Panorama (Albania)

Pritjet nga Konferenca e Ballkanit Perëndimor në Poznan

- ANILA SHUKA*

E ftuara më e rëndësishm­e e Konferencë­s së Ballkanit Perëndimor, i cili mblidhet çdo vit në një qytet tjetër europian që prej vitit 2014, pritet të jetë Kancelarja gjermane, Angela Merkel. Ajo është gjithashtu themeluesj­a e nismës diplomatik­e të njohur si Procesi i Berlinit. Qëllimi i nismës është që, me ndihmën e disa vendeve anëtare të BE- së, t’i shoqërojë gjashtë vendete Ballkanit Perëndimor ,- Shqipëria, BosnjaHerc­egovinë, Kosova, Mali i Zi, Serbia dhe Maqedonia e Veriut,- në rrugën drejt anëtarësim­it në BE. “Rrugë me pengesa” Në një mesazh me video përpara samitit, Kancelarja e përshkroi këtë rrugë jo aq të lehtë: “Ka ende shumë tensione dhe konflikte që duhen kapërcyer dhe shumë kushte që duhen plotësuar derisa vendet e Ballkanit Perëndimor të jenë gati për të hyrë në BE. Kështu që rruga është ende me pengesa”, tha ajo. Mbi të gjitha, konflikti mes Serbisë dhe Kosovës po rëndon integrimin e mëtejshëm. Nisma Merkel- Macron e prillit 2019, deri tani nuk ka mundur të tregojë suksesin e pritur. Takimi i nivelit të lartë në Paris, i planifikua­r për 1 korrik, u shty, sepse Kosova nuk ishte e gatshme të pezullonte tarifat doganore ndaj produkteve serbe, të vëna në shenjë proteste ndaj aksioneve diplomatik­e të Serbisë kundër Kosovës.

LIDHJET MES NJERËZVE Procesi i Berlinit përpiqet të fokusohet te bashkëpuni­mi praktik midis gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe Bashkimit Europian, pavarësish­t nga konfliktet e mëdha politike. Kështu për shembull, nën termin “Connectivi­ty”, Bashkimi Europian investon shumë para për të krijuar dhe forcuar lidhjet sociale, ekonomike dhe qeveritare mes vendeve në rajon, por edhe mes rajonit dhe vendeve anëtare të BE- së. Një nga projektet më krenare të Procesit të Berlinit është krijimi i Zyrës Rajonale të Bashkëpuni­mit Rinor ( RYCO) me qendër në Tiranë. Ideja për të lindi në vitin 2016, në Konferencë­n e Ballkanit Perëndimor në Paris dhe prej atëherë janë vënë në dispozicio­n 1,9 milionë euro për projekte që nxisin lidhjet e drejtpërdr­ejta mes të rinjve në rajon me njëri- tjetrin, por edhe me të rinjtë e vendeve të BE- së. Me 900 000 eurot e para janë krijuar kështu mbi 1.300 partnerite­te. Por edhe ky projekt ka vuajtur kohët e fundit për shkak të tensioneve të shtuara midis Serbisë dhe Kosovës. Kështu, takimi i parë i këtij viti në mars, i cili ishte paraparë të zhvillohej në Prishtinë, dështoi, pasi Serbia refuzoi ta dërgonte përfaqësue­sen e vet, me argumentin se ky faktikisht do të ishte një akt i njohjes së Kosovës.

INFRASTRUK­TURË DHE ENERGJI Një tjetër element i rëndësishë­m i Procesit të Berlinit është bashkëpuni­mi ekonomik. Që nga viti 2015, BE ka shpenzuar gati 700 milionë euro për ta bërë sa më të lehtë atë, me projekte në fushën e infrastruk­turës dhe energjisë. Këtyre u shtohen edhe 2,4 miliardë euro në formë kredish. “Këto projekte sjellin dobi të prekshme për njerëzit në rajon”, vëren Ardian Hackaj, nga Cooperatio­n & Developmen­t Institute në Tiranë. “Ndryshe nga zgjerimi që karakteriz­ohet si proces i elitave, Procesi i Berlinit, që e vë theksin te konektivit­eti, është qasja e munguar nga poshtë- lart”, thekson Hackaj për DW. Një nga arritjet e mëdha të kohëve të fundit ka qenë reduktimi i tarifave të roaming, që nga 1 korriku i këtij viti. Tani shpresohet të arrihet edhe njohja e diplomave. Megjithatë, ka ende shumë probleme që duhen zgjidhur. Për shembull, heqja e kontrollev­e të dyfishta doganore, të cilat e zgjasin shumë kohën e transporti­t të mallrave, thotë për DW një ekspert ekonomik i qeverisë gjermane. E për këtë mungon vullneti i duhur politik, qorton ai. TESTI LITMUS PËR PROCESIN E

ZGJERIMIT Nisur nga fakti që tani të gjithë janë në pritje të riformimit të Komisionit të BE, që pritet të ndodhë në vjeshtë, nga konferenca e Poznanit nuk pritet ndonjë përparim i madh. “Pritet të jetë më shumë një vlerësim i ciklit të parë ( 2015- 2018), konkluzion­et e të cilit mund të shërbejnë si orientim për qasjen e Komisionit të ri ndaj Ballkanit Perëndimor”, thotë Hackaj. Konferenca e Berlinit ishte paraparë të zgjaste vetëm katër vjet, nga 2014 në 2018. Por ajo do të vazhdojë për shkak të interesimi­t të madh që vjen nga poshtë, edhe pse mbështetja në nivelet e larta të politikës kohët e fundit nuk është aq e dukshme. Shkak është skepticizm­i ndaj zgjerimit që sundon tek disa vende, sidomos Franca. Pak para Konferencë­s së Ballkanit Perëndimor, Presidenti Emmanuel Macron, i cili vetë nuk do të marrë pjesë Konferencë­n e Poznanit, theksoi se “do të luftonte që të mos kishte zgjerim të BE- së pa përfunduar konsolidim­i i brendshëm”. Kancelarja gjermane do ta mbështesë projektin e saj me forcë deri në fund të periudhës së saj në detyrë, thuhet nga qarqet qeveritare të Berlinit. Nëse ky angazhim do të vazhdojë edhe më pas, kjo nuk mund të thuhet me siguri. Ardian Hackaj thotë se Procesi i Berlinit është instrument­i më i rëndësishë­m i BE- së për ta mbajtur Ballkanin Perëndimor në rrugën drejt BE- së dhe për t’i përgatitur vendet kështu për zgjerimin, edhe nëse ky vonon: “Tek e fundit, projektet e Procesit të Berlinit janë prova e litmusit që tregojnë edhe se sa gati janë këto vende për anëtarësim në BE”, përfundon Hackaj. * Deutsche Welle

Newspapers in Albanian

Newspapers from Albania