“XEÁT LAÅI THÏË GIÚÁI ÀAÂN ÖNG BÙÇNG CAÁI NHÒN ÀAÂN BA”

The Thao & Van Hoa - - Xaä Höåi Trong Nûúác - MI LY PHAÅM NGUYÏÎN

Trong khi nhiïìu nhaâ phï bònh cho rùçng biïíu hiïån nûä quyïìn vaâ tñnh nûä laâ nhûäng àùåc àiïím quan troång cuãa vùn xuöi nûä úã Viïåt Nam, thò chñnh nhûäng ngûúâi cêìm buát, nhû Y Ban, muöën vùn chûúng cuãa mònh “phi giúái tñnh”.

Buöíi toåa àaâm Vùn xuöi nûä trong böëi caãnh vùn hoåc Viïåt Nam àûúng àaåi diïîn ra vaâo saáng 29/11 taåi Viïån Vùn hoåc àaä cung cêëp caái nhòn töíng quan vaâ chuyïn mön vïì vùn xuöi nûä mêëy chuåc nùm qua. Toåa àaâm àaä àiïím qua nhûäng caái tïn quen thuöåc, hêìu hïët sau àöíi múái nùm 1986 nhû: Lï Minh Khuï, Nguyïîn Thõ Thu Huïå, Voä Thõ Haão, Nguyïîn Ngoåc Tû, Y Ban, Voä Thõ Xuên Haâ, Àöî Hoaâng Diïåu...

Àaân öng “bêët toaân”

“Xeát laåi thïë giúái àaân öng bùçng caái nhòn àaân baâ” laâ chuã àïì tham luêån cuãa thaåc sô Nguyïîn Thõ Thanh Xuên, ÀH Haâ Nöåi. Theo chõ, tinh thêìn nûä quyïìn in dêëu êën àêåm neát trong vùn chûúng nûä tûâ sau 1986, àùåc biïåt laâ úã truyïån ngùæn, tiïíu thuyïët. Thay àöíi lúán nhêët do taác àöång tûâ nûä quyïìn thïí hiïån úã hai àiïím: hònh tûúång phuå nûä vaâ hònh tûúång àaân öng.

Trong àoá, nhên vêåt phuå nûä khöng àún thuêìn chó laâ àöëi tûúång àïí ngúåi ca hay phï phaán vïì àaåo àûác maâ àaä trúã thaânh möåt “khaách thïí thêím myä” àöåc lêåp vaâ àêìy hêëp dêîn, thoaãi maái phö baây àúâi söëng vaâ baãn nùng tònh duåc, thêåm chñ taáo baåo nhû trong Boáng àeâ cuãa Àöî Hoaâng Diïåu.

Àaáng chuá yá hún laâ nhên vêåt àaân öng, qua vùn xuöi nûä, hêìu nhû laâ àöëi tûúång àïí cöng kñch, lïn aán, àûúåc àïì cêåp tûâ caác mùåt haån chïë. ÚÃ àêy, àaân baâ “xeát laåi” àaân öng möåt caách coá hïå thöëng, tûâ trong caác möëi quan hïå xaä höåi, nghïì nghiïåp àïën àaân öng trong tònh yïu, àúâi söëng gia àònh... vúái nhûäng àùåc àiïím àûúåc Th.S Xuên toám laåi laâ “bêët toaân”.

Th.S Xuên nhêën maånh: “Àaânh rùçng coá thïí coá sûå phiïën diïån khi phuå nûä viïët vïì àaân öng vúái caái nhòn àaân baâ cuãa hoå, nhûng roä raâng, khi laâm àiïìu àoá, hoå àaä bûúác qua mùåc caãm vïì thên phêån, vïì kiïëp àaân baâ beá moån trong vùn hoåc truyïìn thöëng. Hoå àaä àûáng lïn àöëi diïån vúái àaân öng, xeát laåi baãn chêët cuãa nhûäng ngûúâi àaân öng maâ xûa nay hoå chó coá thïí phuåc tuâng vaâ dêng hiïën”.

Muöën laâ nhaâ vùn “phi giúái tñnh”

Baãn thên tïn goåi cuãa toåa àaâm àaä thïí hiïån vêën àïì cuãa noá: töìn taåi sûå taách biïåt giúái tñnh trong saáng taác. Nhûng cêu hoãi nhiïìu ngûúâi àùåt ra laâ: “Coá nïn taách biïåt hay khöng vaâ nïëu coá thò vùn xuöi nûä phên biïåt vúái vùn xuöi nam úã àiïím naâo?”.

Vaâi diïîn giaã nhùæc àïën “tñnh nûä” trong phong caách saáng taác, nhûng coá yá kiïën phaãn biïån cho rùçng “tñnh nûä” àoá chûa roä raâng. Vaâ chuã àïì nûä quyïìn thò chñnh caác nhaâ vùn nam xûa nay vêîn theo àuöíi, taác phêím lúán nhêët coá leä laâ Truyïån Kiïìu cuãa Nguyïîn Du.

Àoâi hoãi vúái caác diïîn giaã laâ phaãi àûa ra nhêån àõnh nûä quyïìn trong vùn xuöi nûä gêìn àêy coá gò múái vaâ àoáng goáp nhû thïë naâo cho vùn xuöi Viïåt Nam tûâ trûúác àïën nay. Vaâ röång hún, theo dõch giaã Vuä Phong Taåo laâ phaãi nhêån àõnh vïì àoáng goáp cuãa toaân böå maãng vùn xuöi nûä àöëi vúái vùn hoåc Viïåt Nam àûúng àaåi, nhûng yïu cêìu trïn chûa àûúåc àaáp ûáng.

Theo TS Trêìn Lï Hoa Tranh, ngûúâi coá nghiïn cûáu vïì àúâi söëng vùn hoåc nûúác ngoaâi, úã nûúác ngoaâi khöng coá sûå phên biïåt raåch roâi vïì giúái tñnh cuãa ngûúâi cêìm buát nhû úã Viïåt Nam. Nhaâ vùn Y Ban noái: “Ài àêu töi cuäng nhêån mònh laâ nhaâ vùn phi giúái tñnh” nhûng chõ vêîn thûâa nhêån “ngûúâi ta viïët vïì nhûäng gò mònh hiïíu roä nïn yïëu töë nûä àûúåc caác nhaâ vùn nûä khai thaác nhiïìu laâ àiïìu dïî hiïíu”.

ÚÃ Anh, coá giaãi vùn hoåc daânh riïng cho giúái nûä trûúác àêy tïn laâ Orange tûâng gêy tranh caäi vò phên biïåt giúái tñnh. Hiïån giaãi chûa tòm àûúåc tïn múái sau khi bõ Têåp àoaân Orange ruát taâi trúå.

Ngaây 29/11, nhên kyã niïåm 180 nùm ngaây sinh, 127 nùm ngaây mêët Danh nhên Phaåm Thêån Duêåt, taåi Vùn miïëu - Quöëc Tûã Giaám (Haâ Nöåi), Höåi Khoa hoåc Lõch sûã Viïåt Nam vaâ Quyä giaãi thûúãng Phaåm Thêån Duêåt àaä töí chûác Lïî trao Giaãi thûúãng sûã hoåc Phaåm Thêån Duêåt nùm 2012.

6 giaãi thûúãng göìm 1 giaãi Nhêët, 2 giaãi Nhò vaâ 3 giaãi Ba àûúåc trao cho 6 tiïën syä sûã hoåc coá luêån aán xuêët sùæc nhêët. Giaãi nhêët thuöåc vïì tiïën syä Trêìn Thõ Phûúng Hoa (Viïån KHXH Viïåt Nam), vúái luêån aán Giaáo duåc Phaáp - Viïåt úã Bùæc Kyâ tûâ àêìu thïë kyã XX àïën nùm 1945. Nhaâ sûã hoåc Dûúng Trung Quöëc àaánh giaá: “Luêån aán Giaáo duåc Phaáp-Viïåt úã Bùæc Kyâ tûâ àêìu thïë kyã 20 àïën nùm 1945 àaä àaáp ûáng àûúåc nhu cêìu hiïån nay laâ chuáng ta cêìn phaãi nghiïn cûáu caác nïìn giaáo duåc qua caác thúâi kyâ úã Viïåt Nam àïí qua àoá thêëy àûúåc mònh àaä tiïëp nhêån àûúåc nhûäng caái tiïën böå nhû thïë naâo, àïí vêån duång sûå tiïën böå vùn hoáa cuãa phûúng Têy vaâo phong traâo caách maång, phong traâo yïu nûúác cuãa chuáng ta nhû thïë naâo”.

Giaãi thûúãng sûã hoåc Phaåm Thêån Duêåt ra àúâi nùm 2000, nhên dõp kyã niïåm 115 nùm ngaây mêët cuãa Danh nhên Phaåm Thêån Duêåt. Qua 13 nùm vaâ 13 lêìn trao giaãi, àaä coá 74 tiïën sô sûã hoåc àûúåc vinh dûå nhêån giaãi thûúãng.

Nhaâ vùn Y Ban phaát biïíu taåi toåa àaâm

GS Àinh Xuên Lêm trao giaãi cho taác giaã àoaåt giaãi Nhêët

Newspapers in Vietnamese

Newspapers from Viet Nam

© PressReader. All rights reserved.