Het volk wil de Volks­par­tij niet meer

De Chris­te­lijk­So­ci­a­le Unie, die sinds 1966 in Bei­e­ren bij­na on­af­ge­bro­ken al­leen aan de macht is, ste­vent zon­dag op zwaar ver­lies af bij de deel­staat­ver­kie­zin­gen. Als de pei­lin­gen klop­pen, zal de CSU een co­a­li­tie­part­ner moe­ten zoe­ken. ‘Bei­e­ren wordt een d

De Standaard - - Buitenland - VAN ON­ZE REDACTRICE IN DUITS­LAND

COR­RY HANCKÉ FO­TO’S KRI­S­TOF VA­DI­NO

IN­GOL­STADT I De show in In­gol­ stadt start­te niet zo­als ge­pland. De pre­sen­ta­tor had net de lo­ka­le CSU­kan­di­da­ten voor de deel­ staat­ver­kie­zin­gen van nu zon­dag voor­ge­steld, toen de licht­in­stal­la­ tie in de stadsschouwburg het liet af­we­ten. Die CSU im Dun­keln. Het duur­de pijn­lijk lang voor er weer licht op de kan­di­da­ten scheen. Bij al­le el­len­de van de laat­ste we­ken kon dit er ook nog bij: de zorg­vul­ dig ge­re­gis­seer­de show die de par­ tij een boost moest ge­ven, be­gon met een val­se start.

Het gaat niet goed met de Christ­lich­So­zi­a­le Union in Bay­

ern. De rechts­con­ser­va­tie­ve par­ tij die sinds 1966 in de deel­staat aan de macht is – mee­stal al­leen, zon­der co­a­li­tie­part­ners – scoort slecht in de pei­lin­gen. Ze zou maar op 33 pro­cent van de kie­zers kun­nen re­ke­nen. Dat is wen­nen voor de par­tij die vroe­ger al­leen keek hoe­veel pro­cent ze bo­ven de vijf­tig haal­de. De par­tij van het volk is niet meer ge­liefd door het volk.

De trou­we CSU­le­den be­grij­ pen het niet. Hun Bei­e­ren is dank­ zij het be­leid van de par­tij de rijk­ ste, meest wel­va­ren­de deel­staat van Duits­land en toch zijn er zo­ veel men­sen die voor Al­ter­na­ti­ve

für Deut­sch­land stem­men, de po­ pu­lis­ti­sche par­tij die een vuist maakt te­gen mos­lim­vluch­te­lin­ gen. Uit­ge­re­kend in Bei­e­ren haal­ de AfD in 2017 bij de na­ti­o­na­le ver­kie­zin­gen 12,7 pro­cent, het bes­ te re­sul­taat van al­le deel­sta­ten in West­Duits­land. Bei­e­ren was de eer­ste stop­plaats voor de meer dan hon­derd­dui­zend vluch­te­lin­gen die in 2015 naar Duits­land kwa­men. Vol­gens een pei­ling be­gin de­ze week zou AfD nu tus­sen 10 en 14 pro­cent be­ha­len.

De vroe­ge­re – heel be­ken­de – CSU­voor­zit­ter Franz Josef Strauss zei al­tijd dat er zich in Bei­e­ren rechts van de CSU geen de­mo­cra­ti­sche par­tij mocht nes­te­len. Om de AfD de pas af te snij­den nam de CSU dan ook een hard stand­punt over vluch­te­lin­gen in. De par­tij die, dank­zij haar macht en ver­bond met de CDU van An­ge­la Mer­kel, ook mi­nis­ters voor de na­ti­o­na­le re­ge­ring le­vert, pro­beert met Horst See­hofer (69) op Bin­nen­land­se Za­ken haar recht­se stem­pel op het Duit­se mi­gra­tie­ en vluch­te­lin­gen­be­leid te druk­ken. In Bei­e­ren, waar de CSU al­leen aan de macht is, wil mi­nis­ter­pre­si­dent Mar­kus Sö­der (51) een ei­gen, stren­ger vluch­te­lin­gen­be­leid voe­ren. Zo heeft hij er bij­voor­beeld grens­po­li­tie in­ge­voerd.

Angst aan­pra­ten

‘Ik hoor een an­der taal­ge­bruik dan vroe­ger bij de par­tij. Ze spreekt nu over de “asiel­in­du­strie”. Als de mi­nis­ter­pre­si­dent zegt dat de gren­zen moe­ten wor­den ge­slo­ten en dat ie­der­een moet wor­den ge­con­tro­leerd, wordt het moe­der­tje thuis toch bang’, zegt Josef Mayerhofer (46). Hij is, net zo­als veel in­wo­ners uit Bei­e­ren, op­ge­groeid in een CSU­fa­mi­lie en hij had al een par­tij­kaart op zijn veer­tien­de. Maar na 32 jaar trouw lid­maat­schap heeft hij de CSU be­gin dit jaar de wacht aan­ge­zegd. ‘Ik wil niet tot een par­tij be­ho­ren die angst aan­praat’, zegt hij.

Mayerhofer, wiens huis in Nie­der­gottsau staat, reist voor zijn be­

ton­fir­ma half Eu­ro­pa rond. Hij be­grijpt niet dat men­sen zich ver­zet­ten te­gen de ver­an­de­rin­gen in hun land. De komst van de vluch­te­lin­gen of de glo­ba­li­se­ring ziet hij als een verrijking, een nieu­we stap voor de sa­men­le­ving. ‘Maar de koers die de CSU volgt, is niet toe­komst­ge­richt. Ze kijkt naar het ver­le­den’, zegt hij.

Hij moet la­chen als hij de CSU over de Bei­er­se tra­di­ties hoort pra­ten. ‘De par­tij vergeet dat de men­sen niet meer al­leen bier­ca­fés wil­len, maar ook bi­stro’s’, zegt hij.

De tij­den zijn ver­an­derd, dat heeft Mayerhofer zelf on­der­von­den. In zijn jeugd lie­pen de koei­en nog door zijn dorp. Van de 33 boer­de­rij­en blijft er geen en­ke­le meer over. Van­daag rij­den de in­wo­ners ’s och­tends in hun au­to het erf af om el­ders, in een van de ve­le suc­ces­vol­le be­drij­ven in Bei­e­ren, de kost te ver­die­nen.

Dat Sö­der nog al­tijd zegt ‘Bei­e­ren bleibt Bei­e­ren’, gaat er bij de rond­rei­zen­de be­ton­man niet in. Dat Sö­der zich vaak be­roept op de le­gen­da­ri­sche CSU­lei­der Fran­zJo­sef Strauss, vindt Mayerhofer on­ge­past. ‘Strauss was een schit­te­rend po­li­ti­cus voor zijn tijd, maar de tij­den zijn ver­an­derd. Ik denk dat we nu an­de­re men­sen no­dig heb­ben.’ Hij voegt toe: ‘Strauss had een rug­gen­graat, hij volg­de een con­se­quen­te lijn. Sö­der draait als een blad in de wind.’

Mayerhofer be­hoor­de tot de lin­ker­vleu­gel van de par­tij. Hij prijst de Duit­se kar­di­naal Rein­hard Marx, die zwa­re kri­tiek had op de recht­se stand­pun­ten van de CSU. ‘De vi­sie van de­ze man van de kerk botst met de par­tij die een C in haar naam heeft’, vindt Mayerhofer. Vol­gens hem is de lin­ker­ zij­de van de CSU door de hui­di­ge lei­ders mond­dood ge­maakt.

Zijn on­vre­de met de par­tij broei­de al en­ke­le ja­ren. Maar hij was al­tijd te lui om zijn lid­maat­ schap op te zeg­gen. Het recht­se vluch­te­lin­gen­dis­cours deed de deur dicht: Mayerhofer zei zijn lid­ maat­schap op en meld­de zich bij

Die Gr­ü­nen. ‘Ik voel me thuis bij hen. Zij zijn men­se­lijk en staan open voor de we­reld. Ik ben op het land op­ge­groeid, en ik her­ken me ook in hun stand­pun­ten over het mi­li­eu.’ Een over­stap naar de SPD heeft hij nooit over­wo­gen. Hij noemt de so­ci­aal­de­mo­cra­ti­sche par­tij kleur­ en rug­gen­graat­loos.

Uit­ge­we­zen Af­gha­nen

Mayerhofer zou wel­eens het sym­bool kun­nen zijn van de aard­ ver­schui­ving die op 14 ok­to­ber in Bei­e­ren wordt ver­wacht. De groe­ne par­tij, Bünd­nis 90/Die Gr­ü­nen, wordt mis­schien de op een na groot­ste van de deel­staat. Chris­ti­ an Heil­mann (53) loopt dus op wol­ken. De le­raar Duits heeft en­ ke­le we­ken va­kan­tie ge­no­men om cam­pag­ne voor de Groe­nen te voe­ ren. Hij trekt de lijst voor het kies­ dis­trict Deg­gen­dorf. Al meer dan twintig jaar gaat hij voor zijn par­ tij de straat op, maar nog nooit is hij zo vrien­de­lijk ont­haald. ‘Ne­ der­bei­e­ren is al­tijd het win­ge­west voor de CSU ge­weest. Vroe­ger me­ den de men­sen on­ze in­fo­s­tand, nu ste­ken ze hun duim op’, zegt hij te­ vre­den op een ter­ras­je voor het ou­de stadhuis.

Ter­wijl hij fly­ers uit­deel­de, hoor­de hij hoe af­keu­rig som­mi­ge kie­zers re­a­ge­ren op de taal die de CSU te­gen vluch­te­lin­gen ge­bruikt. ‘Als See­hofer zegt dat hij blij is dat uit­ge­re­kend op zijn 69ste ver­jaar­ dag 69 Af­gha­nen het land zijn uit­ ge­zet, dan fron­sen de men­sen hun wenk­brau­wen.’ Een bak­ker heeft hem ver­teld dat hij, door een te­ kort aan bak­kers­jon­gens, een Af­ ghaan had op­ge­leid die tot ie­ders te­vre­den­heid nu pis­to­lets kan bak­ ken. Nu wordt die Af­ghaan uit­ge­ we­zen. De bak­ker be­grijpt er niks van, ver­telt Heil­man. Hij her­in­ nert zich ook de woe­de van een CSU­bouw­on­der­ne­mer, die – ook al­weer door een te­kort aan ar­ beids­krach­ten – vluch­te­lin­gen had aan­ge­wor­ven en het dis­cours van zijn par­tij niet kon vat­ten. ‘Na­ tuur­lijk heeft het har­de CSU­ vluch­te­lin­gen­stand­punt veel kie­ zers weg­ge­jaagd, maar ik denk dat de rechts­con­ser­va­tie­ve par­tij al een tijd­je haar con­tact met de be­ vol­king was kwijt­ge­raakt. Het Bei­ eren van de CSU be­staat niet meer.’

Lap­top und Le­der­ho­se

Lap­top und Le­der­ho­se is een van de slo­gans van de CSU. Het Bei­e­ren waar­van de CSU droomt is een deel­staat die op ba­sis van ster­ke tra­di­ties de voor­uit­gang om­armt, een we­reld waar­in suc­ ces­vol­le high­tech­on­der­ne­mers een wed­strijd jo­de­len or­ga­ni­se­ ren.

Het is in gro­te ma­te dank­zij het be­leid van de CSU dat Bei­e­ren nu de rijk­ste deel­staat van Duits­land is. Het is de thuis­ha­ven van Au­di, BMW en MAN, van Adi­das en Pu­ ma en meer dan 7.000 an­de­re be­ drij­ven. Om de in­du­strie op­ti­maal te la­ten draai­en kwa­men ar­beids­ krach­ten van ver bui­ten de re­gio. De dien­sten­sec­tor groei­de en nam een steeds gro­ter aan­deel van het Bei­er­se bru­to bin­nen­lands pro­ duct voor zijn re­ke­ning.

Het suc­ces van de Bei­er­se eco­ no­mie zou de dood­steek van de CSU kun­nen be­te­ke­nen. De jon­ge vrou­wen in Dirndl en de jon­ge­man­nen in het tra­di­ti­o­ne­le, groen­grij­ze vest waar­mee de Bei­er­se mi­nis­ter­pre­si­dent Sö­der zich graag op ver­kie­zings­af­fi­ches toont, zijn een min­der­heid ge­wor­den. De toe­komst van Bei­e­ren ligt nu in han­den van de hip­sters en groe­ne jon­gens, die hun be­den­kin­gen heb­ben bij het be­leid van de au­to­in­du­strie in hun re­gio.

‘On­ze the­ma’s lig­gen heel goed’, glun­dert Chris­ti­an Heil­mann van

Bünd­nis 90/Die Gr­ü­nen. ‘De alar­me­ren­de rap­por­ten over de kli­maat­op­war­ming of het ver­haal over het sjoe­mel­be­leid met de Duit­se die­sel­au­to’s spe­len in ons voor­deel. Wij zeg­gen al lang dat de au­to­in­du­strie moet in­zet­ten op elek­tri­sche au­to’s. Chi­na heeft be­slist dat in 2020 12 pro­cent van de nieu­we wa­gens elek­trisch moet zijn. Als wij niet snel om­scha­ke­len, kun­nen we niet meer naar Chi­na ex­por­te­ren en dat zou pro­ble­ma­tisch zijn.’ Heil­mann denkt dat zo’n bood­schap ook bij de ar­bei­ders in de Bei­er­se au­to­fa­brie­ken aan­komt. De groe­ne po­li­ti­cus kijkt vol leed­ver­maak uit naar zon­dag. Hij gaat naar de plek waar de kies­re­sul­ta­ten be­kend­ge­maakt wor­den om de be­teu­ter­de ge­zich­ten van de CSU­po­li­ti­ci te zien. Het staat im­mers in de ster­ren ge­schre­ven dat de al­leen­heer­schap­pij van de chris­ten­de­mo­cra­ten in Bei­e­ren voor­bij is. ‘Wij zijn het ge­wend dat bij de stads­fees­ten al­le tap­pers, bon­ne­tjes­ver­ko­pers en spre­kers uit de CSU ko­men. Dat zal na 14 ok­to­ber af­ge­lo­pen zijn. Ze zul­len an­de­ren naast zich moe­ten dul­den. Bei­e­ren wordt een deel­staat als een an­de­re.’

‘Als de mi­nis­ter­pre­si­dent zegt dat ie­der­een aan de gren­zen moet wor­den ge­con­tro­leerd, wordt het moe­der­tje thuis toch bang’

JOSEF MAYERHOFER

Vroe­ge­re CSU­aan­han­ger

‘De alar­me­ren­de rap­por­ten over de kli­maat­op­war­ming en het ver­haal over het sjoe­mel­be­leid met de Duit­se die­sel­au­to’s spe­len in ons voor­deel’

CHRIS­TI­AN HEIL­MANN

Bünd­nis 90/Die Gr­ü­nen

Chris­ti­an Heil­mann (Groe­nen) loopt op wol­ken en kijkt vol leed­ver­maak uit naar de ver­kie­zin­gen.

Ver­kie­zings­stand­je van de AfD in Deg­gen­hof.

Mi­nis­ter­pre­si­dent Mar­kus Sö­der (met blau­we das) van de CSU voert in Bei­e­ren een ei­gen, stren­ger vluch­te­lin­gen­be­leid.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.