National Geographic Traveler (Turkey)

Dünya Harikaları

- —Meghan Miner Murray UNESCO · Baku · Azerbaijan · Italy · Japan · Iran · Iceland · China · Indian Ocean · India · Iraq · Bagan · Myanmar · Portugal · United States of America · Wright · Chicago · Madison · Rajasthan · Babylon · Mafra · Shaki · Temple · Frederick

UNESCO Dünya Miras Listesi’ne eklenen yeni alanların üç tanesi mercek altında.

Büyük Bariyer Resifi’nin sualtı güzellikle­rinden Stonehenge’in gizemlerin­e kadar, UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan mekânlar hem doğanın bize sunduğu en harika hediyeleri, hem de insanlığın ortaya koyduğu en nadide eserleri gözler önüne seriyor. Hâliyle bu mekânlar seyahat için biçilmiş kaftan. Geçtiğimiz yıl Bakü’de (Azerbaycan) toplanan Dünya Mirası Komitesi, listeye 29 yeni alan ekleyerek toplam sayıyı 1121’e çıkardı. Bunlar arasında İtalya’nın prosecco üretilen bölgesi, Japonya’daki höyükler ve İran’daki Hirkanya Ormanları var. İşte yeni eklenen mekânlar arasında bizim en sevdikleri­miz.

1 Ateşin ve buzun diyarı

Ateşin ve buzun on binlerce yıllık etkileşimi, İzlanda’daki VATNAJÖKUL­L ULUSAL PARKI’nın ekosistemi­ni ve doğal yapısını eşsiz kılıyor. “Buranın listeye eklenmesi, İzlanda’nın doğasının eşsizliğin­i ve onu korumanın ne denli önemli olduğunu vurguluyor,” diyor park çalışanı Helga Árnadóttir. Buradaki en popüler destinasyo­nlar arasında Jökulsárló­n (Buzul Lagünü) ve parkın güneydoğus­undaki Skaftafell Doğa Koruma Alanı yer alıyor. Bu denli popüler olmalarını­n bir nedeni de Ring Yolu’na yakınlıkla­rı. Gezginler burada buz tırmanışı yapabilir, siyah kumsallard­a yürüyüşe çıkabilir, buz mağaraları­nın mavi tonlarının tadını çıkarabili­r ve sahildeki yamaçlara nazır kano yapabilirl­er. Vatnajökul­l, listeye eklenen ve aralarında Çin’in Bohay Körfezi’ndeki kuş cenneti ile Hint Okyanusu’ndaki Fransız Güney Toprakları’nın da bulunduğu dört doğal alandan biri.

2 Zamana meydan okuyan bir kent

Kuzeybatı Hindistan’daki Racastan eyaletinin başkenti JAİPUR, yüzlerce yıl önce yapılan ileri görüşlü kent planlaması­yla ilgi odağı olmayı hak ediyor. Ticari bir merkez olarak 1727 yılında kurulan kent, Hindistan’ın tamamen planlı ilk kenti olmakla ve sonraki büyük kentlere esin vermesiyle biliniyor.

Tarihi açıdan bakınca bu modern ve hareketli kentin temelinde Vedik mimari prensipler­i, ızgara biçimli bir kent planı, gül pembe tonları ve geleneksel Hindu anlayışlar­ı esas alınarak tasarlanan alanlar yer alıyor. Pembe Kent’te görülecek yerler arasında Amer Kalesi (fotoğrafta­ki) ile petek biçimli cephesiyle rüzgârı içeri davet eden ve böylece kraliyet ailesindek­i kadınların kendilerin­i göstermede­n dış dünyanın tadını çıkarabilm­esini sağlayan nefes kesici Hava Mahal (“Rüzgâr Sarayı”) yer alıyor. Aynı kategoride öne çıkan yeni eklentiler ise Babil antik kenti (Irak) ile Bagan’ın (Myanmar) kutsal Budist sanat eserleri ve mimarisi.

3 Akan suya kulak verin

Mimarisi nedeniyle listeye eklenmiş yerlerin çoğu, örneğin Mafra Ulusal Sarayı (Portekiz) ve Şeki (Azerbaycan), münferit mekânlar olarak karşımıza çıkıyor. Ancak komitenin listeye eklediği 20. yüzyıl FRANK LLOYD WRIGHT MİMARİSİ, ABD’nin altı eyaletine yayılan sekiz binayı kapsıyor. 70 yıllık kariyeri boyunca Wright, Pensilvany­a kırsalında­ki Fallingwat­er (fotoğrafta­ki) gibi çevresiyle bütünleşen projelerle “organik mimari” felsefesin­e öncülük etti. Söz konusu yapıların yarısı Ortabatı ABD’de kümelenmiş durumda ve bunları tek bir hafta sonunda görmek gayet mümkün: Yapıların en eskisi olan Unity Temple ile Frederick C. Robie Evi, Şikago civarında yer alıyor ve aralarında yalnızca 30 kilometre var. Mimarın evi ve stüdyosu olan Taliesin ile Herbert ve Katherine Jacobs Evi ise Madison’da (Wisconsin) yer alıyor; aralarında­ki mesafe de dört saatten az.

 ??  ??
 ??  ??
 ??  ??
 ??  ?? OCTOBER/NOVEMBKEIŞ­R 2021
OCTOBER/NOVEMBKEIŞ­R 2021
 ??  ?? EG LR.CAOPM
EG LR.CAOPM
 ??  ?? OCTOBER/NOVEMBKEIŞ­R 2021
OCTOBER/NOVEMBKEIŞ­R 2021

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey