Be­scher­ming voor be­drij­ven die za­ken doen met Iran

Eu­ro­pa maakt een vuist te­gen Do­nald Trump

Het Belang van Limburg - - NIEUWS BUITENLAND - Luc STANDAERT

SOFIA - De Eu­ro­pe­se Unie gaat van­daag al een me­cha­nis­me ac­ti­ve­ren dat moet toe­la­ten dat Eu­ro­pe­se be­drij­ven de door de Ame­ri­kaan­se pre­si­dent Do­nald Trump op­nieuw in­ge­stel­de sanc­ties te­gen Iran naast zich neer­leg­gen. Dat heb­ben de 28 be­slist op een in­for­me­le top in de Bul­gaar­se hoofd­stad Sofia.

Ei­gen­lijk wa­ren de 28 staats­hoof­den en re­ge­rings­lei­ders in Sofia voor een top met de zes lan­den van de Weste­lij­ke Bal­kan, die in de wacht­ka­mer zit­ten om lid te wor­den van de Eu­ro­pe­se Unie. De lei­ders van Al­ba­nië, Bosnië en Her­zeg­o­vi­na, Ser­vië, Mon­tene­gro, Ma­ce­do­nië en Ko­so­vo kre­gen te ho­ren dat de Unie haar steun aan het ‘Eu­ro­pe­se per­spec­tief’ voor de Weste­lij­ke Bal­kan on­dub­bel­zin­nig be­ves­tigt.

“Lomp”

Maar zo­als dat wel va­ker ge­beurt werd het ei­gen­lij­ke the­ma van de top over­scha­duwd door de ac­tu­a­li­teit. En die ac­tu­a­li­teit wordt be­heerst door Do­nald Trump. De 28 lei­ders (met de Brit­se pre­mier The­re­sa May er­bij) wijd­den een groot deel hun tijd aan de uit­stap van de VS uit het atoom­ak­koord met Iran en de ge­vol­gen daar­van, en aan het han­dels­con­flict met de VS. Daar­bij viel op dat de toon van de Eu­ro­pe­se lei­ders te­gen­over de Ame­ri­kaan­se pre­si­dent scher­per wordt. Na­dat Eu­ro­pees pre­si­dent Do­nald Tusk woens­dag al ver­zucht had: “Met zo’n vriend heb je geen vij­an­den no­dig”, deed hij daar don­der­dag nog een schep­je bo­ven­op. “Ik denk dat het ech­te ge­o­po­li­tie­ke pro­bleem is … wan­neer je nauw­ste vriend on­voor­spel­baar is… Dat is de es­sen­tie van on­ze pro­ble­men met de over­kant van de At­lan­ti­sche Oce­aan van­daag.” Ook de Ne­der­land­se mi­nis­ter­pre­si­dent Mark Rut­te, die zich tot nu toe al­tijd op de vlak­te hield over Trump, noem­de gis­te­ren te­gen­over de NOS de ma­nier waar­op Trump het ak­koord met Iran op­zeg­de “lomp”.

De Eu­ro­pe­se lei­ders lij­ken de­ze keer ook be­reid een vuist te ma­ken te­gen de Ame­ri­kaan­se ei­sen. “Wij zijn be­reid te pra­ten, maar niet met een pi­stool te­gen on­ze slaap of het mes op de keel”, zo klonk het meer­maals. Con­creet be­te­kent dit dat Eu­ro­pa eist dat het een per­ma­nen­te vrij­stel­ling krijgt van de ver­hoog­de Ame­ri­kaan­se im­port­ta­rie­ven op staal en alu­mi­ni­um, en pas dan be­reid is om te pra­ten over ver­be­te­ring van de we­der­zijd­se markt­toe­gang.

Ook over het atoom­ak­koord met Iran houdt Eu­ro­pa het been stijf. De Eu­ro­pe­se lid­sta­ten blij­ven op het standpunt dat ze het ak­koord zul­len blij­ven res­pec­te­ren zo­lang Iran dat ook doet, al zijn ze ook be­reid te pra­ten over de door Trump ge­ëis­te aan­pas­sin­gen in ver­band met de duur van een aan­tal be­pa­lin­gen en de Iraan­se lan­ge­af­stands­ra­ket­ten.

To­tal

Maar de Eu­ro­pe­se lei­ders wa­ren voor­al fel over Trumps drei­ge­ment om ook niet-Ame­ri­kaan­se be­drij­ven te straf­fen als ze blij­ven han­de­len met Iran. “Wij kun­nen niet aan­vaar­den dat Was­hing­ton in on­ze plaats be­slist wel­ke be­drij­ven vrije han­del kun­nen voe­ren”, zo zei pre­mier Char­les Mi­chel. Om de Eu­ro­pe­se be­drij­ven te be­scher­men wordt een nooit ge­bruikt me­cha­nis­me uit 1996 uit de kast ge­haald. Toen moest dat die­nen om Ame­ri­kaan­se sanc­ties te­gen Iran, Li­bië en Cu­ba te coun­te­ren, maar het is nooit ge­bruikt om­dat het con­flict tij­dig werd bij­ge­legd.

Het me­cha­nis­me legt Eu­ro­pe­se be­drij­ven een ver­bod op om bui­ten­land­se (lees: Ame­ri­kaan­se) straf­maat­re­ge­len na te le­ven, op straf­fe van Eu­ro­pe­se boe­tes. Daar­naast voor­ziet het een com­pen­sa­tie voor de door de Eu­ro­pe­se be­drij­ven ge­le­den scha­de. De Duit­se kan­se­lier An­ge­la Mer­kel gaf met­een toe dat het sys­teem zijn be­per­kin­gen heeft. “Wij zul­len nooit in staat zijn de vol­le­di­ge scha­de te com­pen­se­ren”. Bo­ven­dien werkt het al­leen voor be­drij­ven die niet ac­tief zijn in de VS. Dat bleek gis­te­ren al toen zo­wel de Fran­se olie­maat­schap­pij To­tal als de Deen­se re­de­rij Maersk aan­kon­dig­den zich te­rug te zul­len trek­ken uit Iran, om hun ac­ti­vi­tei­ten in de VS niet in ge­vaar te bren­gen.

FOTO AFP

We­reld­lei­ders on­der me­kaar: Em­ma­nu­el Ma­cron, The­re­sa May en An­ge­la Mer­kel keu­ve­len bij de aan­vang van de top. De Duit­se kan­se­lier ziet maar be­perk­te mo­ge­lijk­he­den Eu­ro­pe­se be­drij­ven te steu­nen.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.