TR­PU­TAC LIJEČI KAŠALJ I ČISTI MASNU KO­ŽU

SVESTRANA BILJ­KA Osim kao pri­ruč­no sred­stvo kod ma­njih oz­lje­da, tr­pu­tac se upo­treb­lja­va kod ka­ta­ra gor­njih diš­nih pu­to­va i sin­dro­ma iri­ta­bil­nog cri­je­va

24sata - - VRT -

U ovo do­ba go­di­ne ma­lo je ze­le­nih bi­lja­ka ko­je se i da­lje mo­gu pro­na­ći po li­va­da­ma i po­lji­ma. No skrom­ni tr­pu­tac mo­že pod­ni­je­ti go­to­vo sve uvje­te. Ši­ro­ko­lis­ni tr­pu­tac (Plan­ta­go ma­jor) i usko­lis­ni tr­pu­tac (Plan­ta­go lan­ce­ola­ta) ima­ju go­to­vo is­to lje­ko­vi­to dje­lo­va­nje ko­je je poz­na­to već ti­suć­lje­ći­ma. Ra­bi­li su ga drev­ni grč­ki i ki­ne­ski li­ječ­ni­ci, a u sred­njo­vje­kov­nim knji­ga­ma o lje­ko­vi­tom bi­lju ta se vr­lo ci­je­nje­na bilj­ka pre­po­ru­či­va­la za čak 24 raz­li­či­te bo­les­ti. Obje vr­ste tr­put­ca ra­be se u na­rod­noj me­di­ci­ni kao lo­si­oni i na­pi­ci za rje­ša­va­nje vanj­skih problema, pri­mje­ri­ce, svr­be­ža i is­pu­ca­ne ko­že, po­sjek­li­na te dru­gih po­vr­šin­skih oz­lje­da, ugri­za ku­ka­ca ili upa­le oči­ju. U unu­tar­njoj upo­ra­bi tr­pu­tac dje­lu­je kao bla­go sred­stvo za is­kaš­lja­va­nje, a slu­zi ko­je sa­dr­ži tr­pu­tac ubla­ža­va­ju upa­le sluz­ni­ce pa je iz­van­re­dan li­jek protiv kaš­lja i bron­hi­ti­sa. Ta­ko­đer, mo­že olak­ša­ti sta­nje kod as­t­me, ka­ta­ra, la­rin­gi­ti­sa, fa­rin­gi­ti­sa i raz­li­či­tih aler­gij­skih re­ak­ci­ja ko­je iz­a­zi­va­ju pro­ble­me s di­sa­njem. Či­ni se da tr­pu­tac ima i an­ti­bak­te­rij­ska svoj­stva jer no­vi­ja is­tra­ži­va­nja po­ka­zu­ju da ek­s­trakt tr­put­ca us­pješ­no dje­lu­je kod pluć­nih in­fek­ci­ja. Zbog trjes­lo­vi­ne dje­lu­je kao ad­strin­gens, a zbog slu­zi ubla­ža­va upa­le. Upo­treb­lja­va se kod ka­ta­ra gor­njih diš­nih pu­to­va, kod upa­le sluz­ni­ce us­ne šup­lji­ne i ždri­je­la te kod sin­dro­ma iri­ta­bil­nog cri­je­va. U na­rod­noj se me­di­ci­ni ra­bi za li­je­če­nje ra­na, čes­to u mje­ša­vi­ni s ka­mi­li­com, za is­pi­ra­nje ili oblo­ge. Smrv­lje­ni lis­to­vi i sok iz lis­to­va spre­ča­va­ju nas­ta­nak otek­li­na i svr­be­ži kod ubo­da ku­ka­ca. Liš­će tr­put­ca stav­lja­lo se u ci­pe­le da ubla­ži žu­lje­ve nas­ta­le du­gim ho­da­njem. Svje­ži sok pre­po­ruč­ljiv je i za pro­ljet­ne ku­re, za “čiš­će­nje kr­vi” i po­ti­ca­nje me­ta­bo­liz­ma. Za­hva­lju­ju­ći ve­li­koj ko­li­či­ni ka­li­ja dje­lu­je i di­ure­tič­ki. Mla­di i njež­ni pro­ljet­ni lis­to­vi du­gog tr­put­ca, ubra­ni u ožuj­ku i trav­nju, mo­gu se upo­treb­lja­va­ti za ju­hu, mi­je­ša­ne sa­la­te ili se ku­ha­ju kao špi­nat. Ku­ha­njem lis­to­vi po­pri­me ugo­dan, sla­bo aro­ma­ti­čan mi­ris i okus koji pod­sje­ća na vr­ga­nje. Gor­kast okus mo­že se uk­lo­ni­ti na­ma­ka­njem usit­nje­nih lis­to­va u mla­koj vo­di ti­je­kom 30 mi­nu­ta. Kod ne­što sta­ri­jih lis­to­va mo­gu se pret­hod­no s do­nje stra­ne iz­vu­ći vlak­nas­te ži­le. Ši­ro­ki tr­pu­tac mo­že slu­ži­ti kao zdra­vo pro­ljet­no po­vr­će. Ko­ris­te se sa­svim mla­di lis­to­vi, na­bra­ni pri­je ra­zvo­ja cvjet­ne stap­ke, od ožuj­ka do lip­nja. Do­da­ju se ju­hi, a na­kon ku­ha­nja od 10 do 15 mi­nu­ta mo­gu se pri­re­di­ti kao sa­la­ta ili va­ri­vo slič­no špi­na­tu. Naj­bo­lje ih je mi­je­ša­ti s dru­gim lis­na­tim po­vr­ćem. U Nje­mač­koj ove lis­to­ve pr­že na mas­ti s ja­ji­ma, še­će­rom i ci­me­tom, a na Kav­ka­zu i Da­le­kom is­to­ku stav­lja­ju ih u ju­he. Lis­to­vi se be­ru od lip­nja do lis­to­pa­da, po mo­guć­nos­ti pri­je ne­go što bilj­ke pro­c­vje­ta­ju. Na­kon sva­ke koš­nje tr­pu­tac po­nov­no na­ras­te. Tre­ba se su­ši­ti br­zo jer lis­to­vi ina­če po­cr­ne. Srod­na vr­sta ove bilj­ke je in­dij­ski tr­pu­tac (Plan­ta­go ova­ta). Una­toč na­zi­vu, ras­te i u na­šim juž­ni­jim kra­je­vi­ma - na pješ­ča­nim mjes­ti­ma, uz pu­to­ve i na kro­vi­šti­ma. In­dij­ski tr­pu­tac ima mo­guć­nost po­ve­ća­nja vo­lu­me­na i do 15 pu­ta, a to osi­gu­ra­va olak­ša­no praž­nje­nje cri­je­va i stva­ra­nje osje­ća­ja si­tos­ti pa se ko­ris­ti kao lak­sa­tiv te za ski­da­nje ko­les­te­ro­la.

Newspapers in Croatian

Newspapers from Croatia

© PressReader. All rights reserved.