Дзя­цін­ства, апа­ле­нае вай­ной

Gomelskaya Pravda - - МОЗАИКА - Раі­са АНТОНАВА (у дзя­цін­стве Еў­ці­ха­ва), г. Рэчы­ца

Ці ж мож­на за­бы­ць той жу­дас­ны час вай­ны? Мне, на той час ся­мі­га­до­вай дзяўчын­цы, пом­ніц­ца выц­цё сна­ра­даў, іх вы­бухі на зям­лі. Люд­зі бя­гу­ць у бом­бас­хо­віш­чы. Ія з дву­ма ма­лод­шы­мі бра­ці­ка­мі-па­год­ка­мі ўслед за ма­май, а яна тры­мае на ру­ках сяст­рыч­ку Во­леч­ку (дзі­ця на­рад­зіла­ся за два тыд­ні да вай­ны).

Па­мя­та­ец­ца апо­вед да­ро­с­лых, што ў цэн­тры на­ша­га Го­ме­ля злавілі нем­ца, пе­ра­апра­ну­та­га ў жа­но­чую во­прат­ку. Ён па­да­ваў аку­пан­там сі­г­на­лы ра­кет­ні­цай...

Ба­ць­ка мой на той час быў у вай­с­ко­вай час­ці, якая спеш­на рых­та­ва­ла­ся да ад­праўкі на фронт. І тут прый­шло рас­па­ра­дж­энне: тэр­мі­но­ва эва­куіра­ва­ць сем’і вай­скоў­цаў у тыл. У той жа дзень па­далі эша­лон, і мы паспе­лі сес­ці ў яго. Па­мя­та­ец­ца ва­ро­жы са­ма­лёт, які, зда­ва­ла­ся, вось-вось да­гоні­ць наш цягнік. Але ўра­та­валі аба­рон­цы-зеніт­чы­кі, збілі яго, па­да­ра­валі нам шанц жы­ць.

Праз 10 дзён пры­бы­лі ў баш­кір­скі го­рад Даў­ля­ка­на­ва. Па­ся­лілі­ся яш­чэ з дзвю­ма сем’ямі ў ад­ной кват­э­ры. Як ка­жу­ць, у цес­на­це, ды не ў кры­ўд­зе. Мы ра­да­валі­ся, што больш не па­чу­ем вы­бу­хаў, не па­ба­чым жу­да­с­най гі­белі люд­зей.

На­ша ма­ма цяж­ка пра­ца­ва­ла на млын­кам­бі­на­це, каб пра­кар­мі­ць ма­ле­чу. Я за­ста­ва­ла­ся до­ма, да­гля­да­ла ма­лень­кую Во­леч­ку, увесь час ка­лы­ха­ла яе. Тая ча­ста пла­ка­ла, а я пры­га­во­рва­ла: “Вы­рас­цеш, я ўсім рас­ка­жу, якая ты плак­са”. (Дзя­ка­ва­ць лё­су, вы­рас­ла мая Воль­га, ёй ця­пер 75 га­доў, яна і за­раз пра­цуе пе­ды­ятрам у Светла­гор­ску).

Ма­ма ат­рым­лі­ва­ла ады­хо­ды пе­ра­мо­ла­га­та зер­ня. Пры­носі­ла тое ба­гац­це да­моў, за­лі­ва­ла ва­дой. Пас­ля пра­ц­эж­ва­ла і ва­ры­ла з сус­ла ка­шу. Ні солі, ні цук­ру не бы­ло, але мы бы­лі ра­ды і та­кой ежы... Паз­ней вы­далі карт­кі на хлеб. Я хад­зі­ла ата­вар­ва­ць іх. Па да­ро­зе да­моў аку­рат­на аб­гры­за­ла “пай­ку”, каб ма­ту­ля не за­ў­ва­жы­ла. Не­як я спы­та­ла: “Ма­мач­ка, калі ж мы ўво­лю па­яд­зім хле­ба?” Ма­ма аб­ня­ла мяне, за­пла­ка­ла і ска­за­ла, што аба­вяз­ко­ва да­ча­ка­ем­ся та­ко­га ча­су.

У Даў­ля­ка­на­ва я пай­ш­ла ў пер­шы клас. Ні ру­чак, ні сшыт­каў. Толь­кі чар­ні­ла вы­да­валі ў шко­ле. Да­ро­слыя па­кла­па­цілі­ся пра руч­кі: пры­вяз­валі пер’і да звы­чай­ных драў­ля­ных па­ла­чак. Настаўні­ца раз­да­ва­ла нам ней­кія бра­шур­кі на баш­кір­скай мо­ве, і па­між іх рад­ка­мі мы пі­салі літа­ры.

Які неза­бы­ў­ны, свет­лы дзень: мы да­ве­далі­ся, што скон­чы­ла­ся вай­на. Да­ро­слыя аб­ды­малі ад­зін ад­на­го, пла­калі ад ра­дас­ці, і мы, ма­лыя, пад­ско­квалі ад вест­кі, што хут­ка па­ед­зем да­до­му, уба­чым сваіх род­ных, свой Го­мель!

І зноў мы ў цягніку, які вя­зе на рад­зі­му. На кож­най стан­цыі з ва­го­наў вы­ход­зя­ць ва­ен­ныя му­зы­кан­ты і гра­ю­ць вя­сё­лыя мар­шы. І наўкол іх умо­мант утва­ра­ец­ца шмат­люд­нае мо­ра ра­дас­ці, шчас­ця, усе­а­гуль­на­га сва­яцтва люд­зей.

Ніколі не за­бы­ць мне тых дзён. І ніх­то не пе­ра­ка­нае, што ёс­ць больш знач­ная каш­тоў­на­сць для ча­ла­ве­ка, чым мір у род­най ста­рон­цы.

Newspapers in Russian

Newspapers from Belarus

© PressReader. All rights reserved.