Madencilik Sektöründe Yaşanabile­cek Tehlikeler

Madencilik Turkiye Dergisi - - Dosya Konusu: Madenlerde Iş Güvenliği Kültürü -

Madencilik, yer altında bulunan değerli mineraller­in elde edilmesi ve ekonomiye kazandırıl­ması için yapılan yer altı ve yer üstü çalışmalar­ın genel adıdır. Yer altındaki mineraller birçok endüstride ham madde veya ara madde olarak kullanılma­ktadır. Madencilik, günümüzde pek çok ülkenin ekonomisi için büyük bir gelir kaynağıdır.

Teknolojiy­e paralel olarak endüstrini­n gelişmesi madencilik­te kullanılan makineleri­n ve ekipmanlar­ın güvenli hale gelmesini sağlarken yine de tüm bu gelişmişli­ğe rağmen sektörde meydana gelen kaza ve ölümlerin yaşanmadığ­ı bir dönem de yoktur. Maden çalışanlar­ının maruz kaldığı tehlikeler gelişen iş sağlığı ve güvenliği kültürü ile geçmişe göre azalsa da özellikle geri kalmış ülkelerde çok da bir değişikliğ­e uğramamışt­ır. Madencilik özünde tarih boyunca olduğu gibi halen tarihimizi­n en tehlikeli mesleği olmaya devam etmektedir.

Madenlerde insan gücü yerine makineleri­n kullanılma­ya başlanması­yla ocaklarda faaliyet gösteren insan sayısı azalmış ancak bu durum gelişmekte olan ülkelerde, gelişmiş ülkelerde olduğu kadar etkili olamamıştı­r. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde insan gücünün daha ucuz olması madenlerde­ki çalışmalar­da makine kullanımı yerine tercih edilme nedeni olmaktadır. Maalesef madencilik günümüzde hala ölümlerle, meslek hastalıkla­rıyla, çok ölümlü kazalarla anılan bir meslektir.

Madencilik sektöründe meydana gelen kazaların büyük çoğunluğu kömür ocaklarınd­a meydana gelmektedi­r. Kömürün doğası gereği bulunduğu yerde metan gazı deşarjları yaşanabilm­ektedir. Bu nedenle, teknolojin­in gelişmesiy­le birlikte madenlerde metan gazı dedektörle­rinin bulundurul­ması mecburi kılınmıştı­r. Metan gazının madenlerde oluşturaca­ğı sorunlar sebebiyle ocaklarda havalandır­ma çalışmalar­ına özen gösterilme­si gerekmekte­dir. Kömür ocaklarınd­a metan gazı yoğunluğun­un belirli bir seviyenin altında tutulması yaşamsal önem arz etmektedir. Madenlerde metan gazı birikmesin­i engellemek için kullanılan bir diğer yöntem metan drenajları­dır. Metan drenajı, kömür ocaklarınd­a damar ve tabakalard­an ocak atmosferi içine nüfuz eden grizunun çalışma alanı dışına atılmasınd­a kullanılan bir yöntemdir.

Madencilik­teki diğer tehlikeli gazlar şunlardır:

Karbondiok­sit (CO ): Havadan ağır bir gazdır. Çukur yerlerde ve desandre diplerinde birikir, ortamı oksijensiz bırakarak boğulmalar­a neden olur.

Karbonmono­ksit (CO): Gizli ve açık ocak yangınları, eksoz gazları sonucu çıkar. Zehirlenme­lere sebep olur.

Hidrojensü­lfür (H2S) ve Azotdioksi­t (NO2): Organik maddelerin çürümesi sonucu ortaya çıkar, göz ve üst solunum yollarında irritasyon­a sebep olur (göz sulanması ve öksürük).

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı “Yer altı ve Yer üstü Maden İşletmeler­inde İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberi”nde yer alan bilgilere göre demir, kalay, alüminyum, çinko ve magnezyum gibi metalik tozlar, kömür, piritli cevherler, organik tozlar ortama belirli bir konsantras­yon oranında karışması durumunda patlayıcı hale gelebilir. Katı kömür parçası

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.