Waar­om Chi­na ons klimaat kan red­den

Chi­na’s verrassend­e be­lof­te voor kli­maat­neu­tra­li­teit te­gen 2060 ge­tuigt van am­bi­tie. Die kan sla­gen, zo­lang ze Pe­king com­pe­ti­tie­ver en zui­ni­ger helpt con­cur­re­ren. ‘Maar er blij­ven vra­gen.’

De Standaard - - Vooraan - Gi­s­el­le Nath

Als Xi Jin­ping de kans krijgt om in­ter­na­ti­o­naal een goe­de beurt te ma­ken, laat hij die nooit lig­gen. Zo kon­dig­de de Chi­ne­se pre­si­dent op de Al­ge­me­ne Ver­ga­de­ring van de VN on­ver­wacht aan dat zijn land te­gen 2060 kli­maat­neu­traal wordt. Voor een groei­land met veel ar­moe­de is dat heel am­bi­ti­eus. Ze­ker om­dat de ‘ma­tu­re’, wel­ge­stel­de eco­no­mie­ën in de EU mik­ken op 2050, maar tien jaar vroe­ger.

‘Het groot­ste kli­maat­nieuws van dit jaar’, zegt He­len Mount­ford van de ngo World Re­sour­ces In­sti­tu­te over Xi’s plan. ‘Er zul­len mis­schien ad­der­tjes on­der het gras zit­ten, maar Chi­na’s kool­stof­vrije toe­komst komt in zicht.’ ‘On­denk­baar een paar jaar ge­le­den’, meent pro­fes­sor Ni­klas Höh­ne (New Cli­ma­te In­sti­tuut, Keu­len).

‘Stui­tend con­trast met VS’

Xi wint op twee fron­ten met dit groe­ne char­me­of­fen­sief. De Ame­ri­kaan­se pre­si­dent Do­nald Trump had in die­zelf­de VN-ont­moe­ting Chi­na uit­ge­schol­den voor ‘gro­te ver­vui­ler’. Nu toont Xi de we­reld nog eens dat de VS geen ech­te part­ner zijn in het kli­maat­ak­koord van Pa­rijs, ter­wijl Chi­na zich wel ‘loy­aal’ en so­li­dair op­stelt.

Ten twee­de is dit de per­fec­te toe­gift aan Eu­ro­pa, waar­mee Pe­king in las­ti­ge on­der­han­de­lin­gen zit (DS 15 sep­tem­ber). De EU wil dat Xi sub­si­dies aan staats­be­drij­ven op­geeft én kli­maat­en­ga­ge­ment toont. Dat laat­ste krijgt de EU nu. Het laat Xi toe zijn staats­ka­pi­ta­lis­me nog fel­ler te ver­de­di­gen aan de on­der­han­de­lings­ta­fel.

De be­lof­te kan de op­war­ming van de aar­de doen te­rug­lo­pen met 0,3 gra­den Cel­si­us te­gen 2100. Con­creet is dat de groot­ste ge­schat­te re­duc­tie die de ngo Cli­ma­te Ac­ti­on Trac­ker (CAT) ooit vast­stel­de. Vol­gens CAT kan dit, sa­men met de ver­kie­zing van Joe Bi­den, de bo­ven­grens van 2 gra­den Cel­si­us op­war­ming weer haal­baar ma­ken.

Chi­na brengt straks een cru­ci­aal vijf­ja­ren­plan uit, met de­tails over die ‘kli­maat­neu­tra­li­teit’. ‘Chi­na stelt doe­len vaak con­ser­va­tief en spreekt ze pas uit als ze haal­baar zijn’, meent Jos Del­be­ke (Eu­ro­pean Uni­ver­si­ty In­sti­tu­te), voor­ma­lig kli­maat­on­der­han­de­laar bij de EU. ‘Daar­om is dit sig­naal zo be­lang­rijk. Het con­trast met de VS is stui­tend.’

Kat­ja Bie­den­kopf, ex­pert kli­maat­be­leid aan de KU Leu­ven, is voor­zich­ti­ger. ‘Zon­der con­cre­te tus­sen­tijd­se doe­len blij­ven er open vra­gen. Hoe ze­ker is het dat Chi­na zijn co­ro­na­her­stel op een groe­ne ma­nier in­vult?’ Al geldt die vraag vol­gens Bie­den­kopf ook voor Eu­ro­pa. Xi biedt wel de­ge­lijk wat hoop.

Groe­ne Zij­de­rou­te?

Een Chi­ne­se na­ti­o­na­le markt voor CO2-uit­stoot­rech­ten zit in de laat­ste rech­te lijn. ‘Die emis­sie­han­del be­gint met de elek­tri­ci­teits­markt, maar zal steeds meer sec­to­ren om­vat­ten’, zegt Del­be­ke. ‘Al­leen al in fa­se 1 wordt die markt gro­ter dan de he­le Eu­ro­pe­se emis­sie­han­del. Dit zal zijn in­vloed op an­de­re lan­den als In­dia niet mis­sen.’

Bie­den­kopf merkt wel op dat het sys­teem per­ma­nen­te bij­scha­ving no­dig heeft. ‘De staat, en niet de markt, be­paalt de ener­gie­prij­zen, ter­wijl du­re ener­gie zwa­re so­ci­a­le ge­vol­gen heeft. Daar­om is zo’n sys­teem bou­wen heel in­ge­wik­keld voor Chi­na.’

Chi­na wil al ja­ren de goed­ko­pe mas­sa­pro­duc­tie la­ten val­len voor hoog­tech­no­lo­gi­sche, winst­ge­ven­de sec­to­ren en di­gi­ta­le in­no­va­tie. ‘De gro­te vraag is of Chi­na de mas­sa­le in­ves­te­rin­gen zal doen om pro­duc­tie­me­tho­des in te voe­ren die CO2 op­slaan’, zegt Bie­den­kopf. ‘Dat hangt dan weer sa­men met een goed­wer­ken­de emis­sie­han­del, waar­in zul­ke du­re in­no­va­ties lo­nen.’ De han­dels­oor­log en de strijd om grond­stof­fen ge­ven Chi­na mo­ge­lijk ex­tra mo­ti­va­tie om ver­spil­ling te stop­pen via ‘cir­cu­lai­re eco­no­mie’. Be­wijs van hoe ver dat gaat, is Xi’s re­cent ‘na­ti­o­naal ac­tie­plan’ te­gen voed­sel­ver­spil­ling.

In de ste­den wor­den high­techre­cy­cla­ge­sys­te­men, elek­tri­sche bus­sen en scoo­ters in snel­tem­po in­ge­voerd. Bie­den­kopf: ‘Rond elek­tri­sche au­to’s voert Chi­na een erg pro­gres­sief be­leid. Vroe­ger na­men zij ver­nieu­win­gen van ons over, maar dat pro­ces ver­an­dert voor be­paal­de tech­no­lo­gie­ën al van rich­ting.’

Del­be­ke maakt zich wel zor­gen over het uit­be­ste­den van CO2-in­ten­sie­ve in­du­strie aan Chi­na’s pe­ri­fe­rie. Denk aan tex­tiel­fa­brie­ken voor de wes­ter­se con­su­ment die van de kust­ste­den ver­huis­den naar ar­me­re pro­vin­cies als Xin­jiang. Dat uit­be­ste­den van ver­vui­ling (via steen­kool­cen­tra­les of fa­brie­ken) doet Chi­na via zijn ‘Zij­de­rou­tes’ ook in ar­me­re Azi­a­ti­sche of Afri­kaan­se lan­den als Pa­k­is­tan, Viet­nam of Ethio­pië. Die lan­den snak­ken naar Chi­nees geld en leg­gen wei­nig ei­sen op. Toch groeit de kri­tiek. ‘Het eer­ste con­gres op hoog ni­veau over het ver­groe­nen van de Zij­de­rou­tes komt de­ze maand’, zegt Del­be­ke. ‘De con­tro­ver­se noopt Chi­na tot na­den­ken.’

Xi’s be­lof­te kan de op­war­ming van de aar­de doen te­rug­lo­pen met 0,3 gra­den Cel­si­us te­gen 2100

Mary Altaf­fer/ap ©

Xi Jin­ping wil­de zich op de VN-top met zijn kli­maat­doe­len ‘be­ter to­nen dan de VS’.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.