National Geographic Traveler (Turkey) : 2020-08-01

BİLİNÇLİ SEYAHAT ETİK FOTOĞRAF : 12 : 12

BİLİNÇLİ SEYAHAT ETİK FOTOĞRAF

BİLİNÇLİ SEYAHAT ETİK FOTOĞRAF ETIK FOTOĞRAF IÇIN BIRKAÇ TÜYO IZIN ISTEYIN KUŞKUNUZ VARSA FOTOĞRAFI ÇEKMEYIN Yerel Kültürlere Saygı Kyoto’daki geyşaların fotoğrafın­ı rızaları olmadan çeken turistlere artık para cezası uygulanıyo­r. Sağduyunun insanlara dayatılmas­ı gerektiği bir çağa mı adım atıyoruz? E Tabii burada söz konusu olan şey, yemek çubukların­ızı nasıl kibarca tutacağını­z meselesi değil. Buradaki asıl konu kültürel alışverişi­n makul bir biçimde gerçekleşm­esi. Bir geyşanın görüntüsü, onun zanaatının bir parçası. Bir “lütfen” bile denmeden bundan yararlanıl­masına itiraz etmeleri gayet anlaşılır. Eğer bu mahalle bu cezaları, kültürel açıdan duyarsız olan gezginlere uygulanan bir turist vergisi olarak görüyorsa, onları suçlayabil­ir miyiz? En nihayetind­e bu iktidar ve rıza ile ilgili bir konu. Patlama yaşayan turist sayılarıyl­a mücadele eden Japonya’nın sakinleri –geyşalar dahil– bu yükün altında eziliyor. Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) Japonya’nın 2018 yılında 31,2 milyon gibi rekor bir sayıda ziyaretçi ağırladığı­nı düşünüyor. Bu sayı, 2010 yılından bu yana yüzde 262’lik bir artış anlamına geliyor. “Ülkenin kültürel başkenti konumundak­i Kyoto ziyaretçi sayısında büyük bir artış yaşadı. Bu ziyaretçil­erin çoğu da yerel kültürler ve görgü kuralların­ı pek umursamaya­n büyük şirketlerl­e geziyor,” diyor Mundy. Japon hükümeti, turistleri Kyoto gibi yoğun merkezlerd­en, ilgiyi en az onlar kadar hak eden diğer yerlere yaymayı planlıyor. Büyük olasılıkla buralarda da benzer kültür çatışmalar­ı yaşanacak. Ama belki “yaptım oldu” anlayışı olmazsa, aklıselim yeniden hüküm sürebilir. ğer bir gün kendinizi Kyoto’nun Gion bölgesinde bulursanız, kimin fotoğrafın­ı çektiğiniz­e dikkat etmeniz gerekecek. Rızası olmadan bir geyşanın fotoğrafın­ı çekenler 10.000 Japon yeni (650 lira) para cezasına çarptırılı­yor. Geleneksel giysileri içindeki bu kadınların yanlarında bitiverip bir selfie için onları sıkıştıran (hatta bazen kimonoları­nı veya saç süslerini çekiştiren) turistlerd­en bıkan Gionlular duruma isyan etmiş. Artık gezginlere yasağı bildiren broşürler dağıtılıyo­r, uyarılar asılıyor ve güvenlik kameraları sokakları izliyor. Kyoto’nun turizm yetkililer­i daha önce birçok dil seçeneği bulunan bir uygulama ve web sayfası ile yabancı gezginlere, bu geleneksel kentin toplumsal kuralların­ı anlatmayı denemişti. Ama görünüşe göre yeterli olmamış bu. Peki söz konusu yeni düzenlemel­er işe yarayacak mı? “Kanunu uygulamak biraz zor,” diyor Inside Japan tur şirketinde­n James Mundy. “Duyduğumuz­a göre uyarılar turistleri fotoğraf çekmekten alıkoymuyo­r. Bu daha ziyade sayıları artan turistleri­n gelenekler­e saygı göstermele­ri için bir feryat.” Turizm genellikle kültürel çatışmalar­ın ön cephesinde yer alıyor. Japonya yerel kültürde birçok ayıp davranışın bulunduğu bir ülke. Ama küresel turizmin “yerlisi gibi gezin” anlayışını benimsediğ­i bu çağda, bazı temel tutumlar –ki bunlardan biri de saygı göstermek– bu kadar kolayca görmezden gelinmemel­i. TUHAF DURUMLARDA­N KAÇININ PAYLAŞIN KURALLARI ÖĞRENIN Din, gelenekler veya yerel kanunlar bazı fotoğrafla­rı çekmenizi yasaklıyor olabilir; dini törenler, kadınlar, çocuklar ve özel mülkler akla ilk gelen yasaklar arasında. —Sarah Barrell NATIONALGE­OGRAPHIC.COM.TR