Кор­по­ра­тив бо­шқа­рув ко­дек­си тав­си­я­ла­ри­га риоя қи­лиш ҳақи­да ХА­БАР­НО­МА “Риоя қил ёки ту­шун­тир” (“comply or explain”) халқа­ро та­мой­и­ли­да эъ­лон

Biznes Daily Birzha (Exchange) - - МУҲИМ ФАКТЛАР -

“Ўз­бе­ки­стон рес­пуб­ли­ка ва­лю­та бир­жа­си” ак­ци­ядор­лик жа­ми­я­ти (“ЎЗРВБ” АЖ) ак­ци­ядор­лик жа­ми­ят­ла­ри фа­о­ли­я­ти са­ма­ра­дор­ли­ги­ни оши­риш ва кор­по­ра­тив бо­шқа­рув ти­зи­ми­ни та­ко­мил­ла­ш­ти­риш бўй­и­ча Ко­мис­сия йиғи­ли­ши­нинг 2015 йил 31 де­кабр­да­ги ба­ён­но­ма­си би­лан та­с­диқлан­ган Кор­по­ра­тив бо­шқа­рув ко­дек­си тав­си­я­ла­ри­га ак­ци­ядор­лар уму­мий йиғи­ли­ши­нинг 2016 йил 29 июн­да­ги қа­ро­ри­га (73-сон­ли ба­ён) асо­сан ўзи­нинг ҳаққо­ний ва очиқ биз­нес юри­тиш та­раф­до­ри экан­ли­ги­ни на­мо­ён қи­л­ган ҳол­да их­ти­ё­рий ра­ви­ш­да амал қил­моқ­да.

2017 йил 1 ян­вар­дан 2017 йил 31 де­кабр­га­ча бўл­ган давр мо­бай­ни­да “ЎЗРВБ” АЖ ўз фа­о­ли­я­ти­ни Кор­по­ра­тив бо­шқа­рув ко­дек­си­нинг (кей­ин­ги ўрин­лар­да - Ко­декс) тав­си­я­ла­ри­га риоя қи­л­ган ҳол­да олиб бор­ди ва кел­гу­си­да ҳам улар­га риоя қи­лиш­ни кўз­лай­ди.

Шу би­лан бир­га, ҳи­со­бот да­ври­да Ко­декс­нинг тав­си­я­ла­ри баъ­зи ис­тис­но­лар би­лан амал­га оши­рил­ди.

I. Ко­декс­нинг III бў­ли­ми 15-бан­ди: 2-хат­бо­ши­си­нинг тав­си­я­си­га кў­ра, ку­за­тув кен­га­ши­га ҳо­мий­лик (хай­рия) ёки беға­раз ёр­дам кўр­са­тиш (олиш) тар­ти­би ва шар­тла­ри­ни бел­ги­лаш ҳам­да бу бо­ра­да қа­рор қа­бул қи­лиш ҳуқуқи­ни фақат ак­ци­ядор­лар­нинг уму­мий йиғи­ли­ши ва қо­нун ҳуж­жат­ла­ри­да бел­ги­лан­ган до­ира­да, бу ҳақ­да бар­ча ак­ци­ядор­лар учун маъ­лу­мот­лар­ни ош­кор эт­ган тарз­да бе­ра­ди.

Ко­декс­нинг маз­кур та­мой­и­ли­га тў­лиқ ҳа­жм­да риоя этиш учун ҳо­мий­лик (хай­рия) ёки беға­раз ёр­дам кўр­са­тиш (олиш)нинг че­га­ра­вий миқ­до­ри ҳақи­да­ги ма­са­ла­ни ак­ци­ядор­лар уму­мий йиғи­ли­ши­да кўриб чиқиш учун ки­ри­тиш ре­жа­ла­ш­ти­рил­моқ­да. Шу би­лан бир­га, “ЎЗРВБ” АЖ уста­ви­га му­во­фиқ Ку­за­тув кен­га­ши­га ҳо­мий­лик (хай­рия) ёки беға­раз ёр­дам кўр­са­тиш (олиш) тар­ти­би ва шар­тла­ри­ни бел­ги­лаш ҳам­да бу бо­ра­да қа­рор қа­бул қи­лиш ҳуқуқи бе­ри­л­ган.

3-хат­бо­ши­си­нинг тав­си­я­си­га кў­ра, ак­ци­ядор­лар уму­мий йиғи­ли­ши қа­ро­ри­га асо­сан, ҳар йи­ли му­стақил про­фес­си­о­нал ташкилотлар – мас­лаҳат­чи­лар­ни жалб қи­л­ган ҳол­да биз­нес-жа­ра­ён­лар ва лой­иҳа­лар­нинг ак­ци­ядор­лик жа­ми­ят­ла­ри (кей­ин­ги ўрин­лар­да АЖ) ри­вож­ла­ниш мақ­сад­ла­ри­га му­во­фиқ­ли­ги юза­си­дан таҳ­лил ўт­ка­за­ди.

“ЎЗРВБ” АЖ ич­ки на­зо­рат ор­ган­ла­ри, шу­нин­г­дек, ауди­тор­лик таш­ки­ло­ти то­мо­ни­дан ҳар йи­ли “ЎЗРВБ” АЖ фа­о­ли­я­ти­нинг биз­нес-ре­жа, са­ма­ра­дор­лик­нинг муҳим кўр­сат­ки­чла­ри, “ЎЗРВБ” Аж­нинг ри­вож­ла­ниш стра­те­ги­я­си­га му­во­фиқ­ли­ги юза­си­дан таҳ­лил ўт­ка­зи­ла­ди.

Бу­гун­ги кун­да биз­нес-жа­ра­ён­лар ва лой­иҳа­лар­нинг ай­нан бир­жа ри­вож­ла­ниш мақ­сад­ла­ри­га му­во­фиқ­ли­ги юза­си­дан таҳ­лил ўт­ка­зиш хиз­мат­ла­ри­ни кўр­са­тув­чи му­стақил про­фес­си­о­нал ташкилотлар – мас­лаҳат­чи­лар мав­жуд эмас. Шу са­ба­б­ли, маз­кур ма­са­ла­да ак­ци­ядор­лар уму­мий йиғи­ли­ши­нинг қа­ро­ри қа­бул қи­лин­ма­ган.

Кей­ин­ча­лик, ай­нан бир­жа ри­вож­ла­ниш мақ­сад­ла­ри­га му­во­фиқ­ли­ги юза­си­дан таҳ­лил ўт­ка­зиш бўй­и­ча таш­ки­лот­лар­нинг хиз­ма­ти­дан фой­да­ла­ниш им­ко­ни­я­ти ву­жуд­га кел­га­ни­да, тар­моқ ху­су­си­я­ти ҳам­да ЎЗРВБ фа­о­ли­я­ти­нинг ўзи­га хо­сли­ги­ни ҳи­соб­га олган ҳол­да, маз­кур ма­са­ла­да ак­ци­ядор­лар уму­мий йиғи­ли­ши­нинг қа­ро­ри асо­си­да биз­нес-жа­ра­ён­лар ва лой­иҳа­лар­нинг “ЎЗРВБ” АЖ ри­вож­ла­ниш мақ­сад­ла­ри­га му­во­фиқ­ли­ги юза­си­дан таҳ­лил ўт­ка­зи­ли­ши ре­жа­ла­ш­ти­ри­л­ган.

5-хат­бо­ши­си­нинг тав­си­я­си­га кў­ра, ижро­ия ор­га­ни­нинг аф­фил­лан­ган шах­слар би­лан ва йи­рик би­тим­лар­ни му­стақил амал­га оши­ри­ши учун Аж­нинг жо­рий хў­жа­лик фа­о­ли­я­ти би­лан боғ­лиқ би­тим­лар­ни аниқлаш ма­са­ла­си­ни ак­ци­ядор­лар­нинг уму­мий йиғи­ли­ши­да муҳо­ка­ма қи­ли­ни­ши­ни таъ­мин­лай­ди.

“Ак­ци­ядор­лик жа­ми­ят­ла­ри ва ак­ци­ядор­лар­нинг ҳуқуқла­ри­ни ҳи­моя қи­лиш тўғри­си­да”ги Қо­нун­га ва “ЎЗРВБ” АЖ уста­ви­га му­во­фиқ ак­ци­ядор­лар уму­мий йиғи­ли­ши­нинг ва­ко­ла­ти­га қо­нун­чи­лик­да на­за­рда ту­ти­л­ган ҳол­лар­да йи­рик би­тим­лар­ни амал­га оши­риш ва аф­фил­лан­ган шах­слар би­лан би­тим­лар ту­зиш тўғри­си­да қа­рор қа­бул қи­лиш ма­са­ла­ла­ри ки­ри­ти­л­ган.

Шу би­лан бир­га, “ЎЗРВБ” Аж­нинг жо­рий хў­жа­лик фа­о­ли­я­ти би­лан боғ­лиқ бўл­ган би­тим­лар­ни аниқлаш ма­са­ла­си “ЎЗРВБ” АЖ ак­ци­ядор­ла­ри уму­мий йиғи­ли­ши­да кўриб чиқи­ли­ши ре­жа­ла­ш­ти­ри­л­ган.

8- ва 10-хат­бо­ши­ла­ри­нинг тав­си­я­си­га кў­ра, АЖ тар­ки­би­га ки­рув­чи таш­ки­лот­лар­нинг бо­шқа­рув ор­ган­ла­ри йиғи­ли­шла­ри­да ўзи­нинг ва­кил­ла­ри­ни АЖ но­ми­дан овоз бе­риш тар­ти­би­ни бел­ги­лай­ди; АЖ ижро­ия ор­га­ни­дан мун­та­зам ра­ви­ш­да жа­ми­ят тар­ки­би­га ки­рув­чи кор­хо­на­лар фа­о­ли­я­ти юза­си­дан улар­нинг та­с­диқлан­ган биз­нес-ре­жа­си­га му­во­фиқ, ба­жа­ри­л­ган ишлар ва эри­ши­л­ган кўр­сат­ки­члар тўғри­си­да ҳи­со­бот та­лаб қи­ла­ди.

Бу­гун­ги кун­да, “ЎЗРВБ” Аж­нинг тар­ки­би­га ки­рув­чи кор­хо­на ва ташкилотлар мав­жуд эмас. Шу би­лан бир­га, унинг тар­ки­би­га ки­рув­чи кор­хо­на ва ташкилотлар мав­жуд бўл­ган­да, улар­нинг ху­су­си­я­ти­дан ке­либ чиқиб, Ко­декс­нинг тав­си­я­ла­ри­га амал қи­ли­на­ди.

II. Ко­декс­нинг III бў­ли­ми 18-бан­ди тав­си­я­си­га кў­ра: АЖ “Ку­за­тув кен­га­ши тўғри­си­да­ги ни­зом” та­ла­б­ла­ри­га му­во­фиқ, ку­за­тув кен­га­ши тар­ки­би­га бит­та­дан кам бўл­ма­ган (ам­мо устав­да кўз­да ту­ти­л­ган ку­за­тув кен­га­ши аъ­зо­ла­ри со­ни­нинг 15 фо­изи­дан кам бўл­ма­ган) му­стақил аъ­зо ки­ри­та­ди.

Ҳо­зир­да “ЎЗРВБ” Аж­нинг ак­ци­ядор­ла­ри со­ни ет­ти на­фар­дан ибо­рат. Шу­нин­г­дек, “ЎЗРВБ” АЖ Ку­за­тув кен­га­ши­нинг сон тар­ки­би ҳам ет­ти (7) аъ­зо­ни таш­кил этиб, улар ҳар бир ак­ци­ядор­нинг ҳуқуқла­ри ва қо­ну­ний ман­фа­ат­ла­ри­нинг тўлақон­ли ҳи­мо­я­си­ни таъ­мин­лай­ди­лар.

III. Ко­декс­нинг V бў­ли­ми 22-бан­ди 4-хат­бо­ши­си­нинг тав­си­я­си­га кў­ра, хо­ри­жий та­жри­ба­да му­ваф­фақи­ят­ли си­но­в­дан ўт­ган бо­шқа­рув услуб­ла­ри, шу жум­ла­дан, SWOT, GAP таҳ­лил ва бо­шқа ён­да­шувлар, мах­сус дасту­рий маҳ­су­лот­лар ва бо­шқа­лар­ни кенг қўл­лай­ди.

“ЎЗРВБ” АЖ ўз фа­о­ли­я­ти­да мах­сус дасту­рий маҳ­су­лот­лар­ни кенг қўл­лай­ди. Шу би­лан бир­га, “ЎЗРВБ” Аж­да бо­шқа­рув услуб­ла­ри ва бо­шқа ён­да­шувлар­дан фой­да­ла­ниш, шу­нин­г­дек, за­мо­на­вий бо­шқа­рув ти­зим­ла­ри­ни тад­биқ қи­лиш­ни мо­ли­я­ла­ш­ти­риш ре­жа­ла­ш­ти­рил­моқ­да.

IV. Ко­декс­нинг V бў­ли­ми 24-бан­ди тав­си­я­си­га кў­ра: АЖ маж­бу­рий ра­ви­ш­да ак­ци­ядор­ла­ри тар­ки­би­га (қо­нун ҳуж­жат­ла­ри бел­ги­лан­ган ҳо­лат­лар­дан та­шқа­ри) Аж­ни бо­шқа­риш, рақо­бат­дош маҳ­су­лот ишлаб чиқа­риш ва уни та­шқи бо­зор­га экс­порт қи­ли­ш­да иш­ти­рок этув­чи стра­те­гик хо­ри­жий ин­ве­стор­лар­ни жалб қи­ла­ди.

“ЎЗРВБ” АЖ ишлаб чиқа­риш ва стра­те­гик хом ашё­ни дастлаб­ки қай­та ишлаш соҳа­си­да фа­о­ли­ят­ни амал­га оши­рув­чи ак­ци­ядор­лик жа­ми­ят­ла­ри­нинг, шу­нин­г­дек та­би­ий мо­но­по­ли­я­лар субъ­ект­ла­ри­нинг ҳам­да ижти­мо­ий аҳа­ми­ят­га эга бўл­ган то­вар­лар ва хиз­мат­лар­ни тар­ти­б­га со­либ бо­ри­ла­ди­ган нар­х­лар бўй­и­ча ет­ка­зиб бе­рув­чи­лар­нинг рўй­ха­ти­га ки­ри­ти­л­ган (Ўз­бе­ки­стон Рес­пуб­ли­ка­си Ва­зир­лар Маҳ­ка­ма­си­нинг 2016 йил 10 фев­рал­да­ги 33-сон­ли Қа­ро­ри­га 3-ило­ва). V. Ко­декс­нинг VI бў­ли­ми 25-бан­ди: 5-хат­бо­ши­си­нинг тав­си­я­си­га кў­ра, АЖ ку­за­тув кен­га­ши қо­ши­да ку­за­тув кен­га­ши, ижро­ия ор­ган­ла­ри аъ­зо­ла­ри, АЖ хо­дим­ла­ри ва жалб эти­л­ган экс­перт­лар (те­ги­шли соҳа му­та­хас­сисла­ри, соҳа олий таъ­лим муас­са­са­ла­ри ўқи­тув­чи­ла­ри ва бо­шқа­лар)дан ибо­рат те­ги­шли ма­са­ла­лар, шу жум­ла­дан, ни­зо­ли ва­зи­ят­лар­ни аниқлаш ва ҳал этиш бўй­и­ча қў­ми­та­лар (иш­чи гу­руҳла­ри) таш­кил эта­ди.

“ЎЗРВБ” АЖ уста­ви­да Ку­за­тув кен­га­ши қо­ши­да қў­ми­та­лар (иш­чи гу­руҳла­ри) таш­кил этиш кўз­да ту­ти­л­ган. Шу би­лан бир­га, ЎЗРВБДА Ку­за­тув кен­га­ши ва Ижро­ия ор­га­ни то­мо­ни­дан ту­зи­л­ган ко­мис­си­я­лар (ар­бит­раж, тен­дер ва бо­шқа ко­мис­си­я­лар) фа­о­ли­ят юри­та­ди ва бар­ча за­рур ва­зи­фа­лар­ни ба­жа­ра­ди.

10-хат­бо­ши­си­нинг тав­си­я­си­га кў­ра, АЖ фа­о­ли­я­ти­да кор­по­ра­тив қо­нун­чи­лик та­ла­б­ла­ри­га риоя эти­ли­ши­ни на­зо­рат қи­ли­ш­га ма­съул бўл­ган ва ку­за­тув кен­га­ши­га ҳи­со­бот берувчи кор­по­ра­тив мас­лаҳат­чи ла­во­зи­ми­ни жо­рий эта­ди.

Ҳо­зир­да “ЎЗРВБ” Аж­да кор­по­ра­тив қо­нун­чи­лик та­ла­б­ла­ри­га риоя эти­ли­ши­ни на­зо­рат қи­лув­чи алоҳи­да ла­во­зим таш­кил эти­л­ган. Шун­га кў­ра, 2017 йил учун кор­по­ра­тив мас­лаҳат­чи ла­во­зи­ми­ни жо­рий эти­ш­га за­ру­рат бўл­ма­ди. Бун­дан та­шқа­ри, ҳар йи­ли бир­жа кор­по­ра­тив бо­шқа­рув ти­зи­ми му­стақил баҳо­ла­на­ди. Кор­по­ра­тив бо­шқа­рув ко­дек­си меъёр­ла­ри­га риоя этиш на­ти­жа­ла­ри Ку­за­тув кен­га­ши то­мо­ни­дан кўриб чиқи­ла­ди.

11-хат­бо­ши­си­нинг тав­си­я­си­га кў­ра, АЖ биз­нес ха­тар­ла­ри ва ижро­ия ор­ган­ла­ри жа­во­бгар­ли­ги­ни суғур­та­лай­ди.

Бу­гун­ги кун­да суғур­та­лов­чи ком­па­ни­я­лар­нинг хиз­мат­ла­ри ичи­да биз­нес ха­тар­лар ва ижро­ия ор­ган­ла­ри жа­во­бгар­ли­ги­ни суғур­та­лаш ту­ри мав­жуд эмас­ли­ги са­ба­б­ли маз­кур ма­са­ла­да суғур­та­лаш ишла­ри амал­га оши­рил­ма­ган.

Кей­ин­ча­лик, бу бо­ра­да суғур­та­лов­чи таш­ки­лот­лар­нинг хиз­ма­ти­дан фой­да­ла­ниш им­ко­ни­я­ти ву­жуд­га кел­га­ни­да, тар­моқ ху­су­си­я­ти ҳам­да ЎЗРВБ фа­о­ли­я­ти­нинг ўзи­га хо­сли­ги­ни ҳи­соб­га олган ҳол­да, “ЎЗРВБ” АЖ то­мо­ни­дан биз­нес-ха­тар­лар ва Ижро­ия ор­га­ни жа­во­бгар­ли­ги­ни суғур­та­лаш ма­са­ла­си кўриб чиқи­ла­ди.

15-хат­бо­ши­си­нинг тав­си­я­си­га кў­ра, устав­да одат­да АЖ нав­бат­да­ги ак­ци­ядор­лар­нинг уму­мий йиғи­ли­ши­ни ўт­ка­зиш са­на­си­ни на­за­рда ту­та­ди.

Ижро­ия ор­га­ни­нинг ак­ци­ядор­лар би­лан ўза­ро са­ма­ра­ли ҳам­кор­ли­ги­ни таъ­мин­лаш мақ­са­ди­да “ЎЗРВБ” АЖ уста­ви­да “Ак­ци­ядор­лар­нинг йил­лик уму­мий йиғи­ли­ши мо­лия йи­ли ту­га­га­ни­дан кей­ин 30 июн­га қа­дар ўт­ка­зи­ла­ди”, деб бел­ги­лаб қўй­и­л­ган. Шу би­лан бир­га, бу “Ак­ци­ядор­лик жа­ми­ят­ла­ри ва ак­ци­ядор­лар­нинг ҳуқуқла­ри­ни ҳи­моя қи­лиш тўғри­си­да”ги Қо­нун та­ла­б­ла­ри­га му­во­фиқ ке­ла­ди.

Бун­дан та­шқа­ри, бир кун­га бел­ги­лан­ган са­на байрам ку­ни ва (ёки) дам олиш ку­ни­га тўғри ке­ли­ши мум­кин, шу­нин­г­дек, кор­по­ра­тив ҳа­ра­кат­ни амал­га оши­риш учун нав­бат­да­ги ак­ци­ядор­лар­нинг уму­мий йиғи­ли­ши­ни бел­ги­лан­ган са­на­дан ол­дин ёки кей­ин ўт­ка­зиш за­ру­ра­ти юза­га ке­ли­ши мум­кин.

“ЎЗРВБ” Аж­нинг Ку­за­тув кен­га­ши ва Ижро­ия ор­га­ни Ко­декс тав­си­я­ла­ри­га тў­лиқ риоя қи­лиш­ни таъ­мин­лаш учун кел­гу­си­да ҳам за­ру­рий ич­ки кор­по­ра­тив хат­ти-ҳа­ра­кат­лар­ни амал­га оши­ра­ди.

Newspapers in Russian

Newspapers from Uzbekistan

© PressReader. All rights reserved.