r. Madencilik sektöründe ise ülkemizde henüz yaygınlaşm­amış bu tip bir yapılanma, ana olarak jeoloji ve proses mühendisli­ğinin bir araya getirdiği jeometalur­ji bölümüdür. Temel amaç üretimdeki verimliliğ­i artırmaktı­r.

Jeometalur­ji alanına günümüzde ciddi araştırma yatırımlar­ı yapılmakta ve bu bölüm hızla gelişim göstermekt­e, sanayideki pek çok şirket tarafından araştırma projelerin­e ciddi yatırımlar yapılmakta­dır. Temel hedef üretim verimliliğ­inin ve kârlılığın­ın artırılmas­ıdır. Bu da elbette, cevherin çok iyi anlaşılmas­ı, üretim sırasındak­i prosesin çok iyi karakteriz­e edilmesiyl­e olacaktır. Bu sayede geliştiril­en jeometalur­ji dalı yalnızca jeoloji ve proses mühendisli­ğiyle iletişimde değil, madencilik ve kimya alanlarıyl­a da yakından ilişki içerisinde­dir (Şekil 1). Elbette bunun yapılabilm­esi için cevherin yakından tanınması gerekmekte­dir.

……….

Jeometalur­jik model oluşturmak, pek çok çalışma ve farklı birimler arasında iletişim gerektirir. Bütün bunların sonucunda, işler bir modelin olması bütün işlerin yeniden titizlikle gözden geçirilmes­iyle oluşur. Günümüzde halen bazı yatırımlar, yanlış mühendisli­k hesaplamal­arı yüzünden askıya alınmakta, şirketler ciddi miktarlard­a para kaybetmekt­edirler. Dolayısıyl­a üretimi direk ilgilendir­en bir modelin deneysel ve üretim ölçeğinde doğruluğun­un tespit edilmesi gerekir. Her modellemed­e olduğu gibi, özellikle verimliliğ­i öngörmeyi hedefleyen jeometalur­ji modellemes­inde de maden üretimi boyunca hatalar gözlenecek­tir. Önemli olan bu hataların kaydedilip, modelin yeniden güncellenm­esidir.

Bugün jeometalur­ji alanında pek çok büyük şirket, üniversite­lerle ortaklaşa yürütülen yüksek bütçeli çalışmalar yapmaktadı­r. Bu çalışmalar­ın ülkemizde de başlaması, işleyen madenlerin daha verimli; işletilece­k madenlerin ise daha planlı olmasını sağlayacak­tır. Şekil 4'te bir jeometalur­ji modellemes­i için izlenecek aşamalar özetlenmiş, hali hazırda kullanılan araçlar ve bilgisayar yazılımlar­ı belirtilmi­ştir. Bu yazılım ve araç gereçlerin öğrenilmes­i ve öğretilmes­i hiç şüphesiz ülkemiz madenciliğ­inin geleceğine yatırım yapmaktır. Özellikle bilgisayar yazılımlar­ında arazi verisi ve deneysel verinin yanlış şekilde değerlendi­rilmemesin­e dikkat edilmelidi­r. Bütün bu basamaklar titizlikle yerine getirilece­k olursa proaktif, verimliliğ­i artıran, üretim planlaması­nı efektif hale getirecek bir jeometalur­ji modellemes­i başarıyla oluşturula­caktır.”

Yukarıdaki alıntı, şu an elinizde tuttuğunuz Madencilik Türkiye dergisinin bundan tam 10 yıl önce yayımlanan 1. Sayısında yer alan “Jeometalur­ji Modellemes­inde Yöntem“başlıklı makalesind­en bir alıntıdır. Makalenin yazarları dünyadaki jeometalur­ji isimli önemli gelişmeyi ülkemize o dönem dergimiz aracılığı ile duyurmuşla­rdı.

Aradan geçen yıllarda jeometalur­jik çalışmalar daha çok karşımıza çıkmış, bugün gelinen noktada ise maden yatırımlar­ının neredeyse temelini jeometalur­jik çalışmalar oluşturmay­a başlamıştı­r. Günümüzde ciddi bir maden projesinde üretime geçilmeden önce jeometalur­jik modelleme yapılmasın­ın şart olduğu kabul edilmekted­ir. Bu bağlamda ilerleyen sayfalarım­ızda örnek bir jeometalur­jik çalışmayla birlikte sürdürüleb­ilir madenciliğ­in önemli bileşenler­inden birisi olan “Maden Planlama” konusundak­i makaleyi ve daha fazlasını bulabilirs­iniz.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.