אַהר צייטלי ווי אַ חסידישער גנאָסטיקער

Forward (Yiddish Edition) - - אין דער וועלט ון ייִדיש -

(סוף ון זייַט 3( דער ווינט ה ט צעגנ עט מייַן ביסל רמעגן — און וו ס וועל איך ז גן בשעת מע וועט רעגן? בשעת מע וועט הייסן, בשעת מע וועט רו ן, בשעת מע וועט ד ר ן מייַן נ ש נטגו ן? ס צעקריכן די טעג און ס רגייען די י רן. מע בלייַבט ן וועג אין דערמיט ון דעם רן. … דער הימל נ ך קל ר — און שוין וועלקן די סעדער. ר און ר — און ב לד שטייען די רעדער. ב לד בויגט זיך דער ק פּ — און סט פּ.

מע† וואָלט† געקאָנט† פֿאָרשטעלן¨ † אַז† אַ† מענטש† מיט† אַזאַ† טיפֿן† מיסטישן† אימפּעט† † און† פֿאַראַכט† צום† גשמיות¨ † מוז† זייַן† אַ† פֿר†ומער† ייִד† מיט† אַ† באָרד† און† פּיאות¨ † אַזוי† ווי† זייַן† טאַטע † Ɔ אַהרן† צייטלין† איז† געווען† טאַקע† אַ† גלי†יב† יקער† מיסטיקער† און† האָט† אַקטיוו† געלערנט† חס†ידות† און† קבלהª † אַ† טראַדיציאָנעלער† שומר מיצוות† איז† ער† אָבער† נישט† געוועןÆ † דער† פּאָעט† האָט† געהאַלטן¨ †אַז† זייַן†עיקר עבֿודה† אין†דער† וועלט† איז†דאָס† שרייַבןÆ

אין† די† ערשטע† יאָרהונדערטער† נאָכן† חורבן בית המיקדש† האָבן† זיך† אין† דער† וועלט† פֿאַרשפּרייט† פֿאַרשיידענע† סעקטעס† פֿון† גנאָס≠ טיקער† ©נישט† צו†פֿאַרמישן† מיט†די† סקע†פּטישע† אַגנאָסטיקער® ¨† וועלכע† האָבן† געגלייבט¨ † אַז† די† וועלט† ווערט† אָנגעפֿירט† דורך† בייזע† כּוחות¨ † און† אַז† דער† איינציקער† וועג† צו† אַנטלויפֿן† פֿון† דער†וועלט טורמע† איז†„גנאָזיס 3†—† די†מיסטישע† ידיעה† וועגן† דעם† געטלעכן† שורש† פֿון† דער† מענטשלעכער†נשמה Ɔ אַ†טייל† גנאָסטיקער†האָבן† חוזק† געמאַכט† פֿון† ייִדישקייט¨ † ווייַל† זיי† האָבן† נישט† געגלייבט¨ † אַז† מע† קאָן† זיך† אַרויסקלייַבן† פֿון†גשמיות† דורך†גשמיותדיקע† ריטואַלןÆ †אַ† טייל† אַנדערע¨ † מער† ייִדישלעכע¨ † האָבן† געהאַלטן¨ † אַז† די† פֿיזישע† ריטואַלן† זענען† וויכטיק† ווי† אַ† מין† וועגווייַזער†אויף† ריין גייַסטיקע†נשמה סודות Æ

אין† אַ† ברייטערן† זין† פֿונעם† וואָרט¨ † ווי† עס† האָבן†דערקלערט† אַזעלכע†גרויסע† פֿאָרשער†פֿון† מיסטיציזם¨ † ווי† גרשום† שלום† און† אַנרי† קאָר≠ בען¨ † זענען† גנאָסטישע† שטראָמען† פֿאַראַן† אין† קבלה¨ † ווי† אויך† צווישן† אַ† ריי† קריסטלעכע† און† מ†וסולמענישע† מיסטיקערÆ † די† אַלגעמיינע† כאַ≠ ראַ†קטעריסטיק† פֿון† גנאָסטיציזם† איז† אַ† טיף† טראַגישער†וועלט באַנעם ¨† אַ†שאַרפֿער† חשד†צום† געוויינטלעכן† † גאַנג†פֿון† דער†וועלט ¨† דאָס†געפֿיל† פֿון† גלות† און† פֿאַרלוירנקייט¨ † און† דער† אימפּעט† † זיך† אומצוקערן† צום† פֿאַרגעסענעם† געטלעכן† נשמה ליכטÆ

אינעם†קלאַסישן† חב ד ספֿר†„תּניא 3† שטייט† געשריבן¨ †אַז† אין†דער† גשמיותדיקער†וועלט† און† אַפֿילו† אין† די† רוחניותדיקע† וועלטן† פֿון†„עולם העשׂיה3 ¨† וואָס†זענען† נאָענט†צו† גשמיות¨ †הערשן† די†כּוחות† פֿון†סיטרא אַחרא ª† כּדי†צו† דע†רשפּירן† געטלעכקייט† אינעם† פֿינצטערן† שאָלעכץ† † פֿון† עולם הזה¨ † מוז† מען† שטודירן† דאָס† פּנ†ימיות התּורה¨ †די† סודות†פֿון† געטלעכקייט¨ †וואָס† ווערן† אַנטפּלעקט†דורך† גרויסע†צדיקים Æ

די† הייַנטיקע† ליובאַוויטשער† חסידים† זע≠ נען¨ † בדרך כּלל¨ † אָפּטימיסטישע† מענטשן¨ † וועל≠ כע† באַציִען† זיך† פּאָזיטיוו† צו† גשמיותÆ † מע† קאָן† אָבער† גרינג† אָפּטייַטשן† אַזעלכע† חב ד ספֿרים¨ † ווי†„תּניא 3¨ † אויף† אַ† בפֿירוש† גנאָסטישן¨ † אַנטי גשמיותדיקן¨ †טעם Ɔ רבי†נחמן† בראַצלעווער† † האָט† געמאָלדן¨ †ווי† עס†ווערט† דערציילט†אין† די†ספֿרים† פֿון†זייַן† תּלמיד¨ †רב† נתן†שטערנהאַרץ ¨† אַז†ער† איז† פּערזענלעך¨ † אין† פּרינציפּ¨ † העכער† פֿון† הלכה¨ † און† וואָלט† געקאָנט† מקיים† זייַן† אַלע† מיצוות† ברוחניות†אָדער† צו†טאָן† די†גרע† סטע†עבֿירה† אָן† קיין† היזק† פֿאַר† זיךÆ † רבי† נחמנס† מתנגדים† האָבן† אים† פֿאַרדעכטיקט† אין† שבתי צבֿינ†ישע† אָדער† פֿראַנקיסטישע† טענדענצןª † ס1 קאָן† זייַן¨ † אַז† זייַן† פּערזענלעכער† רעלאַטיוויסטישער† צ†וגאַנג† צו† הלכה† איז† געווען† איינע† פֿון† די† הויפּט סיבות† פֿאַר† די† באַשולדיקונגעןÆ † מע† מוז† צוגעבן¨ † אַז† למעשׂה† איז† רבי† נחמן† געווען† אַ† שטרענג פֿרו≠ מער†ייִד† און†געהייסן† זייַנע†חסידים† צו†פֿירן† זיך† על פּי†שולחן ערוך Æ

פֿונדעסטוועגן¨ † ווען† מע† טראַכט† זיך† גוט† אַרייַן†אין† געוויסע†דעות† פֿון†חב ד†און† בראַצ≠ לעוו¨ † קאָן† מען† פֿאַרשטיין† פֿונוואַנען† עס† האָט זיך† גענומען† בייַ† אַהרן† צייטלינען† זייַן† גנאָס≠ טישער† געדאַנקען גאַנג Ɔ אַחוץ† פּאָעזיע† און קינסטלערישער† פּראָזע ¨† האָט† ער† אָנגעשריבן צוויי† ביכער† וועגן† פּאַראַפּסיכאָלאָגיע Ɔ אין† זייַן בוך†„המציאות† האחרת 3¨ † דריקט† ער† אויס† זייַן שטאַרקע† אמונה† אין† מעטאַפֿיזישע† אַנדערע וועלטן¨ †וועלכע† מע†קאָן† דערגרייכן†דורך† מיס≠ טישע†ידיעות† און†מעדיטאַציעס Æ

צייטלינס† לידער† זענען† אָנגעזאַפּט† מיט† אַ שטאַרקער† און† ערנסטער† אמונה† אין† ביאת המשיח¨ † אויסגעמישט† מיט† זייַן† נעגאַטיוון† קוק אויף† עולם הזה Ɔ אַזאַ† פֿייַערדיקער† אמונה אימ≠ פּעט† טרעפֿט† זיך† זעלטן† אַפֿילו† אין† די† סאַ≠ מע† פֿרומע† ספֿרים Ɔ דווקא† דורך† דעם ¨† וואָס צייטלין† האָט† זיך† אָפּגעזאָגט† פֿונעם† טראַדי≠ † ציאָנעלן† חסידישן† לעבנס שטייגער ¨† האָט† זיך אים† אייַנגעגעבן† אויסצודריקן† זייַן† אוניקאַלן „גנאָזיס 3†—† מיסטישן† דרך† צו† רוחניות†—† אויף אַ† מער† בולטן ¨† מער† אינטענסיוון† אופֿן ¨† דורך סתּירותדיקע†און† פּראָוואָקאַטיווע†אימאַזשן Æ

אין†אַ† חודש†אַרום ¨† ראָש השנה¨ †וועלן† טויזנ≠ טער†בראַצלעווער† חסידים†זיך† פֿאַרזאַמלען ¨† ווי געוויינטלעך¨ † אין† דער† אוקראַיִנישער† שטאָט אומאַןÆ †רבי† נחמנס†תּורה ¨† בפֿרט†זייַן† אויסע†רגע≠ וויינטלעכער† כּוח† איבערצוגעבן† רוחניותדיקע ענינים† דורך† דער† וועלט† פֿון† אימאַזשן† און מעשׂיות¨ † ציט† צו† פֿאַרשיידנאַרטיקע† מענטשן —† לאַוו דווקא† פֿרומע† און† צומאָל† אַפֿילו† נישט ייִדןÆ † מע† קאָן† זאָגן ¨† אַז† אַהרן† צייטלין ¨† ווי† אַן אוניקאַלער†טרעגער† פֿון†מיסטישן† דעת†—†„גנאָ≠ זיס3 †—†איז† געווען†איינער† פֿון†רבי† נחמנס†גרעס≠ טע†און† פּאַראַדאָקסאַלסטע†חסידים Æ

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.