Vei­lig­heids­raad gokt met ver­soe­pe­lin­gen, ex­perts mor­ren

On­danks de stij­gen­de co­rona­cij­fers ver­soe­pelt de Vei­lig­heids­raad een rist maat­re­ge­len. Zo hoopt die het draag­vlak te ver­gro­ten. Ex­perts hou­den hun hart vast. ‘Dit is niet door­ge­re­kend.’

De Standaard - - Vooran - Dries De Smet, Si­mon Gry­mon­prez, Si­mon An­dries

Trouw­fees­ten met een on­be­perkt aan­tal ge­no­dig­den, net zo­als re­cep­ties en kof­fie­ta­fels. Vijf nau­we con­tac­ten per maand per per­soon, in plaats van per ge­zin. Een kor­te­re quarantain­e. Op­nieuw reizen naar ro­de zo­nes. Geen be­slis­sing over toe­kom­sti­ge stren­ge­re re­gels als de epi­de­mie ont­spoort. ‘Stap voor stap gaan we op­nieuw naar een nor­maal le­ven’, tweet­te mi­nis­ter­pre­si­dent Jan Jam­bon (N-VA) na af­loop van de Vei­lig­heids­raad.

Wie niet be­ter weet, zou den­ken dat de corona-epi­de­mie aan het uit­do­ven is. Niets is min­der waar: het aan­tal vast­ge­stel­de be­smet­tin­gen stijgt van­daag voor de twin­tig­ste dag op een rij, en het ein­de is nog niet in zicht. Ook de zie­ken­huis­op­na­mes blij­ven toe­ne­men.

Dat weet ook pre­mier Sop­hie Wil­mès (MR), maar toch wor­den de maat­re­ge­len ver­soe­peld. ‘Er zijn veel men­sen die de re­gels niet res­pec­te­ren. Ze be­grij­pen het niet, of ze zijn het ge­woon beu. Het is, ze­ker op lan­ge ter­mijn, be­ter om ver­soe­pel­de re­gels in te voe­ren die ge­volgd wor­den dan heel strik­te re­gels te hou­den die niet ge­volgd wor­den.’

Ook in het ad­vies van de ad­vies­raad Ce­le­val, dat Het Nieuws­blad kon in­kij­ken, werd niet ge­pleit voor stren­ge­re maat­re­ge­len. Toch is de keu­ze voor vijf nau­we con­tac­ten op­mer­ke­lijk. Ce­le­val merkt op dat aan het ge­tal een ne­ga­tie­ve con­no­ta­tie plakt, door­dat het doet den­ken aan de ver­guis­de ‘bub­bel van vijf’. Het is ook niet duur­zaam: vol­gens Ce­le­val zou het aan­tal nau­we con­tac­ten tot drie be­perkt moe­ten wor­den als het aan­tal zie­ken­huis­op­na­mes stijgt tot 57 per dag. Dat wordt eerst­daags be­reikt: gis­te­ren za­ten we al aan 53.

Maar de Vei­lig­heids­raad be­slis­te om een der­ge­lij­ke au­to­ma­ti­sche aan­pas­sing voor­lo­pig niet in te voe­ren. Het door Ce­le­val voor­ge­stel­de kleur­co­de­sys­teem komt er nog niet. De ad­vies­raad moet een der­ge­lij­ke ba­ro­me­ter ver­der uit­wer­ken, al­dus Wil­mès.

Ver­schil­len­de le­den die nauw be­trok­ken zijn bij Ce­le­val, zijn te­leur­ge­steld in de be­slis­sin­gen van de Vei­lig­heids­raad. ‘Wat ont­breekt, is het per­spec­tief, zegt mo­ti­va­tie­psy­cho­loog Maar­ten Van­steen­kis­te (UGent), die ver­schil­len­de ver­ga­de­rin­gen bij­woon­de. ‘Men­sen we­ten niet hoe ern­stig de si­tu­a­tie van­daag is en wan­neer er naar een stren­ger ni­veau wordt ge­scha­keld. Dit schept al­leen maar meer ver­war­ring.’

‘Men wou en zou ver­soe­pe­len’, zegt vi­ro­loog Marc Van Ranst (KU Leu­ven), plaats­ver­van­ger bij Ce­le­val. ‘En dus werd er ver­soe­peld. Maar na een tijd word je door de re­a­li­teit in­ge­haald. Zach­te heel­mees­ters ma­ken stin­ken­de won­den.’

Epi­de­mi­o­loog Ma­ri­us Gil­bert (ULB) stap­te gis­te­ren op uit de ad­vies­raad. Of­fi­ci­eel om­dat het werk moei­lijk te com­bi­ne­ren is met zijn aca­de­mi­sche aan­stel­ling. Maar in de wan­del­gan­gen is te ho­ren dat ook de on­vre­de een rol speelt.

‘Ver­gis­sing’

Ste­ven Van Gucht (Sciens­a­no) en Geert Mo­len­berghs (UHas­selt, KU Leu­ven) klin­ken mil­der. De vijf nau­we con­tac­ten per per­soon, in plaats van per ge­zin, zien ze niet als een ver­soe­pe­ling, om­dat de re­gel al de fac­to zo ge­ïn­ter­pre­teerd werd. ‘Maar het is een gok’, zegt Mo­len­berghs. ‘Dit is niet door­ge­re­kend.’ Geen li­miet op het aan­tal gas­ten op een trouw­feest, noemt hij dan weer ‘een ver­gis­sing’. ‘Mas­sa­bij­een­kom­sten, en ze­ker als die straks bin­nen plaats­vin­den, kun­nen tot su­per­ver­sprei­ding lei­den.’

Van Gucht be­na­drukt dat we niet al­leen naar zie­ken­huis­op­na­mes mo­gen kij­ken om maat­re­ge­len te be­pa­len. ‘Denk ook aan de eer­ste de­fen­sie­lijn: huis­art­sen, tests, con­tact­tra­cing. Als die breekt, ver­lies je veel wa­pens in de strijd. De druk daar is mo­men­teel al vrij hoog. Pro­fes­sor huis­arts­ge­nees­kun­de Dirk De­vroey (VUB) is daar­om ont­goo­cheld. ‘Ik had maat­re­ge­len ver­wacht die trach­ten het aan­tal in­fec­ties te be­per­ken. Dit is als­of ze de zorg­sec­tor in hun ge­zicht uit­la­chen.’

De bui­ten­land­se pers stel­de met­een vra­gen bij de nieu­we Bel­gi­sche maat­re­ge­len. ‘Bel­gië ver­soe­pelt, on­danks scher­pe stij­ging be­smet­tin­gen’, kop­te The Gu­ar­di­an. ‘Hoor het goe­de nieuws uit Bel­gië’, tweet­te eco­noom Paul De Grau­we. ‘De over­heid ver­soe­pelt ter­wijl de epi­de­mie op een ex­plo­sief pad zit. Groot nieuw ex­pe­ri­ment in het land van het sur­re­a­lis­me.’

Vol­gens Ce­le­val zou het aan­tal nau­we con­tac­ten tot drie be­perkt moe­ten wor­den als het aan­tal zie­ken­huis­op­na­mes stijgt tot 57 per dag. Dat cij­fer wordt eerst­daags be­reikt

Wie nauw con­tact heeft ge­had met een be­ves­tigd co­vid-19-ge­val, mag van­af 1 ok­to­ber snel­ler weer naar het werk, de win­kel en op ca­fé gaan. De duur van de quarantain­e voor ‘hoo­gri­si­co­con­tac­ten’ wordt te­rug­ge­schroefd van veer­tien da­gen naar ze­ven da­gen, ge­teld van­af het laat­ste con­tact met het be­ves­tig­de ge­val. De voor­waar­de voor die kor­te quarantain­e is wel een ne­ga­tie­ve test op dag 5 (zie gra­fiek).

Ons land volgt daar­mee de trend die an­de­re Eu­ro­pe­se lan­den heb­ben in­ge­zet. Hoe­wel de We­reld­ge­zond­heids­or­ga­ni­sa­tie vast­houdt aan veer­tien da­gen quarantain­e voor hoo­gri­si­co­con­tac­ten, heb­ben Luxem­burg en Frank­rijk bij­voor­beeld de quarantain­e al te­rug­ge­bracht tot ze­ven da­gen met een tus­sen­tijd­se test. In lan­den die nog wel een quarantain­e op­leg­gen van veer­tien da­gen, waar­on­der Duits­land, woedt in­tus­sen de dis­cus­sie over een in­kor­ting van de quarantain­e.

Ri­si­co

Heb­ben we dan maan­den­lang over­dre­ven met die twee we­ken quarantain­e of neemt de Vei­lig­heids­raad een ri­si­co? Het te­rug­schroe­ven van de quarantain­e ís een ri­si­co. Want het is goed mo­ge­lijk dat ie­mand pas ze­ven da­gen of la­ter na de be­smet­ting symp­to­men van co­vid-19 ont­wik­kelt én pas die twee­de week be­smet­te­lijk wordt.

De helft van al­le pa­ti­ën­ten heeft een in­cu­ba­tie­tijd – de pe­ri­o­de tus­sen be­smet­ting en de eer­ste symp­to­men – van meer dan vijf tot zes da­gen. Bin­nen de veer­tien da­gen heb­ben wel bij­na al­le pa­ti­ën­ten die iets van het vi­rus zul­len voe­len, symp­to­men ge­kre­gen. Op pa­pier lijkt het lo­gisch om hoo­gri­si­co­con­tac­ten twee we­ken in quarantain­e te zet­ten, al glip­pen ook met de 14-da­gen-quarantain­e be­smet­tin­gen door de ma­zen van het net.

Men­sen kun­nen al an­de­ren heb­ben be­smet vóór ze ver­wit­tigd zijn dat ze con­tact heb­ben ge­had met een co­vid-19-pa­ti­ënt, dus vóór ze in quarantain­e zijn ge­gaan.

De 14-da­gen-quarantain­e is hoe dan ook be­leid dat ver van de re­a­li­teit staat, zegt Her­man Goos­sens, pro­fes­sor mi­cro­bi­o­lo­gie aan het UZ Ant­wer­pen. ‘Nie­mand volgt die twee we­ken quarantain­e op. Dan kun je be­ter een quarantain­e van één week op­leg­gen die wél cor­rect wordt ge­volgd, in com­bi­na­tie met een tus­sen­tijd­se co­ro­na­test.’

De tus­sen­tijd­se test kan het ri­si­co op het mis­sen van be­smet­te­lij­ke per­so­nen be­per­ken. Maar zo’n test kan dat ri­si­co ze­ker niet he­le­maal weg­ne­men, blijkt uit een re­cent Brits on­der­zoek.

Be­ter tes­ten op dag ze­ven?

De be­re­ke­ning komt van ge­re­nom­meer­de wis­kun­di­gen ver­bon­den aan de Lon­don School of Hy­gie­ne and Tro­pi­cal Me­di­ci­ne, maar heeft nog niet al­le kwa­li­teits­toet­sen (de ‘peer re­view’) door­lo­pen. De vor­sers heb­ben be­re­kend dat bij een 10-da­gen-quarantain­e, ge­com­bi­neerd met een tus­sen­tijd­se test op dag acht, ruim twee der­de van de be­smet­tin­gen die de hoo­gri­si­co­con­tac­ten ver­oor­za­ken, voor­ko­men wor­den. Dat is ver­ge­lijk­baar met wat een 14-da­gen-quarantain­e uit­haalt. Een be­re­ke­ning voor een kor­te­re quarantain­e van ze­ven da­gen met een test op dag vijf heb­ben de vor­sers niet ge­daan. Het per­cen­ta­ge van in­fec­ties die voor­ko­men wor­den, zal al­licht la­ger lig­gen.

Goos­sens zegt dat hij eer­der voor een test op dag ze­ven dan op dag vijf zou gaan. ‘Met een test op dag ze­ven neem je ook de per­so­nen mee die op dag tien symp­to­men krij­gen, maar die al vi­rus in de keel en neus heb­ben.’ De men­sen die ne­ga­tief tes­ten tij­dens hun quarantain­e, moe­ten na­dien in elk ge­val voor­zich­tig blij­ven, be­klem­toont Goos­sens. ‘Ook in die twee­de week moet je uit­kij­ken met nau­we con­tac­ten en va­ker dan an­ders een mond­mas­ker dra­gen. Ik hoop dat de over­heid dat op die ma­nier aan de bur­gers com­mu­ni­ceert.’

Pe­ri­o­de tus­sen be­smet­ting en eer­ste symp­to­men be­draagt bij helft van al­le pa­ti­ën­ten meer dan vijf tot zes da­gen

© Oli­vier Hos­let/reu­ters

Pre­mier Sop­hie Wil­mès en de Na­ti­o­na­le Vei­lig­heids­raad rich­ten zich op risicobehe­er. Het doel: ‘Zo vei­lig mo­ge­lijk te­rug­ke­ren naar een zo nor­maal mo­ge­lij­ke si­tu­a­tie ter­wijl het vi­rus er nog is.’

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.