Gomelskaya Pravda

Як ме­сяц ад­зi­но­кi...

- На­тал­ля ПАЛІШЧУК Latvia · Jelgava · Aaliyah

19 ка­ст­рыч­ніка 1890 го­да ў Бра­гіне на­рад­зіў­ся бе­ла­рус­кі пуб­лі­цыст, пра­за­ік, літа­ра­ту­раз­наў­ца і кры­тык Сяр­гей Па­лу­ян.

Ён сы­шоў у ня­быт вель­мі ра­на, у ня­поў­ныя 20 га­доў, але па­кі­нуў на зям­лі яр­кі след. На­га­да­ем некаль­кі фак­таў з жыц­ця на­ша­га зем­ля­ка.

Сяр­гей быў тр­эцім у Епі­фа­на і Аляк­сан­дры Па­лу­ян: у сям’і раслі тры сы­ны і пя­ць да­чок. Дзя­цін­ства пра­вёў у вёс­цы Кры­шы­чы Юравіц­кай во­лас­ці Ма­зыр­ска­га па­ве­та, ку­ды пе­ра­е­халі ба­ць­кі пас­ля па­куп­кі фаль­вар­ка. Вучы­ў­ся ў Ма­зыр­скай пра­гім­на­зіі, але пад па­гро­зай вы­клю­ч­эн­ня за ўд­зел у рэ­ва­лю­цый­ным ру­ху быў пе­ра­вед­зе­ны ба­ць­кам у Мітаўскую гім­на­зію (ця­пе­раш­няя Ел­га­ва, Латвія) пад на­гляд сва­я­коў. Ад­нак і там удзель­ні­чаў у мітын­гах, і ба­ць­ка вы­му­ша­ны быў за­бра­ць сы­на да­моў.

Но­вы раз­лад з Епі­фа­нам Іва­наві­чам за­вяр­шы­ў­ся ад’ез­дам з Кры­шы­чаў. Як вы­свет­ліла­ся, на­за­ў­сё­ды. Сяр­гей жы­ве ў Кіе­ве, по­тым у Віль­ні, з 1910 го­да зноў у Кіе­ве. Пра­ца­ваў у мяс­цо­вых га­зе­тах і ча­со­пі­сах. Пі­саў пад псеў­дані­ма­мі С. Яся­но­віч, С. П., П. Ян.

Пад­т­рым­лі­ваў сяброўскія і твор­чыя су­вязі з Ян­кам Ку­па­лам, Яку­бам Ко­ла­сам, Мак­сі­мам Баг­да­но­ві­чам, Ціш­кам Гарт­ным, Ядві­гі­ным Ш. Пі­саў вер­шы, п’есы, про­зу, скла­даў бе­ла­рус­кую хр­эс­та­ма­тыю, «Збор­нiк цу­доў­ных ма­люн­каў-сiм­ва­лаў» для дзя­цей. Ён аўтар рэц­эн­зіі на кні­гу «Дру­гое чы­танне для дзя­цей бе­ла­ру­саў» Я. Ко­ла­са.

Але хут­ка на­сту­пі­ла ра­с­ча­ра­ванне: па­эт ра­зы­шоў­ся по­гля­да­мі з мяс­цо­вы­мі рэ­ва­лю­цы­я­не­ра­мі з-за неад­па­вед­на­сці яго вы­со­кім ід­эа­лам. «Хо­ць свет i люд­ны, i шы­ро­кi, ты быў як ме­сяц ад­зi­но­кi...» – на­пі­саў паз­ней аб ду­хоў­ным ад­зі­ноц­тве Па­лу­я­на Мак­сім Баг­да­но­віч.

У ноч з 7 на 8 кра­савіка 1910 го­да Сяр­гей Па­лу­ян скон­чыў жыц­цё са­ма­губ­ствам, быў па­ха­ва­ны ў Кіе­ве. «Жы­ць так, як жы­ву я, ня­ма нiя­кай ра­дас­цi... Я так люб­лю жыц­цё, свет­лас­ць i кра­су, ды не на маю до­лю вы­па­ла гэта. Ба­га­та я ду­маў зра­бi­ць, ды не зра­бiў нi­чо­га. Шко­да па­мiра­ць так мар­на, але тр­э­ба...» – на­пі­саў ён у пе­рад­смя­рот­ным пісь­ме.

На жаль, твор­чая спад­чы­на Па­лу­я­на заха­ва­ла­ся не ўся. Вя­до­ма яго апа­вя­данне «Вёс­ка», аб­ра­зок «Хры­стос увас­крос!», 21 пуб­лі­цы­стыч­ны ар­ты­кул, рэц­эн­зіі.

Ян­ка Ку­па­ла пры­свя­ціў па­эту па­эму-ба­ла­ду «Кур­ган» і вер­шы «Па­мя­ці С. Па­лу­я­на», Мак­сім Баг­да­но­віч – свой пер­шы і апош­ні пры­жыц­цё­вы збор­нік тво­раў «Вя­нок» (пазна­чы­ў­шы, што гэта вя­нок на ма­гі­лу па­эта) і вер­шы «С. Па­лу­я­ну», Ядві­гін Ш. – верш у про­зе «Ра­ны».

 ?? ІЛЮСТРАЦЫЯ З ІНТЭРНЭТУ ?? Сяр­гей Па­лу­ян па­кі­нуў на зям­лі яр­кі след.
ІЛЮСТРАЦЫЯ З ІНТЭРНЭТУ Сяр­гей Па­лу­ян па­кі­нуў на зям­лі яр­кі след.

Newspapers in Russian

Newspapers from Belarus