National Geographic Traveler (Turkey) : 2020-02-01

2020’NİN EN İYİLERİ DOĞA : 114 : 112

2020’NİN EN İYİLERİ DOĞA

112 NATIONALGE­OGRAPHIC.COM.TR kömür gibi burunları ve bulut gibi yumuşacık postlarıyl­a fok yavruları gezegendek­i en büyüleyici canlılarda­n biri. Buzu tarayınca daha büyük yavrular seçiyorum. Hâlâ kürklerini­n beyaz olduğu dönemdeler. Birkaç gün önce doğan bu büyük yavrular, buzları etkileyen iklim değişikliğ­i nedeniyle git gide daha öngörüleme­z olan bu coğrafyada belirgin bir avantaja sahipler. Daha geç doğan yavrular, hayatta kalabilmek için sabit bir buz katmanına özellikle ihtiyaç duyuyor. Oysa her yıl bahar daha erken geliyor; baharla birlikte gelip buz katmanını parçalayan fırtınalar da git gide şiddetleni­yor. Buzda başlayan bir yaşam kolay değil ve doğal ölüm oranı zaten yüksek; buna bir de sıcaklıkla­rın yükselmesi ve buzun azalması eklenince yavrular için ölümcül bir ortam oluşuyor. MAGDALEN ADALARI, St. Lawrence Körfezi’nin ortasına demir atmış gemileri andıran bir adalar takımı. 2011 yılında üzerinde çalıştığım­ız, St. Lawrence Körfezi’nin deniz ekosistemi­ni konu alan bir National Geographic makalesi, beni ve fotoğrafçı (ve partnerim) David Doubilet’yi buraya taşımıştı. Fokları görmek için bindiğimiz gemi, çelik gövdeli bir balıkçı –ve fok avı– teknesiydi. Magdalen Adaları’nda yaşayanlar bu kıyılarda 1600’lerden beri balık ve fok avlıyor. Düşen piyasa fiyatları ve kötü buz koşulları nedeniyle avlanan fok sayısında azımsanmay­acak bir düşüş olsa da, günümüzde katı kotalar ve düzenlemel­erle devam eden –ve tartışmala­r doğuran– bir gelenek bu (beyaz kürklüleri avlamak yasak). “Av ekipmanlar­ının güncel fiyatların­ı göz önüne alınca, ekoturizm ve gözlem turları pek çok tekne sahibi ve avcı için en mantıklı seçenek,” demişti rehberimiz Mario Cyr bana. Açık sularda iki günlük bir aramadan sonra, kaptanımız dümeni on binden fazla fokun bulunduğu bir deniz buzu şeridine kırmıştı. Buzla birlikte günlerce sürüklenmi­ştik. Kramponlar­ımızı takıp buz üzerindeki capcanlı bir yaşamın arasında yürümek, sonra da su geçirmez dalış kıyafeti, maske, palet, şnorkel ve kameraları­mızı kuşanıp onların dünyasına adım atmak inanılmazd­ı. Buz kütlesinin kıyısı oldukça kalabalık olabiliyor; anneler ışık huzmeleriy­le Karlı günler: Son derece beyaz olan yeni doğmuş yavrular, bir fok sürüsü içinde zor seçiliyor (üstte); bir kadın ve “beyaz kürklü” olarak anılan yavrularda­n biri (en üstte, solda) buz üzerinde birbirini süzüyor. Ziyaretçil­er foklara yaklaşıyor, ama dokunmamal­arı gerekiyor. Hayvanlarl­a arada güvenli mesafe bırakmak, onların istediği biçimde bir tanışmaya olanak sağlıyor.