דער „גוטינקער“פּרעזידענט פֿו איראַ

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט - ©אָקספֿאָרד ¨ ענגלאַנד® יעקבֿ לאָנדאָ ספּעציעל רן „ רווערטס“

שבת† אויף† דער† נאַכט† האָט† דער† „סי≠ ען≠ען“† ווידער† געוויזן† דעם† אינטערוויו¨ † וואָס† פּיערס† מאָר≠ גאַן† האָט† סוף† סעפּטעמבער† גענו≠ מען† בייַם† איראַנישן† פּרעזידענט† אַכ≠ מאַדינעדזשאַדÆ † דעמאָלט¨ † ווען† מע† האָט† עס† געוויזן† צום† ערשטן† מאָל¨ † האָב†איך† די†טעלעוויזיע† ניט†געקוקט ¨† אַזוי†אַז† פֿאַר†מיר† איז†עס† געווען†גלייַך† ווי†אַ† נייַער†אינטערוויו Ɔ איך†קען† ניט† זאָגן¨ †אַז† איך†בין† פֿאַרבליבן†אַנטציקט† פֿון†אַלע† פֿראַגעס¨ †וואָס† פּיערס†מאָרגאַן† האָט†געשטעלט Ɔ למשל¨ †איך† אָנערקען† די† וויכטיקייט† פֿון† אַלע† פּראָבלעמען¨ † מיט† וועלכע† עס† שטויסן† זיך† אָן† די† האָמאָסעקסועלע† לייַטª † אָבער† אין† דעם† דאָזיקן† שמועס† איז† עס† געווען† אַ† קלאָץ≠קשיא Ɔ אַלעמען† איז† קלאָר¨ † אַז† ניט† נאָר† דער† איראַנישער† פּרעזי≠ דענט¨ † נאָר† אויך† פֿירער† פֿון† צענדלי≠ קער†אַנדערע† לענדער¨ †אַרייַנגערעכנט† פֿרייַנד† פֿון† די† פֿאַראייניקטע† שטאַטן¨ † באַציִען†זיך† זייער†קאָנסערוואַטיוו† צו† דעם†ענין Æ

מיר† פֿאַרגעסן¨ † אַז¨ † אַ† שטייגער¨ † ביז† ππ∂ †± האָט† מען† אין† קאַנאַדע† געקענט†פֿאַרשפּאַרן† אין†תּפֿיסה† פֿאַר† אַזעלכע† זאַכן¨ † און† דעקרימינאַלי≠ זאַציע† פֿון† האָמאָלעקסועלקייט† איז† דורכגעפֿירט† געוואָרן† אין† אַ† סך† לענדער† פֿון† אייראָפּע† אַזוי† שפּעט† ווי† אין† די† πΠ∞± ער¨ † ππ∞± ער† יאָרן† צי† אַפֿילו† ערשט† אין† איצטיקן† יאָר≠ הונדערטÆ † אין† גרוזיע† האָט† מען† עס† לעגאַליזירט†אין† יאָר∞∞≤† ≤¨ †אין† אַר≠ מעניע† אין† יאָר† Æ≤∞∞≤† אַזוי† אַז† מע† דאַרף† דעם† ענין† שטעלן† אין† עפּעס† אַ†קאָנטעקסט Æ

איך† האָב† ניט† געהערט† מע† זאָל† וועגן† האָמאָסעקסועלקייט† פֿרעגן† דע ם† פּרעזידענט† פֿון† אַפֿגאַניסטאַן† אָדער† דעם† קעניג† פֿון† סאַודיעÆ † אַגבֿ¨ † אין† ישׂראל† האָט† מען† האָמאָסעק≠ סועלקייט† אָפֿיציעל† דעקרימינאַלי≠ זירט†נאָר† אין†יאָר πΠΠ†Æ± †די† באַציִונג† צו†האָמאָסעקסועלקייט† איז†אַ† וויכטי≠ קער† טעסט† אויף† מאָדערנקייט† און† ס% איז†אַ† פּוסטע†טירחה† צו†דערוואַרטן† עפּעס† פּאָזיטיווס† אין† דעם† זין† אין† אַזאַ† רעליגיעז≠איזאָלירט† לאַנד† ווי† איראַןÆ

אָבער† די† פֿראַגע† פֿון† פּיערס† מאָרגאַן† מכּוח† דער† באַציִונג† פֿונעם† פּרעזידענט† אַכמאַדינעדזשאַד† צום† חורבן¨ † צו† ייִדן† און† צו† ישׂראל† זייַנען† געווען† גוט† אָדער¨ † לכל≠הפּחות ¨† ניט† שלעכט† געשטעלטÆ † דער† פּרעזידענט† האָט† געמאַכט† אַן† אָנשטעל¨ † אַז† ער† וואָלט† זיך† אַפֿילו† ניט† אָפּגעזאָגט† פֿון† אַ† ייִדישן† שידוך† פֿאַר† זייַנע† קינדערÆ † גלייַכצייַטיק¨ † האָט† ער† זיך† אַרויס≠ געדרייט† פֿון† זאָגן† קלאָר¨ † צי† ער† אָנערקענט† דעם† חורבן¨ † כאָטש† ער† האָט† ניט† געמאַכט† קיין† סוד† פֿון† זייַן† סקעפּטישער† באַציִונג† צו† דער† גע≠ שיכטע†פֿון† חורבןÆ

ער† האָט† יאָ† פֿאָרמולירט† ©ניט† צום†ערשטן† מאָל® †אַזאַ† געדאַנק∫†פֿאַרן† חורבן†האָט† מען†זיך† מיט†די† ייִדן†גע≠ דאַרפֿט†„צעצאָלן“† אין† אייראָפּע¨ † ניט† אין†פּאַלעסטינע Ɔ דער†געדאַנק† איז†ניט† קיין† פֿרישער† און† הערן† הערט† מען† אי ם† ניט† נאָר† אין† איראַןÆ † דע ם† Πטן† נאָוועמבער† האָט† דער† געוועזענער† האָלענדישער† פּרעמיער≠מיניסטער† דריִעס† וואַן† אַגט† דורכגעפֿירט† אַ† סעמינאַר¨ † בעת† וועלכן† ער† האָט† געזאָגט¨ † אַז† אַ† ייִדישע† מדינה† האָט† מען† געדאַרפֿט† שאַפֿן† אין† אייראָפּע ¨† פּינקטלעכער† אין† דייַטשלאַנד Ɔ וואַן† אַגט¨ †אַ† מיטגליד†פֿון† דער†קריסטלעך≠ דעמאָראַטישער† פּאַרטיי ¨† האָט† אָנ≠ געפֿירט†מיט† דער†האָלענדישער† רעגי≠ רונג† אין† די† יאָרן πΣΣ†πΠ≤—± †± און† איז† באַקאַנט†ווי† זייער†אַ† הייסער†שטיצער† פֿון†די† פּאַלעסטינער Æ

ס% איז†קלאָר ¨† אַז†דער† פּרעזידענט† פֿון† איראַן† האָט† געוואָלט† זיך† אויס≠ פֿייַנען¨ † ווייַזן† דאָס† „מענטשלעכע† פּנים“†פֿון† זייַן†רעזשים Ɔ ווען†פּיערס† מאָרגאַן† האָט† געשטעלט† די† פֿראַגע ¨† צי† אַ† פֿרוי† קען† אַליין† פֿאָרן† אין† איראַן† אויף† אַ† ווינטער† קוראָרט ¨† האָט† דער† פּרעזידענט† געענטפֿערט† מיט† אַ† גרימאַסע ¨† וועלכע† האָט† גע≠ דאַרפֿט†מיינען ¨† אַז†ער† הערט†אַ† נאַרי≠ שע† פֿראַגע Ɔ ©אמת ¨† איך† מיין† אויך ¨† אַז† מע† האָט† געקענט† פֿרעגן† וועגן† מער†ממשותדיקע† זאַכן†ווי† ליזשעס Æ® † דאָס†„מענטשלעכע† פּנים “¨ †וואָס† דער† פּרעזידענט† האָט† געוואָלט† ווייַזן ¨† שפּיגלט† אפֿשר† אָפּ† די† פֿרוסטראַציע† פֿונע ם† רעזש י ם Ɔ און† ס %זייַנען† דאָ† סיבות†פֿאַר† פֿרוסטראַציע Æ

דער† בויקאָט† פֿילט† זיך† זייער† שטאַרק† אין† לאַנד Ɔ די† אינפֿלאַציע† איז† הויך † ©בערך 솆≤ פּראָצענט† אין† די† פֿאַרגאַנגענע† ≥±† חדשים ®¨ † די† אויס≠ לענדישע† וואַלוטע† איז† טייַער Ɔ אַ† סך† מינים†סחורות† ווערן†ווייניק† צוטריט≠ לעך†אין† לאַנד Ɔ אמת¨ †די† שוועריקייטן† מאַכן† ביליק† אַ† נסיעה† קיין† איראַן ¨† און† דאָס† האָט†—† פּאַראַדאָקסאַל†—גע≠ בראַכט†אַ† גרעסערע†צאָל† אויסלענדי≠ שע† טוריסטן Ɔ צווישן† זיי† זייַנען† דאָ† אויך†אַמעריקאַנער Æ

נאָך† איין† פּאַראַדאָקס∫† די† אַמע≠ ריקאַנער† רעגירונג† איז† נאָך† אַלץ† שטרענג†אין† שייַכות†מיט† רייַזעס†קיין† קובאַ¨ † בעת† איראַן† בלייַבט† אין† דעם† זין† גאַנץ† כּשר Ɔ אָבער† די† טוריסטישע† אינדוסטריע† קען† ניט† אָנהאָדעווען† דאָס† לאַנד ¨† וואָס† האָט ¨† צוליב† דעם† בויקאָט¨ † גרויסע† פּראָבלעמען† אין† דעם†צענטראַלן† קאָמפּאָנענט†פֿון† דער עקאָנאָמיע∫† נאַפֿטÆ † דערווייַל† פֿילן געשעפֿטסלייַט† און† סתּם† מענטשן אַלץ† נייַע† שוועריקייטןÆ † למשל¨ † מיט עטלעכע† טעג† צוריק† האָט† דער† צענ≠ טראַל≠באַנק† פֿון†איראַן† געלאָזט†וויסן ¨ און† דערמיט† געפּלעפֿט† טויזנטער לייַט¨ †אַז† די†הלוואָות† וועט†מען† מוזן אויסצאָלן† לויט† דעם† נייַעם† קורס† פֿון אויסלענדישע†וואַלוטעס Æ

וויל† אַכמאַדינעדזשאַד† אויסזען ווי† אַ† גוטינקער¨ † אַ† מענטש† וואָס קעמפֿט†פֿאַר† פֿרייַהייט†און† יושרÆ †אַלע האָבן† באַמערקט¨ † אַז† זייַן† הייַיאָריקע אויפֿפֿירונג† אין† די† פֿאַראייניקטע† נאַ≠ ציעס†איז† געווען†ווייכער† ווי†שטענדיק Æ בינו≠לבינו ¨† פֿילט†מען† די†געפֿערלעכע השפּעה† פֿון† איראַן† אין† די† אַרומיקע לענדערÆ † אין† סיריע† וואָלט† דער† מצבֿ אויסגעזען†גאָר† אַנדערש¨ †אויב† איראַן וואָלט†ניט† געשטיצט†באַשאַר† אַסאַדןÆ אַ† סבֿרא¨ † אַז† אין† טעהעראַן† קלייַבט מען† נחת† פֿון† דער† אָנגעשטרענגטער לאַגע† אויף† דער† סיריש≠ישׂראלדיקער גרענעץÆ

די†הענט† פֿון†איראַן† זעט†מען† אין עזהÆ †די† איראַנער†פֿירער† ווילן†האַלטן עס† ניט† סטאַביל¨ † ווייַל† עזה† ווענדט אָפּ†די† דיפּלאָמאַטישע†באַמיִונגען† פֿון קאָנצענטרירן† זיך† מער† אויף† איראַן גופֿאÆ

עד ם† זעלבן† טאָג¨ † ווען† דער „סי≠ ען≠ען“† האָט† איבערגעחזרט† די פּראָגראַם¨ † וואָס† האָט† געוויזן† דעם אינטערוויו† מיטן† „וווילינקן“† אַכ≠ מאַדינעדזשאַד¨ † איז† געוואָרן† ∞≤ יאָר† זינט† דער† פּטירה† פֿון† לעאָניד ברעזשנעווןÆ † די† רוסישע† טעלעוויזיע האָט† אָפּגעמערקט† די† דאַטע† מיט נאָסטאַלגישע† דערמאָנונגען† וועגן די† „גוטע† צייַטן“† בימי ברעזשנעווÆ איך† געדענקט† אויך† זייער† גוט† יענע יאָרן†און† דעם†קלימאַט† אין†לאַנד† און אין† אויסלאַנדÆ † דעמאָלט† איז† דער סאָוועטישער†רעזשים† אויך†געקראָכן פֿון† דער† הויט¨ † געוואָלט† ווייַזן† זייַן „מענטשלעך† פּניםÆ“† לאַנג† האָט† עס ניט† געהאָלפֿן¨ † דער† רעזשים† איז† גע≠ פֿאַלןÆ

בעת דער דעמ נסטר ציע ון די פּ זיציע ב וועגונגען קעגן איר ן. בערלין, 2012

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.