Be­las­ting­pa­ra­dijs Bel­gië lokt 20 mil­jard

Bel­gië be­rooft via fis­ca­le voor­deel­tjes an­de­re lan­den van be­las­ting­in­kom­sten, schrijft eco­noom Ga­bri­ël Zuc­man.

De Standaard - - FRONT PAGE - VAN ON­ZE RE­DAC­TEUR RU­BEN MOOIJMAN

BRUS­SEL I Dank­zij zijn fis­caal vrien­de­lij­ke kli­maat ont­trekt Bel­gië on­ge­veer 20,2 mil­jard eu­ro be­drijfs­win­sten aan an­de­re lid­sta­ten. Die win­sten wor­den naar ons land ver­scho­ven om­dat ze hier min­der zwaar be­last wor­den. Op­brengst voor de staats­kas: 2,3 mil­jard eu­ro, of 17 pro­cent van al­le be­taal­de winst­be­las­tin­gen. Dat schrijft Ga­bri­ël Zuc­man in een on­der­zoek dat op zijn web­si­te is ge­pu­bli­ceerd.

Zuc­man, een Frans­man die ver­bon­den is aan de uni­ver­si­teit van Ber­ke­ley in Ca­li­for­nië, rang­schikt ons land dan ook zon­der aar­ze­len bij de Eu­ro­pe­se be­las­ting­pa­ra­dij­zen. Daar­van zijn er zes. Be­hal­ve Bel­gië zijn dat Luxem­burg, Ne­der­land, Ier­land, Mal­ta en Cy­prus. In dat groep­je trekt Ier­land de mees­te ver­scho­ven be­drijfs­win­sten naar zich toe: 117 mil­jard eu­ro. Ne­der­land is goed voor 95 mil­jard, Luxem­burg voor 59 mil­jard.

Zuc­man on­der­zoekt in zijn stu­die op ba­sis van ma­cro­eco­no­mi­sche cij­fers wel­ke lan­den de ‘win­naars’ zijn van de be­las­ting­ont­wij­king door mul­ti­na­ti­o­nals, en wel­ke de ‘ver­lie­zers’. De in­zet van de wed­strijd is gi­gan­tisch: mul­ti­na­ti­o­nals ver­schui­ven bij­na de helft van hun bui­ten­land­se win­sten naar fis­caal vrien­de­lij­ke lan­den. Bij Ame­ri­kaan­se be­drij­ven gaat het zelfs om bij­na twee der­de. Het komt we­reld­wijd neer op 627 mil­jard eu­ro. In de EU gaat daar­door 20 pro­cent van de po­ten­ti­ë­le in­kom­sten ver­lo­ren. Van de EU­lid­sta­ten is Duits­land de groot­ste ver­lie­zer. Het land loopt maar liefst een der­de van de po­ten­ti­ë­le be­drijfs­be­las­tin­gen mis door­dat winst naar el­ders wordt ver­scho­ven. Op­mer­ke­lijk: het groot­ste deel van het Duit­se ver­lies komt door ver­schui­vin­gen bin­nen de EU.

De kam­pi­oe­nen van de winst­ver­schui­ving zijn gro­te Ame­ri­kaan­se mul­ti­na­ti­o­nals. Alp­ha­bet, het moe­der­be­drijf van Goog­le, boek­te in 2015 een winst van 15,5 mil­jard dol­lar in Ber­mu­da, dat een winst­be­las­ting van 0 pro­cent heft. Ook Ni­ke, dat de­ze week ter spra­ke kwam in de Pa­ra­di­se Pa­pers­ont­hul­lin­gen, houdt zo een groot deel van zijn win­sten ver­bor­gen. Het pro­bleem is vol­gens Zuc­man dat die win­sten niet zicht­baar zijn in in­ter­na­ti­o­na­le da­ta­ba­ses met be­drijfs­boek­hou­din­gen, maar al­leen te­voor­schijn ko­men via ma­cro­eco­no­mi­sche ana­ly­ses.

Zuc­man klaagt aan dat be­las­ting­in­spec­ ties re­la­tief wei­nig moei­te doen om win­sten die naar fis­ca­le pa­ra­dij­zen ver­scho­ven zijn, als­nog te be­las­ten. ‘Lan­den met ho­ge be­las­tin­gen ste­len el­kaars in­kom­sten en la­ten de be­las­ting­pa­ra­dij­zen on­ge­moeid’, schrijft Zuc­man. Gis­te­ren bleek dat een Bel­gi­sche wet om de lijst van be­las­ting­pa­ra­dij­zen uit te brei­den, al an­der­half jaar do­de let­ter blijft.

De kam­pi­oe­nen van de winst­ver­schui­ving zijn gro­te Ame­ri­kaan­se mul­ti­na­ti­o­nals

Hoe moei­lijk kan het zijn om in de hui­di­ge con­text de over­heids­fi­nan­ci­ën fluks op or­de te stel­len? In geen tijden heeft het plaat­je er zo gun­stig uit­ge­zien. De po­li­tiek van la­ge ren­te heeft ui­t­ein­de­lijk het be­oog­de ef­fect ge­kre­gen. De eco­no­mi­sche groei is over­al aan­ge­trok­ken. Het op­ti­mis­me over de so­li­di­teit van die be­we­ging is groot, zo valt af te le­zen uit de beurs­koer­sen die dag na dag tot on­ge­zie­ne ni­veaus klim­men. De werk­loos­heids­cij­fers da­len maand na maand en zelfs de ‘moei­lij­ke ge­val­len’ wor­den stil­aan in de ar­beids­markt op­ge­no­men.

En er is nog meer goed nieuws, want uit een re­cent da­ta­lek over de gang van za­ken in be­las­ting­pa­ra­dij­zen blijkt dat de om­vang van de fis­ca­le ont­wij­king nog steeds gi­gan­tisch is. Het vol­staat dus om de vas­te wil van de over­he­den van de rijk­ste in­du­strie­lan­den, ver­e­nigd in de Oe­so, om te zet­ten in da­den om min­stens een deel van dat ve­le geld te doen be­lan­den waar het hoort, in de staats­kas van de lan­den waar de be­trok­ken be­drij­ven ac­tief zijn. Het eni­ge wat moet ge­beu­ren, is dat die Oe­so­lan­den aan één zeel trek­ken en de vrij­bui­ters uit het sys­teem du­wen. Als ze hun ei­gen be­lang goed be­grij­pen, doen ze dat, eer­der van­daag dan mor­gen.

He­laas, dat doen ze niet. Tel­kens als in­ter­na­ti­o­na­le on­der­zoeks­jour­na­lis­ten met nieu­we ge­ge­vens over com­plexe be­las­ting­con­struc­ties uit­pak­ken, klin­ken weer goe­de voor­ne­mens. Er zal nu echt een zwar­te lijst ko­men met post­bus­lan­den. Op trans­ac­ties met hen zal stren­ger wor­den toe­ge­zien. Twij­fel is ge­wet­tigd, want het op­stel­len van de lijst sleept aan.

Maar dan nog. Het ech­te pro­bleem ligt dich­ter bij huis. Ter­wijl de op­hef over de zon­ni­ge be­las­ting­pa­ra­dij­zen komt en gaat, ver­de­di­gen de lid­sta­ten van de EU en van de Oe­so met gro­te over­ga­ve hun ei­gen fis­ca­le ont­snap­pings­rou­tes. Ver­schil­len zul­len er na­tuur­lijk al­tijd zijn, om his­to­ri­sche re­de­nen en om­dat niet elk land even­veel be­las­tin­gen no­dig heeft. Een ho­ge staats­schuld is daar­in een be­lang­rij­ke fac­tor. Maar het gaat ver­der dan dat.

Daar­om rang­schikt een Fran­se on­der­zoe­ker aan de uni­ver­si­teit van Ber­ke­ley (Ca­li­for­nië) Bel­gië tus­sen vijf an­de­re Eu­ro­pe­se lan­den die vol­gens hem als ‘be­las­ting­pa­ra­dijs’ moe­ten wor­den ge­zien. Ier­land, Ne­der­land en Luxem­burg bak­ken het brui­ner dan wij. Mal­ta en Cy­prus, vaak ver­guisd, slui­ten de rij. Die si­tu­a­tie ver­klaart waar­om mul­ti­na­ti­o­nals ook zon­der Ca­ra­ï­bi­sche ei­lan­den de weg naar su­per­la­ge be­las­tin­gen zul­len blij­ven vin­den. De ech­te aan­pak van de groot­scha­li­ge be­las­ting­ont­wij­king be­gint pas als die hypocrisie op­houdt.

Bel­gië be­hoort tot zes EU­lan­den die als be­las­ting­pa­ra­dijs moe­ten wor­den ge­zien

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.