Te koop: de groot­ste li­thi­um­mijn ter we­reld

Chi­ne­zen én het Bel­gi­sche Umi­co­re lon­ken naar een be­lang in het Chi­l­een­se mijn­be­drijf SQM. De in­zet is gi­gan­tisch: een do­mi­nan­te po­si­tie op de boo­men­de markt van au­to­bat­te­rij­en.

De Standaard - - Mens & Economie - VAN ON­ZE REDACTEUR NI­CO TANGHE

BRUSSEL I Wie koopt zich met ve­le mil­jar­den in bij het Chi­l­een­se mijn­be­drijf SQM, vol­uit de So­cie­dad Quí­mi­ca y Mi­ne­ra de Chi­le? Die vraag houdt van­daag veel grond­stofa­na­lis­ten be­zig. SQM be­heert na­me­lijk een van de groot­ste li­thi­um­mij­nen ter we­reld, cen­traal ge­le­gen in de zo­ge­he­ten ‘li­thi­um­drie­hoek’; de hoog­ge­le­gen zout­vlak­tes van Chi­li, Bo­li­via en Ar­gen­ti­nië, waar we­reld­wijd bij­na 80 pro­cent van de voor­raad van het kost­ba­re me­taal on­der de grond zit.

Li­thi­um is licht en su­per­ge­lei­dend. Daar­door is het een me­taal dat veel wordt toe­ge­past in con­su­men­ten­elek­tro­ni­ca zo­als smartpho­nes en lap­tops.

Maar voor­al de elek­tri­sche au­to, met zijn re­la­tief krach­ti­ge li­thi­um­ion­bat­te­rij, doet de vraag we­reld­wijd ex­plo­de­ren. In één Tesla Mo­del S zit meer li­thi­um dan in tien­dui­zend smartpho­nes.

Sta­bie­le re­gio’s

Het pro­bleem? On­danks een stij­gen­de pro­duc­tie kan de mijn­sec­tor de snel­groei­en­de vraag naar li­thi­um – ge­mid­deld plus 18 pro­cent per jaar – nau­we­lijks vol­gen. Waar­door de prijs van het me­taal sinds 2015 ruim ver­dub­beld is. Een groei­pro­bleem dat de ko­men­de ja­ren nog dreigt te ver­er­ge­ren. In Chi­na heeft men het am­bi­ti­eu­ze plan om te­gen 2020 liefst 5 mil­joen elek­tri­sche voer­tui­gen op de weg te heb­ben. Dat al­leen zou een to­ta­le pro­duc­tie van 330.000 ton li­thi­um­car­bo­naat ver­ei­sen.

En dat ter­wijl li­thi­um van­daag maar op een paar plek­ken in de we­reld groot­scha­lig ge­won­nen wordt, voor­al in Chi­li, Chi­na, Ar­gen­ti­nië en Au­stra­lië. En ook al zit er el­ders nog vol­doen­de li­thi­um in de aard­korst en zijn de vind­plaat­sen – in te­gen­stel­ling tot olie – gro­ten­deels ge­le­gen in sta­bie­le re­gio’s. Het kost­ba­re me­taal is lang niet over­al even ge­mak­ke­lijk te pro­du­ce­ren. In Au­stra­lië bij­voor­ beeld zit het op­ge­slo­ten in ge­steen­te dat eerst moet wor­den ver­hit. In Chi­li daar­en­te­gen kan het me­taal uit het zou­te grond­wa­ter wor­den ge­dis­til­leerd, wat een stuk goed­ko­per is.

Bod van Umi­co­re?

Nu er plots een stuk van de gi­gan­ti­sche li­thi­um­mijn in Chi­li te koop komt – die straks jaar­lijks 63.000 ton li­thi­um­car­bo­naat pro­du­ceert (ter ver­ge­lij­king: in 2015 be­droeg de jaar­pro­duc­tie 171.000 ton) – is de in­te­res­se dan ook over­wel­di­gend. Vol­gens het pers­agent­schap Reu­ters zou­den liefst twaalf be­drij­ven een (niet­bin­dend?) bod uit­ge­bracht heb­ben op een be­lang van 32 pro­cent in SQM, dat straks te koop komt. Dat be­lang – dat ruim 4 mil­jard dol­lar zou waard zijn – is van­daag in han­den van de Ca­na­de­se kunst­mest­fa­bri­kant Po­tash, die het moet ver­ko­pen om te vol­doen aan de voor­waar­den voor een fu­sie met sector­ge­noot Agri­um.

Op­val­lend: bij die twaalf bie­ders wordt ook het Bel­gi­sche Umi­co­re ge­ci­teerd. ‘We wen­sen op dit be­richt geen commentaar op te ge­ven’, re­a­geert woord­voer­ster Mar­jo­lein Scheers ont­wij­kend. ‘Al­ge­meen is het wel zo dat het een deel is van on­ze stra­te­gie om een breed gam­ma aan op­ties te vol­gen als het gaat over de be­voor­ra­ding van grond­stof­fen.’

Een voor­zich­tig ant­woord, dat be­grij­pe­lijk is. Het dos­sier SQM ligt heel ge­voe­lig. In ei­gen land – waar SQM strak wordt ge­leid door Jor­ge Pon­ce, ex­schoon­zoon van voor­ma­lig dic­ta­tor Au­gus­to Pi­no­chet – wordt li­thi­um na­me­lijk als ‘stra­te­gisch’ be­lang­rijk be­schouwd. Waar­door kan­di­daat­ko­pers ook groen licht van de Chi­l­een­se po­li­tiek moe­ten krij­gen.

Con­tro­le pro­duc­tie­ke­ten

Maar ook el­ders in de we­reld wordt het ver­koop­dos­sier van SQM met ar­gus­ogen ge­volgd. In de VS bij­voor­beeld, waar het mijn­be­drijf Al­be­nar­le gro­te in­te­res­se zou to­nen.

On­danks een stij­gen­de pro­duc­tie kan de mijn­sec­tor de snel­groei­en­de vraag naar li­thi­um – ge­mid­deld plus 18 pro­cent per jaar – nau­we­lijks vol­gen

Maar voor­al in Chi­na, dat nu al op gro­te li­thi­um­voor­ra­den zit, waar min­stens vier (staats)be­drij­ven een bod zou­den over­we­gen (Si­no­chem, GSR Ca­pi­tal, Ning­bo Shanshan en Ti­an­qiLithi­um).

Chi­na is nu al de groot­ste markt voor elek­tri­sche au­to’s. En voor de toe­komst lig­gen de am­bi­ties nog veel ho­ger. Pe­king wil niet al­leen zelf elek­tri­sche au­to’s ma­ken, maar ook de con­tro­le krij­gen over an­de­re es­sen­ti­ë­le on­der­de­len in de pro­duc­tie­ke­ten: van de grond­stof­fen tot de ver­wer­king er­van tot au­to­bat­te­rij­en.

Chi­ne­se be­drij­ven ko­pen dan ook vol­op mijn­ac­ti­va op, van li­thi­um tot ko­balt. Zo nam GSR Ca­pi­tal eer­der dit jaar de ac­cu­di­vi­sie van Nis­san over, te­ken­de de Chi­ne­se au­to­fa­bri­kant Gre­at Wall Mo­tor een con­tract met de Au­stra­li­sche li­thi­um­pro­du­cent Pil­ba­ra en kocht Ji­anxi Spe­ci­al Elec­tric Mo­tor een be­lang in een an­de­re bui­ten­land­se li­thi­um­mijn.

Eu­ro­pe­se arg­waan

Eu­ro­pa kijkt on­der­tus­sen met arg­waan naar de Azi­a­ti­sche en voor­al Chi­ne­se do­mi­nan­tie. Want ter­wijl de hoe­veel­heid elek­tri­sche au­to’s in Eu­ro­pa groeit, rijdt het groot­ste deel van de elek­tri­sche voer­tui­gen rond met een Azi­a­ti­sche bat­te­rij. Slechts 2,5 pro­cent van de in­ge­zet­te ac­cu’s is Eu­ro­pees, be­cij­fer­de het pers­bu­reau Bloom­berg.

‘We kun­nen die markt niet aan con­cur­ren­ten ge­ven’, zei eu­ro­com­mis­sa­ris Ma­ros Sef­co­vic van Ener­gie eer­der de­ze maand. Brussel wil daar­om meer­de­re gi­ga­fa­brie­ken in Eu­ro­pa bou­wen waar bat­te­rij­en voor elek­tri­sche au­to’s wor­den ge­maakt, on­der meer in Duits­land, Ser­vië en Oos­ten­rijk. Een haast on­mo­ge­lij­ke in­haal­ra­ce, die pas een kans lijkt te kun­nen ma­ken als de Chi­ne­zen in­tus­sen niet nog meer voor­sprong uit­bou­wen door ook de li­thi­um­mijn in Chi­li in te pal­men.

© Ivan Al­va­ra­do/reu­ters

De li­thi­um­mijn van SQM in de Ataca­ma-woes­tijn, in het noor­den van Chi­li.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.