DE BOL­SO­NA­RO BOUNCE

De Standaard - - Economie - Ru­ben Mooi­j­man

De Bol­so­na­ro Bounce. Zo noe­men markt­wat­chers de op­val­len­de stij­ging van de Bra­zi­li­aan­se munt en beurs­in­dex in het voor­uit­zicht van een over­win­ning door de ex­treem­recht­se pre­ si­de­nts­kan­di­daat Jair Bol­so­na­ro. De dag na zijn goe­de sco­re in de eer­ste ron­de ging de Bra­zi­li­aan­se beurs prompt 4,6 pro­cent ho­ger. In­clu­sief de stij­ging in de we­ken voor­af­gaand aan de stem­bus­slag kwam de winst op meer dan 11 pro­cent.

Het laat een wran­ge na­smaak ach­ter. Be­leg­gers ge­ven dus de voor­keur aan een po­pu­lis­ti­sche, ho­mo­fo­be en ra­cis­ti­sche vrou­wen­ha­ter met au­to­ri­tai­re trek­jes. Dat de wa­pen­fa­bri­kant For­jas Tau­rus het best pres­te­ren­de aan­deel is, in het voor­uit­zicht van soe­pe­le­re wa­pen­wet­ten, is het top­punt van markt­cy­nis­me.

Som­mi­ge waar­ne­mers trek­ken de con­clu­sie dat de fi­nan­ci­ë­le mark­ten de de­mo­cra­tie kun­nen on­der­mij­nen. Maar het is niet moei­lijk om te zien waar­om de markt meer heil ziet in Bol­so­na­ro dan in zijn op­po­nent, de so­ci­a­list Fer­nan­do Had­dad. Het eco­no­mi­sche pro­gram­ma van de po­pu­list be­vat voor­stel­len zo­als pri­va­ti­se­rin­gen van over­heids­be­drij­ven, een la­ge vlak­taks en be­per­kin­gen van over­heids­be­ste­din­gen. Het klas­sie­ke pro­gram­ma van li­be­ra­le vrije­markt­dog­ma­ti­ci, zeg maar. Een van hen, de eco­noom Pau­lo Gue­des, is dan ook Bol­so­na­ro’s be­lang­rijk­ste eco­no­mi­sche raad­ge­ver.

Toch is de con­clu­sie dat mark­ten dol zijn op au­to­ri­tai­re lei­ders, te kort door de bocht. De ver­kie­zing van de Fi­li­pijn­se pre­si­dent Ro­dri­go Du­ter­te, qua men­ta­li­teit ver­ge­lijk­baar met Bol­so­na­ro, heeft de beurs van Ma­nil­la be­paald geen deugd ge­daan. De in­dex staat nu ruim 10 pro­cent la­ger dan bij Du­ter­tes in­au­gu­ra­tie. Zo­dra zou blij­ken dat Bol­so­na­ro’s be­leids­voor­stel­len Bra­zi­lië doen weg­zin­ken in een cha­os van ge­weld, ar­moe­de en op­stan­den, la­ten de beur­zen hem kei­hard val­len.

De wer­ke­lijk­heid is dat mark­ten maar ge­ïn­te­res­seerd zijn in één ding: een eco­no­misch gun­stig kli­maat, zo­dat aan­de­len en obli­ga­ties goed ren­de­ren. Mo­re­le as­pec­ten, zo­als rech­ten voor min­der­he­den, een eer­lij­ke ver­de­ling van de wel­vaart of eer­bied voor men­sen­rech­ten, la­ten be­leg­ gers over het al­ge­meen koud. De beurs is amo­reel, wat iets an­ders is dan im­mo­ reel. Dat klinkt hard, maar het zou fout zijn om de mark­ten om die re­den te ver­gui­zen. Mo­re­le over­we­gin­gen over hoe de sa­men­le­ving moet func­ti­o­ne­ren, zijn im­mers het ter­rein van de po­li­tiek en de de­mo­cra­tie. Daar wor­den de krijt­lij­nen uit­ge­zet die ook de be­we­gings­vrij­heid van de fi­nan­ci­ë­le mark­ten be­pa­len.

Over de re­la­tie tus­sen het vrije­markt­ka­pi­ta­lis­me en de de­mo­cra­tie is al veel inkt ge­vloeid. De klas­sie­ke hy­po­the­se is dat bei­de el­kaar sti­mu­le­ren en no­dig heb­ben. Wat hen bindt, is vrij­heid. Als men­sen vrij kun­nen zeg­gen wat ze wil­

De con­clu­sie dat mark­ten dol zijn op au­to­ri­tai­re lei­ders, is te kort door de bocht

len, en kie­zen wie hen po­li­tiek ver­te­gen­woor­digt, dan zou het raar zijn om hen be­per­kin­gen op te leg­gen over wat ze met hun geld doen. Maar de hy­po­the­se dat de vrije markt al­tijd heil­zaam is voor de de­mo­cra­tie, wordt lang niet over­al be­ves­tigd. In lan­den als Chi­na of Rwan­da doet zich de om­ge­keer­de be­we­ging voor: meer ka­pi­ta­lis­me, maar min­der de­mo­cra­ti­sche vrij­heid. Bra­zi­lië wordt een boei­en­de test­ca­se.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.