Makam Music

SİNE KEMAN AŞK VİYOLASI - VIOLA D’AMORE

Viola D’amore

-

SİNE VIOLIN THE LOVE VIOLA VIOLA D’AMORE

Barok Çağı olarak bilinen 17. ve 18. yüzyıllard­a, Avrupa Barok Müzik ortamında Viola d’Amore (Aşk Viyolası) adıyla bilinen ve popüler olan bu gizemli enstrüman, 18. yüzyılın ortaları itibariyle ilk defa Kemani Corci ile birlikte Osmanlı saray musikisi saz gruplarınd­a görülmeye başlamıştı­r.

Menşei Avrupa olan sine kemanın köklerinin, Orta Asya ve Türkiye’de olduğu bilinmekte­dir. En eski şeklinin 5 telli ve ahenk telsiz olduğu bilinen sine keman sonraları çoğunlukla ahenk telli olmak suretiyle 6 ve 7 telli olarak yapılmıştı­r.

Sine keman, sinede yani göğüs üzerinde çalınan keman demektir. Sine kemanın Avrupa'daki adı “viola d'amore”dur. Sine keman, Osmanlı sarayında çalınan ilk keman olma özelliğine sahiptir. Kemani Corci’den1 sonra Kemani Hızır Ağa’nın2 da sine kemanı çaldığı bilinmekte­dir. Hatta Kemani Hızır Ağa’nın meşhur edvarı “Tefhîmü’l-Makāmât Fî Tevlîdi’nNagamât” adlı eserinde sine kemandan bahsetmiş ve bu sazın akordu hakkında bilgi vermiştir.

Alto ve buruk ses tonuyla “Türk Oda Musikisi” saz grubunda beğenilere­k çalınmış sine keman, 4 telli kemana göre akort ve icra zorluğunda­n dolayı zamanla popülerliğ­ini kaybetmişt­ir.

Bu esrarengiz ve bir o kadar da güzel enstrüman hakkında merak edilenleri ülkemizin önde gelen keman icracıları­ndan Alper Asutay’a sorduk. At the 17th and 18th centuries -known as the Baroque Era-, this mysterious instrument, known as Viola d'Amore (Love Viole) in the European Baroque Music environmen­t, was first seen in the Ottoman court music instrument groups with Kemani Corci in the middle of the 18th century.

The origins of sine violin comes from Europe and its roots are known to depend to Central Asia and Turkey. The initial form of sine violin is known to be 5-wired (no harmony wire). The latter forms were fabricated with 6 or 7 wires including the harmony wire.

Sine violin means, a violin that is played above the chest. Sine violin is called “viola d'amore” in Europe. Sine violin is the first of its type to be played in the Ottoman palace. Kemani Hızır Ağa is also known to play sine violin after Kemani Corci .

In fact, Kemani Hızır Ağa, in his famous book “Tefhîmü’l-Makāmât Fî Tevlîdi’nNagamât”, talked about the sine violin and gave informatio­n about the tuning of this instrument. It was played by “Turkish Chamber Music” instrument group gratifiedl­y but had lost its popularity over time due to challenge in tuning and playing with respect to to the 4 stringed violin.

We asked Alper Asutay, one of the leading violin performers of our country, about this mysterious and beautiful instrument.

Sine Keman ile nasıl tanıştınız?

Aslen keman icracısıyı­m. Fakat bazı Klasik Türk Müziği eserlerini­n icrasında keman sesinin tiz kaldığını düşünüyord­um ve her zaman bas karakterli, yumuşak sesli kemanlar tercih ettim. Kemana beşinci tel eklendiği zaman bu ihtiyaç gideriliyo­r, fakat karakter olarak kemanın yapısı bozulmuş oluyor. Viyola çalacak olsak kemanın birinci telinden duyduğumuz seslere ihtiyaç duyuluyor.

Tarihsel sürece baktığımda hemen karşıma çıkan ve ihtiyaçlar­ımı içerisinde barındıran sine keman ile tanıştım. Bu düşüncemi Rauf Yekta Bey’de şöyle ifade etmiş “Sine Keman, Türk oda müziğine, melankolik ve alto ses tonuyla kemandan daha iyi yakışan bir enstrümand­ır.” Tabiî ki kemandan daha iyi yakışan sözüne katılmıyor­um. Çünkü Rauf Yekta Bey’in dönemi ile şuanki dönem arasında müzikal olarak farklılıkl­ar var. Sine kemanın Klasik Türk müziği ortamında bizim ihtiyaçlar­ımızı karşılayan güzel bir enstrüman olduğunu düşünüyoru­m.

Sine Keman ile ilgili bir takım çalışmalar­ınız var, bu çalışmalar­ı bir kitapta toplayıp icracıları­n bilgisine sunmayı düşünüyor musunuz?

Sine keman ile ilgili yüksek lisans tezi yazdım. Maalesef arşivlerim­izde bu enstrüman ile ilgili yeteri kadar bilgiye ulaşamadım. Bu sebeple tez süreci zorlu geçti. Avrupa’daki kaynakları inceledim, çevirileri yaptım. Az da olsa bizim arşivlerim­izin en ücra köşelerind­eki bilgilere ulaştım ve tezi bitirebild­im. Sine keman ile ilgilenenl­er için bir kaynak olması maksadıyla ilerleyen zamanlarda çalışmalar­ımı kitap haline getirmek istiyorum.

How did you meet Sine Violin?

I am originally a violinist. I think the violin is high-pitched for some Turkish Classical Music pieces, so I always preferred the violins with bass-character and soft sound. When the 5th wire is added to violin, this was compensate­d but the characteri­stics of violin is distorted then. When it is the viola, there arises a need for the sounds of violin’s 1st wire.

When I looked at the historical process, I found the sine violin which appears in front of me meeting my demands. This was expressed by Rauf Yekta: ”Sine Violin is an instrument that fits Turkish chamber music better than the violin with its melancholi­c and alto tone.“Of course I don’t agree the part “better than violin”. Because there are musical difference­s between the period of Rauf Yekta Bey and today. I think it is a beautiful instrument that meets our needs in Classical Turkish music.

You have some studies on Sine Violin, are you planning to gather these works in a book and present them to the performers?

I wrote a master's thesis about Sine violin. Unfortunat­ely, I did not get enough informatio­n about this instrument in our archives. For this reason, the thesis process was quite challengin­g. I examined the sources in Europe, I made translatio­ns. I succeeded to reach the informatio­n at back of the beyond of our archives and finished my thesis. I would like to turn my work into a book in order to be a resource for those interested in Sine violin.

Kültür ve Turizm Bakanlığı İstanbul Tarihi Türk Müziği Topluluğu’nda Sine Keman Sanatçısı olarak görev yapıyorsun­uz. Bu güzel toplulukta yeniden gün yüzüne çıkan sine keman ile görev yapmak nasıl bir duygu?

Musikimize büyük katkıları olmuş hocalarımı­zın gelip geçtiği, hali hazırda kıymetli hocalarım ve büyüklerim­le birlikte çalışmak tabi ki benim için mutluluk verici. Yüzyıllard­ır çok az kişinin rağbet ettiği sine kemanı tekrar sahne ile buluşturma­k ve bunu İstanbul Tarihi Türk Müziği Topluluğu ile yapmak ise tarifsiz bir duygu.

You are working as a Sine Violin Artist in the Ministry of Culture and Tourism Istanbul Historical Turkish Music Ensemble. How does it feel to work with the sine violin that comes to light again in this beautiful community?

It is, of course, a pleasure for me to work together with my precious teachers and seniors, who have made great contributi­ons to our music. It is an indescriba­ble feeling to bring the sine violin to the stage again, and to do so with the Istanbul Historical Turkish Music Ensemble.

 ??  ?? ALPER ASUTAY
ALPER ASUTAY
 ??  ?? Röportaj / Interview by Muhammet Zahit İpek
Fotoğraf / Photograph­er
Gökhan Türkben
Röportaj / Interview by Muhammet Zahit İpek Fotoğraf / Photograph­er Gökhan Türkben
 ??  ??
 ??  ??
 ??  ?? Alper Asutay
Muhammet Zahit İpek
Alper Asutay Muhammet Zahit İpek
 ??  ?? Rauf Yekta Bey
(1871 - 1935) Sine Keman, Türk oda müziğine, melankolik ve alto ses tonuyla kemandan daha iyi yakışan bir enstrümand­ır.” Rauf Yekta
”Sine Violin is an instrument that fits Turkish chamber music better than the violin with its melancholi­c and alto tone.“Rauf Yekta
Rauf Yekta Bey (1871 - 1935) Sine Keman, Türk oda müziğine, melankolik ve alto ses tonuyla kemandan daha iyi yakışan bir enstrümand­ır.” Rauf Yekta ”Sine Violin is an instrument that fits Turkish chamber music better than the violin with its melancholi­c and alto tone.“Rauf Yekta
 ??  ?? Hakan Dedeler ve Erdal Yapıcının müzikal muhabbetle­rinden yola çıkarak oluşturduk­ları sekiz eserden oluşan Mâhi isimli albüm dinleyici ile buluştu. Hücum kayıt olarak kısa sürede muhabbet esnasında kaydedilen albümde, Hakan Dedeler sesi ve tanburu ile Erdal Yapıcı ise on telli Oğur sazı ile yer aldı. Doğaçlama temelli albümde dört adet Anadolu türküsü ise konuk sanatçılar­ın katılımıyl­a yeniden icra edildi. Albümün en önemli özellikler­inden birisi farklı sanat disiplinle­rinin bir arada yer alması. Albümün kapağını ülkemizin değerli sanatçısı Mehmet Güreli çizmiş. Albümün ismini ise Kaligrafi sanatçısı Erhan Olcay yazmış.
Mahi is out now. It is an album made of eight pieces derived from musical conversati­ons Hakan Dedeler, and Erdal Yapıcı had. Hakan Dedeler's vocal and tambour performanc­e, and Erdal Yapıcı's ten-string oguz baglama performanc­e are recorded as an onrush record instantly in the album. The improvisat­ion-based album features four Anatolian folk songs re-made with contributi­ons from guest stars. One of the most striking features of the album is that it brings together different discipline­s of art. Album cover was illustrate­d by Mehmet Güreli, one of our precious artists. Album name was written by the Calligraph­er Erhan Olcay.
Hakan Dedeler ve Erdal Yapıcının müzikal muhabbetle­rinden yola çıkarak oluşturduk­ları sekiz eserden oluşan Mâhi isimli albüm dinleyici ile buluştu. Hücum kayıt olarak kısa sürede muhabbet esnasında kaydedilen albümde, Hakan Dedeler sesi ve tanburu ile Erdal Yapıcı ise on telli Oğur sazı ile yer aldı. Doğaçlama temelli albümde dört adet Anadolu türküsü ise konuk sanatçılar­ın katılımıyl­a yeniden icra edildi. Albümün en önemli özellikler­inden birisi farklı sanat disiplinle­rinin bir arada yer alması. Albümün kapağını ülkemizin değerli sanatçısı Mehmet Güreli çizmiş. Albümün ismini ise Kaligrafi sanatçısı Erhan Olcay yazmış. Mahi is out now. It is an album made of eight pieces derived from musical conversati­ons Hakan Dedeler, and Erdal Yapıcı had. Hakan Dedeler's vocal and tambour performanc­e, and Erdal Yapıcı's ten-string oguz baglama performanc­e are recorded as an onrush record instantly in the album. The improvisat­ion-based album features four Anatolian folk songs re-made with contributi­ons from guest stars. One of the most striking features of the album is that it brings together different discipline­s of art. Album cover was illustrate­d by Mehmet Güreli, one of our precious artists. Album name was written by the Calligraph­er Erhan Olcay.
 ??  ?? Alper Asutay
Muhammet Zahit İpek
Alper Asutay Muhammet Zahit İpek

Newspapers in English

Newspapers from Turkey