‘Hoor je het ver­schil tus­sen een her­uit­ga­ve en een ou­de plaat?’

De Standaard - - Hart & Hoofd - Nick De Leu Stijn De Wolf, Leu­ven Vra­gen voor de cul­tuur­win­kel zijn wel­kom op cul­tuur­win­kel@stan­daard.be, on­der ver­mel­ding van naam en woon­plaats.

De­ze maand be­landt veel ou­de wijn in nieu­we zak­ken in de pla­ten­win­kel. In sep­tem­ber legt al­leen al pla­ten­fir­ma Uni­ver­sal vijf ou­de al­bums in een nieu­we per­sing in de win­kels. Goats head soup (1973) van The Rol­ling Sto­nes, Frank (2003) van Amy Wi­ne­hou­se, To bring you my lo­ve (1995) van PJ Har­vey, No need to ar­gue (1994) van The Cran­ber­ries en El­li­ot Smith (1995) van El­li­ot Smith krij­gen al­len een her­uit­ga­ve. ‘Maar wat be­te­kent dat ei­gen­lijk, als een plaat op­nieuw uit­ge­bracht wordt?’, vraagt Stijn De Wolf via mail. ‘Al­les staat toch ge­woon op Spo­ti­fy? En al­le be­lang­rij­ke pla­ten lig­gen toch ge­woon al­tijd in de win­kel?’

Dat klopt slechts voor een deel, zegt Ka­rel Van Au­de­nae­r­de van de Gent­se vi­nyl­shop Mu­sic Ma­nia. ‘De ech­te klas­sie­kers pro­be­ren we al­tijd op stock te heb­ben. Dat zijn al­bums van Pink Floyd, The Be­as­tie Boys, en ja, ook Goats head soup van The Rol­ling Sto­nes. Van die plaat zijn er in­der­tijd mil­joe­nen ge­perst: het is geen zeld­za­me plaat. Maar soms droogt de stock ook op. Ori­gi­nal pi­ra­te ma­te­ri­al van The Streets, bij­voor­beeld, is lang niet meer be­schik­baar ge­weest. Sinds de her­uit­ga­ve heb­ben we die al­tijd bin­nen.’

Pla­ten­fir­ma’s pro­be­ren via her­uit­ga­ven fi­nan­ci­eel het maxi­ma­le uit hun ca­ta­lo­gus te ha­len door er­voor te zor­gen dat klas­sie­ke al­bums be­schik­baar blij­ven, of door cult­bands een nieu­we kans in de schijn­wer­pers te gun­nen. ‘Ze­ker bij bel­pop is de vraag soms groot’, zegt Van Au­de­nae­r­de. ‘The dip­ster van Wi­zards of Oo­ze werd in 1994 al­leen op tour­nee ver­kocht in een klei­ne op­la­ge. Dan is zo’n her­uit­ga­ve zeer wel­kom. Ik denk dat pla­ten­fir­ma’s zo­veel fo­cus­sen op ver­jaar­da­gen van ico­ni­sche pla­ten, dat ze in die ca­te­go­rie veel la­ten lig­gen. Zo is een tijd­je ge­le­den al­les van Rod Ste­wart her­perst, maar daar was vol­gens mij wei­nig vraag naar.’

Voor pla­ten­za­ken zijn reis­sues een be­lang­rijk deel van de om­zet, zegt Van Au­de­nae­r­de. ‘Ener­zijds zien we bij­voor­beeld dat jon­ge men­sen ou­de pla­ten di­gi­taal ont­dek­ken en ook iets tast­baars wil­len: The Rol­ling Sto­nes gaan al wel eens sa­men de deur uit met de nieu­we plaat van Rol­ling Black­outs Coas­tal Fe­ver. An­de­ren wil­len hun ver­za­me­ling op punt stel­len: de pla­ten van PJ Har­vey kwa­men in de ja­ren 90 voor­al op cd uit. Het is geen toe­val dat nu voor­al de vi­nyl­ver­sie snel de deur uit gaat.’

Re­mas­ter

Veel her­uit­ga­ven lok­ken luis­te­raars met ex­tra’s: in het ge­val van Goats head soup, waar­van ‘An­gie’ de be­kend­ste sin­gle, is dat een li­ve­op­na­me in Vorst Na­ti­o­naal. PJ Har­vey pakt uit met on­uit­ge­brach­te de­mo’s. Maar vaak wordt er ook ge­zwaaid met een ‘ge­re­mas­ter­de’ uit­ga­ve, waar­bij het ge­luid op­ge­frist wordt. Al­leen: merkt een door­snee luis­te­raar daar iets van? ‘Re­mas­te­ring sleu­telt niet meer aan de klank van in­di­vi­du­e­le in­stru­men­ten, maar aan het ge­luid in be­paal­de fre­quen­ties’, legt Fi­lip Heur­ck­mans uit. Hij werkt als ge­luids­in­ge­ni­eur bij Ga­laxy Stu­dios in Mol, en do­ceert mu­ziek­tech­niek aan PXL Mu­sic.

‘Dat is een kwes­tie van mi­cro­ma­na­ge­ment met mo­der­ne ap­pa­ra­tuur: op een Be­at­les-plaat uit 1962 kon je al wel eens wat ruis ho­ren tij­dens een stil­ler stuk. Nieu­we tech­no­lo­gie kan dat weg­fil­te­ren. Maar voor re­cen­te­re op­na­mes durf ik te be­twij­fe­len of het wel de moei­te loont om een re­mas­ter te ko­pen. Je hebt al een goeie in­stal­la­tie no­dig om het ver­schil te ho­ren: als je naar de plaat luis­tert ter­wijl je over de Brus­sel­se ring den­dert, merk je niets.’

Eén we­zen­lijk ver­schil komt bij zo’n her­uit­ga­ve wel vaak kij­ken, weet Heur­ck­mans. ‘De re­mas­ter van Nir­va­na’s Ne­ver­mind is zo’n 5 db lui­der dan het ori­gi­neel, zon­der dat je aan de vo­lu­me­knop van je in­stal­la­tie komt. Die drang naar luid­heid zit al ja­ren in de mu­ziek­in­du­strie. Door­dat de groot­ste pie­ken bij de re­mas­te­ring af­ge­vlakt wor­den, kan de rest van het num­mer ook lui­der ge­zet wor­den. Wat be­ter klinkt? Ik vind die re­mas­ter dui­de­lijk min­der, maar mijn stu­den­ten kie­zen bij een blin­de test toch voor de re­cen­te ver­sie, om­dat ze vin­den dat die vol­ler en war­mer klinkt. Uit­ein­de­lijk blijft het een kwes­tie van smaak.’

‘Voor re­cen­te­re op­na­mes durf ik be­twij­fe­len of het wel de moei­te loont om een re­mas­ter te ko­pen. Je hebt al een goeie in­stal­la­tie no­dig om het ver­schil te ho­ren’

Fi­lip Heur­ck­mans Ge­luids­in­ge­ni­eur

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.