WAAR­OM MARC COU­C­KE DE STAL VAN HET VOET­BAL WIL UIT­MES­TEN

‘Bij An­der­lecht heb ik met­een de sleu­tels van ma­ke­laars af­ge­pakt’, zei Marc Cou­c­ke vrij­dag aan de VRT, in een re­ac­tie op de Ope­ra­tie ‘Scho­ne Han­den’.

De Standaard - - Vooran - BART LAGAE LU­DO VANDEWALLE En

BRUS­SEL I ‘Een van de eer­ste maat­re­ge­len die ik ge­no­men heb bij An­der­lecht, was de sleu­tels af­pak­ken van de ma­ke­laars die over­al bin­nen kon­den’, zei Cou­c­ke bij De af­spraak op vrij­dag. Ter­wijl de bal weer rol­de in het Ko­ning Bou­de­wijn­sta­di­on, de­den Pro Le­a­gue­voor­zit­ter Cou­c­ke en ceo Pier­re Fran­çois hun ui­ter­ste best om de pu­blie­ke opi­nie uit te leg­gen dat de sup­por­ters straks weer met een ge­rust ge­moed hun club­sjaal om de hals kun­nen han­gen.

Cou­c­ke maak­te dui­de­lijk dat hij niet ge­schrok­ken was dat en­ke­le voet­bal­ma­ke­laars te veel macht be­zit­ten. ‘Ik wil en zal on­ge­loof­lijk veel ver­an­de­ren’, zei hij. ‘Sinds het Bos­man­ar­rest ligt de macht bij de spe­lers, na­dien bij de ma­ke­laars. Dat weet ie­der­een, in heel Eu­ro­pa. Dit moet fun­da­men­teel ver­an­derd wor­den, Bel­gië kan hier een voor­beeld bij zijn.’

Over match­fixing was Cou­c­ke dui­de­lijk: ‘Dat is het erg­ste wat het voet­bal kan over­ko­men.’ Vrij­dag zei Ro­land Duchâ­te­let dat ook mat­chen van An­der­lecht tij­dens de play­offs in het sei­zoen 20132014 het voor­werp wa­ren van match­fixing. Cou­c­ke zei dat hij in een te­le­fo­nisch ge­sprek Duchâ­te­let ge­vraagd had om ‘zul­ke gra­tui­te uit­spra­ken’ ach­ter­we­ge te la­ten.

Stok ach­ter de deur

De voet­bal­we­reld gaat zelf or­de op za­ken stel­len, liet Cou­c­ke woens­dag­avond al met een sms we­ten aan Vlaams mi­nis­ter van Sport Phi­lip­pe Muy­ters (N­VA). Dat is no­dig, want de po­li­tiek heeft een stok ach­ter de deur om clubs te straf­fen als ze hun be­lof­ten niet waar­ma­ken: de mil­joe­nen­kor­ting op de RSZ en be­drijfs­voor­hef­fing zou wor­den af­ge­schaft.

Dat voor­deel voor de eer­ste­klas­sers komt neer op 70 mil­joen eu­ro kor­ting voor de RSZ en 57 mil­joen eu­ro voor de be­drijfs­voor­hef­fing. Als die voor­de­len wor­den af­ge­schaft, ko­men tal van prof­clubs in fi­nan­ci­ë­le moei­lijk­he­den.

Als het van fe­de­raal mi­nis­ter van Werk Kris Pee­ters (CD&V) af­hangt, mo­gen de kor­tin­gen wor­den af­ge­schaft. ‘De be­doe­ling van de kor­tin­gen was om het be­roep aan­trek­ke­lij­ker te ma­ken, in een tijd dat er nog niet der­ge­lij­ke gro­te be­dra­gen in de sport om­gin­gen’, zei Pee­ters vrij­dag in een me­de­de­ling. ‘Bo­ven­dien heb­ben de maat­re­ge­len bud­get­tai­re ruim­te ge­ge­ven aan clubs om te in­ves­te­ren in hun jeugd­op­lei­ding. Ook al houdt het ge­rech­te­lijk on­der­zoek in het voet­bal niet on­mid­del­lijk ver­band met die maat­re­ge­len, we moe­ten ma­ken dat de steun die we ge­ven aan de sport, op de juis­te ma­nier ge­bruikt wordt.’

De eni­ge re­den waar­om Pee­ters nog niet tot ac­tie over­gaat, is dat hij dan ook klei­ne­re clubs en klei­ne­re spor­ten treft.

Muy­ters wil eerst over­leg met de voet­bal­we­reld. Hij wil de Pro Le­a­gue en de KBVB nog een kans ge­ven om de stal uit te mes­ten. Voor de Pro Le­a­gue wil hij een ont­moe­ting met voor­zit­ter Marc Cou­c­ke, voor de KBVB kan mo­ge­lijk on­der­voor­zit­ter Bart Ver­haeg­he als Vlaam­se ge­spreks­part­ner op­tre­den. Met­een zit hij dan met de twee groot­ste clubs, An­der­lecht en Club Brug­ge, aan ta­fel.

De pijn­pun­ten si­tu­e­ren zich op

drie ni­veaus: ma­ke­laars, scheids­rech­ters en club­li­cen­ties.

1. De ma­ke­laars

Veel te veel geld in een veel te klei­ne we­reld: dat is in een no­ten­dop de pro­ble­ma­tiek van de voet­bal­ma­ke­laars. Er zijn er meer dan 400 ge­re­gi­streerd in ons land, maar het leeu­wen­deel van de koek wordt ver­deeld on­der een hand­vol gro­te spe­lers. De Ope­ra­tie ‘Scho­ne Han­den’ bracht aan het licht dat som­mi­ge ma­ke­laars zich schul­dig heb­ben ge­maakt aan wit­was­sen. Vijf van hen zijn aan­ge­hou­den of in ver­den­king ge­steld: Mo­gi Bay­at, De­jan Veljko­vic, Wal­ter Mor­tel­mans, Ka­rim Me­j­ja­ti en Dra­gan Sil­ja­noski. Twee van die vijf, Veljko­vic en Mor­tel­mans, moe­ten zich ook voor match­fixing ver­ant­woor­den.

De ma­ke­laars­we­reld is al en­ke­le ja­ren vra­gen­de par­tij voor meer re­gu­le­ring, maar in de prak­tijk vol­staan 500 eu­ro en een be­wijs van goed ze­de­lijk ge­drag om in het vak te stap­pen. Club Brug­ge deed on­langs het voor­stel om de voor­waar­den stren­ger te ma­ken, maar dat werd af­ge­scho­ten door de an­de­re clubs in de Pro Le­a­gue. Die be­staat sinds kort uit 24 clubs, dat maakt het moei­lijk om tot een con­sen­sus te ko­men.

Als de voet­bal­we­reld er niet uit­komt, kan de po­li­tiek mis­schien op­tre­den. Vlaan­de­ren speel­de met het idee om een li­cen­tie voor spe­lers­ma­ke­laars in te voe­ren, maar dat bleek in strijd met de Eu­ro­pe­se dien­sten­richt­lijn. In 2014 dien­de de Frans­ta­li­ge li­be­raal De­nis Du­car­me (MR) in de Ka­mer een wets­voor­stel in tot re­gle­men­te­ring van het be­roep van ma­ke­laar, maar ook dat voor­stel haal­de het niet. Het is dus weer kij­ken naar Cou­c­ke of die de clubs nu wel op één lijn krijgt om de ma­ke­laars en ma­ke­laars­lo­nen aan ban­den te leg­gen.

2. De scheids­rech­ters

De twee­de groep die be­scha­digd uit de Ope­ra­tie ‘Scho­ne Han­den’ komt, zijn de scheids­rech­ters. Het aan­tal be­schul­dig­de refs is be­perkt tot twee: de na­ti­o­na­le num­mer één Sé­bas­tien Del­fe­ri­è­re en de na­ti­o­na­le num­mer twee Bart Ver­ten­ten. Bei­den hiel­den er on­ge­zon­de vriend­schaps­ban­den met ma­ke­laar De­jan Veljko­vic op na.

In het bonds­re­gle­ment staat wei­nig over om­gangs­vor­men van scheids­rech­ters met an­de­re per­so­nen uit het voet­bal. Er staat al­leen dat ze zich op wed­strijd­da­gen ‘dis­creet en neu­traal’ moe­ten op­stel­len. De ge­drags­re­gels van scheids­rech­ters aan­pas­sen, wordt een eer­ste taak voor de voet­bal­bond.

Er gaan ook stem­men op om de scheids­rech­ters­com­mis­sie he­le­maal on­af­han­ke­lijk te ma­ken. Het zou de nor­maal­ste zaak van de we­reld moe­ten zijn, maar som­mi­ge top­clubs vin­den het niet aan­vaard­baar dat die com­mis­sie in Bel­gië nog steeds res­sor­teert on­der de voet­bal­bond, waar club­lei­ders als Bart Ver­haeg­he (Club Brug­ge) en Mehdi Bay­at (Char­le­

‘Ik zal on­ge­loof­lijk veel ver­an­de­ren. Sinds het Bos­man­ar­rest ligt de macht bij de spe­lers, na­dien bij de ma­ke­laars’

MARC COU­C­KE

Voor­zit­ter Pro Le­a­gue

‘We moe­ten ma­ken dat de fi­nan­ci­ë­le steun die we aan de sport ge­ven, op de juis­te ma­nier wordt ge­bruikt’ KRIS PEE­TERS (CD&V) Mi­nis­ter van Werk

roi) on­der­voor­zit­ter zijn.

Voor al­le dui­de­lijk­heid: die laat­ste twee heb­ben recht­streeks niets te ma­ken met de scheids­rech­ters­com­mis­sie, ma­ken daar ook geen deel van uit, maar som­mi­ge clubs wil­len een vol­le­dig on­af­han­ke­lijk or­gaan voor de scheids­rech­ters.

Ook in de En­gel­se hoog­ste twee af­de­lin­gen is dat zo ge­or­ga­ni­seerd. Daar vor­men de drie ceo’s – de ceo van de Pre­mier Le­a­gue, de ceo van de Championship (twee­de klas­se) en de ceo van de voet­bal­bond – de di­rec­tie. Zij hoe­ven aan de voet­bal­bond geen ver­ant­woor­ding af te leg­gen.

3. De li­cen­ties

Het laat­ste punt waar Cou­c­ke en co. werk van moe­ten ma­ken, zijn de li­cen­ties. Clubs wor­den elk jaar ge­con­tro­leerd op het ge­bied van fi­nan­ci­ë­le ge­zond­heid en geld­schie­ters. Pas on­langs werd in de voor­waar­den op­ge­no­men dat spe­lers­ma­ke­laars geen fi­nan­ci­eel be­lang mo­gen heb­ben in een club.

BRUS­SEL I Als een niet mis te ver­sta­ne waar­schu­wing. Zo klonk de­ze week de re­ac­tie van Vin­cent Kom­pa­ny op het op­pak­ken van top­ma­ke­laars Mo­gi Bay­at en De­jan Veljko­vic tij­dens ope­ra­tie ‘Scho­ne Han­den’. ‘Als je het hebt over de voet­bal­sec­tor dan kan je niet ver­rast zijn. De link is heel nauw met de prak­tij­ken van de we­reld van men­sen­han­del, drugs­han­del en pros­ti­tu­tie. Er zijn veel goe­de men­sen, maar ook veel slech­te.’

Als­of er in ver­ge­lij­king met een kwart­eeuw ge­le­den niets is ver­an­derd. Vóór 1995 was een voet­bal­ler, zelfs al liep zijn con­tract ten ein­de, niet vrij naar een an­de­re club over te stap­pen zon­der een ak­koord van zijn club en de be­ta­ling van de ge­vraag­de trans­fer­som. ‘Men­sen­han­del’, von­den cri­ti­ci toen al. ‘Voet­bal­lers die ei­gen­dom zijn van hun club en niet vrij zijn om te kie­zen waar ze wer­ken? Dat kan toch niet?’

Dank­zij het be­faam­de Bos­man­ar­rest, dat in 1995 het vo­ri­ge trans­fer­sys­teem af­ schaf­te, be­hoort dat soort prak­tij­ken tot het ver­le­den. Maar het on­der­lig­gen­de pro­bleem is al­les­be­hal­ve op­ge­lost. ‘Dat klopt’, zegt Mar­jan Ol­fers, hoog­le­raar sport en recht aan de Uni­ver­si­teit van Am­ster­dam. ‘De voet­bal­clubs re­a­geer­den door spe­lers­con­trac­ten te ver­len­gen, of door spe­lers te dwin­gen een nieuw con­tract te on­der­te­ke­nen vóór het ou­de was ver­stre­ken. Waar­door wei­nig is ver­an­derd – het ko­pen en ver­ko­pen van men­sen gaat ge­woon door. Al­leen zit­ten veel spe­lers van­daag nu ook in de greep van soms erg lou­che spe­lers­ma­ke­laars.’

Be­lan­gen­con­flict

‘Over­dre­ven’, vindt spe­lers­ma­ke­laar Stijn Fran­cis. ‘In Vlaan­de­ren bij­voor­beeld zou geen en­ke­le spe­ler in prin­ci­pe slaaf mo­gen zijn van een ma­ke­laar. Ie­der­een kan een­zij­dig en kos­te­loos zijn con­tract met de ma­ke­laar op­zeg­gen, al pro­be­ren som­mi­ge ma­ke­laars dit te om­zei­len’, ar­gu­men­teert hij. ‘Er is mo­ge­lijk wel een pro­bleem met het trans­fer­sys­teem. Ma­ke­laars heb­ben er baat bij dat een spe­ler zo vaak mo­ge­lijk van club ver­an­dert (hoe va­ker de spe­ler van ploeg ver­an­dert, hoe va­ker de ma­ke­laar langs de kas­sa pas­seert, red.).’

Wat wel niet is ver­an­derd: voet­bal­lers heb­ben nog al­tijd niet de vrije keu­ze voor wel­ke club ze wil­len gaan spe­len. Net als voor het Bos­man­ar­rest. Want hun ma­ke­laar heeft er al­le baat bij om hen te trans­fe­re­ren naar de club die hem als tus­sen­per­soon het meest be­taalt. Bo­ven­dien is er een groot ri­si­co op een be­lan­gen­con­flict. De ma­ke­laar krijgt im­mers niet al­leen een com­mis­sie op de trans­fer­som. Hij krijgt bij el­ke trans­fer ook nog eens per­cen­ta­ge op het sa­la­ris de spe­ler – de zo­ge­he­ten ver­te­gen­woor­di­gings­ver­goe­ding (vaak 10 pro­cent) – die ver­ras­send ge­noeg be­taald wordt door de club en niet door de spe­ler. Geen won­der dat som­mi­ge ma­ke­laars le­ven van deal tot deal en wei­nig of niet voor hun spe­lers. Ze wil­len voor­al op een goed blaad­je staan bij de rijk­ste clubs.

‘Een be­lan­gen­con­flict? Ons kan­toor pro­beert steeds in de ma­te van het mo­ge­lij­ke de be­lan­gen van de spe­ler te ver­de­di­gen. An­de­re ma­ke­laars ma­ken voor­af ech­ter aan ie­der­een dui­de­lijk: ik werk niet voor de spe­ler, ik werk niet voor de club, ik werk en­kel voor me­zelf. Dat is wel­licht wei­nig ethisch, maar de vraag is of dit ook on­wet­te­lijk is. Ik weet het niet. Op zich heb ik er geen pro­bleem mee als een spe­ler be­wust voor zo’n ma­ke­laar kiest. Waar ik wel pro­ble­men mee heb, zijn die ma­ke­laars die daar voor­af niet eer­lijk en dui­de­lijk over com­mu­ni­ce­ren en de in­druk wek­ken de be­lan­gen van de spe­ler te be­har­ti­gen, ter­wijl dat niet zo blijkt te zijn’, vindt Fran­cis.

Mar­jan Ol­fers ziet dat an­ders. ‘Het hui­di­ge trans­fer­sys­teem zorgt voor per­ver­se prik­kels. Ma­ke­laars die be­wust mis­bruik ma­ken van de na­ï­vi­teit van de spe­lers, bij­voor­beeld. Ze be­na­de­ren ze vaak op erg jon­ge leef­tijd en bou­wen een band op met hun ou­ders. An­de­ren re­kru­te­ren voor­al in Afri­ka en ma­ken jon­ge voet­bal­ler­tjes daar

be­wust fi­nan­ci­eel af­han­ke­lijk door bij­voor­beeld hun reis­kos­ten naar Eu­ro­pa voor te schie­ten.’

Chan­ta­ge of groot­spraak?

Maar niet al­leen te­gen­over hun spe­lers mis­brui­ken som­mi­ge ma­ke­laars hun machts­po­si­tie, ook te­gen­over som­mi­ge clubs. In de wan­del­gan­gen van het Bel­gi­sche voet­bal doet het ver­haal de ron­de dat Bay­at er graag pu­bliek mee poch­te dat hij en hij al­leen de de­gra­da­tie­strijd be­slis­te. An­de­re ma­ke­laars met veel spe­lers bij één en de­zelf­de club zou­den soms trai­ner en be­stuur chan­te­ren met een sta­king of ge­veins­de bles­su­re bij één of meer­de­re spe­lers.

‘Ja, dat lees ik ook maar in wel­ke ma­te is dat groot­spraak?’, blijft Fran­cis voor­zich­tig. ‘Als ik als club zou wor­den af­ge­dreigd, dan zou ik wel­licht met­een naar het ge­recht stap­pen en klacht neer­leg­gen. On­der meer Ro­land Ducha­tê­let bij Standard wei­ger­de dat spel­le­tje mee te spe­len en werd zelfs bij­na kam­pi­oen. Dat lijkt me een be­wijs dat de macht van de ma­ke­laars dan toch re­la­tief be­perkt is.’

Fran­cis ver­moedt wel dat er spe­lers­ma­ke­laars zijn die soms mis­bruik ma­ken van zwak­he­den. ‘Maar die zit­ten zo­wel bij de clubs als bij de spe­lers. Dat de spe­lers daar­te­gen be­schermd moe­ten wor­den, be­grijp ik. Maar de clubs? Als ik lees dat som­mi­ge clubs in het ver­le­den zei­den dat je met één be­paal­de ma­ke­laar moet ko­men (Mo­gi Bay­at, red.) of er val­len geen za­ken te doen, moe­ten zij ach­ter­af na­tuur­lijk niet ver­rast zijn.’

Ol­fers zit op de­zelf­de lijn. ‘Niet al­leen de spe­lers­ma­ke­laars de­len in de ex­tre­me trans­fer­win­sten. Som­mi­ge clubs doen lek­ker mee. Hier in Ne­der­land do­ken na een trans­fer ook bij clubs wel eens fac­tu­ren op waar­van je denkt: leg dat eens uit?. Bo­ven­dien zijn som­mi­ge clubs van­daag in han­den van wel heel erg en­ge ei­ge­naars. Ook dat stemt tot na­den­ken.’

Stren­ge­re re­gels

Het is dan ook niet ver­won­der­lijk dat de Fifa werkt aan stren­ge­re re­gels voor ma­ke­laars (DS 12 ok­to­ber), bij­voor­beeld door het be­per­ken van de com­mis­sies bij trans­fers. ‘Vroe­ger kon­den spe­lers­ma­ke­laars maxi­mum een com­mis­sie vra­gen van 7 pro­cent, maar om­dat dit botste met het EU­recht is die re­gel af­ge­schaft’, re­a­geert Fran­cis daar­op. ‘Het aan­tal spe­lers in de por­te­feuil­le be­per­ken? Ook dat lijkt mij een on­recht­ma­ti­ge be­per­king van de con­cur­ren­tie.’

Maar vol­gens Ol­fers heb­ben we nu al veel te lang ge­talmd. ‘Com­mis­sies be­per­ken? Dat werkt niet. Men­sen vin­den daar al­tijd ach­ter­poort­jes voor. Schaf het trans­fer­sys­teem ge­woon af. Net als de spe­lers­ma­ke­laars. Laat voet­bal­lers van­af nu ge­woon een ad­vo­caat ne­men om een con­tract te on­der­han­de­len, met daar­in een voor­af vast­ge­leg­de op­lei­dings­ver­goe­ding voor de club. Dan zijn we af van die zot­te be­dra­gen. Geen en­ke­le ad­vo­caat zal daar­voor 300.000 eu­ro vra­gen. En aan­ge­zien de voet­bal­lers die ad­vo­caat zelf moe­ten be­ta­len, zul­len ze wel slim­mer wor­den en zich be­ter in­for­me­ren.’

‘Laat voet­bal­lers ge­woon een ad­vo­caat ne­men om een con­tract te on­der­han­de­len, met daar­in een voor­af vast­ge­leg­de op­lei­dings­ver­goe­ding voor de club’ MAR­JAN OL­FERS

Hoog­le­raar sport en recht aan de Vrije Uni­ver­si­teit Am­ster­dam

© belga

Marc Cou­c­ke: ‘Match­fixing is het erg­ste wat het voet­bal kan over­ko­men.’

© photo news

Her­man Van Hols­beeck, voor­ma­lig ma­na­ger van An­der­lecht, en ma­ke­laar Mo­gi Bay­at. De nau­we ban­den tus­sen som­mi­ge clubs en de ma­ke­laars staan ter dis­cus­sie.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.