Ja­se­no­vac – mjes­to pi­je­te­ta

Na­ši su­go­vor­ni­ci sla­žu se da je Ja­se­no­vac mjes­to pi­je­te­ta bez ob­zi­ra na za­kon­ski sta­tus. No sla­žu se i da je vri­je­me da po­li­ti­ka na­pus­ti ovo mjes­to stra­da­nja

Vecernji list - Hrvatska - - Aktualno - Di­ja­na.ju­ra­sic@ve­cer­nji.net

Ne zna­mo ko­li­ko je lju­di ubi­je­no u lo­go­ru Ja­se­nov­cu jer his­to­ri­ogra­fi­ja ni­kad ni­je uš­la u Ja­se­no­vac i to je tra­ge­di­ja ove dr­ža­ve... Di­ja­na Ju­ra­sić “Či­tav lo­gor Ja­se­no­vac sra­mot­na je lja­ga za Ne­za­vis­nu Dr­ža­vu Hr­vat­sku”, na­pi­sao je ti­je­kom Dru­gog svjet­skog ra­ta za­gre­bač­ki nad­bi­skup, da­nas bla­že­ni Aloj­zi­je Ste­pi­nac. Da­nas ne bi tre­ba­lo bi­ti dvoj­be, bez ob­zi­ra na svje­to­na­zor hr­vat­skih gra­đa­na, da je Ja­se­no­vac kao ne­ka­daš­nji us­ta­ški lo­gor smr­ti mjes­to po­seb­nog pi­je­te­ta, kao što je to uos­ta­lom i Vu­ko­var. Sa­mo je pi­ta­nje tre­ba li Ja­se­no­vac i for­mal­no Sa­bor pro­gla­si­ti mjes­tom po­seb­nog pi­je­te­ta?

Hu­ška­nje pre­sko­če­no

Po­vjes­ni­čar Ne­ven Bu­dak sma­tra da mjes­ta tak­vog pi­je­te­ta kao što je Ja­se­no­vac tre­ba što­va­ti zbog to­ga što je­su, a ne za­to što ih se tak­vi­ma za­kon­ski pro­gla­si. – Ako lju­di osje­ća­ju pi­je­tet pre­ma žr­tva­ma Ja­se­nov­ca, to bi tre­ba­lo bi­ti do­volj­no, a ako lju­di ne osje­ća­ju pi­je­tet, on­da to ni­kak­ve sa­bor­ske odluke ne­će pro­mi­je­ni­ti. Važ­no je ka­kav od­nos vlast i jav­nost po­ka­zu­ju pre­ma Ja­se­nov­cu. Me­ni se zdra­vo­ra­zum­ski či­ni da grb HOS-a s poz­dra­vom “za dom sprem­ni” ne može bi­ti nig­dje, ne sa­mo u Ja­se­nov­cu – go­vo­ri Ne­ven Bu­dak do­da­ju­ći da je dru­go pi­ta­nje tko je do­pus­tio da se udru­ga dra­go­vo­lja­ca HOS-a re­gis­tri­ra s tak­vim gr­bom. Da­vor Ma­ri­jan, po­vjes­ni­čar s Hr­vat­skog ins­ti­tu­ta za po­vi­jest, is­ti­če da mi ima­mo tri Ja­se­nov­ca, us­ta­ški lo­gor Ja­se­no­vac od 1941. do 1945. u ko­jem su lju­di ubi­ja­ni, za­tim ko­mu­nis­tič­ki Ja­se­no­vac ko­ji je 45 go­di­na na­kon Dru­gog svjet­skog ra­ta bio mjes­to la­ži o bro­ju ubi­je­nih žr­ta­va, što se da­nas ola­ko pre­ska­če, te Ja­se­no­vac u ko­jem je plo­ča HOS-a. – Ja­se­no­vac se da­nas sveo na HOS-ovu plo­ču i če­tr­de­se­te, ali što će­mo s onih 45 go­di­na ko­mu­niz­ma i hu­ška­nja ko­je ne­ma­mo pra­vo pre­sko­či­ti? Na­ža­lost, mi ima­mo en­de­ha­zij­ski, ko­mu­nis­tič­ki Ja­se­no­vac od 1945. do 1990., ko­ji je bio mo­bi­li­za­cij­ski mit za rat pro­tiv Hr­vat­ske, i Ja­se­no­vac s HOS-ovom plo­čom. Ne zna­mo ko­li­ko je lju­di ubi­je­no u kon­cen­tra­cij­skom lo­go­ru Ja­se­nov­cu jer his­to­ri­ogra­fi­ja ni­kad ni­je uš­la u Ja­se­no­vac i to je tra­ge­di­ja ove dr­ža­ve. Ne mo­že­mo pos­ti­ći kon­sen­zus u ovoj dr­ža­vi da po­li­ti­ka iz­a­đe iz Ja­se­nov­ca i pre­pus­ti ga his­to­ri­ogra­fi­ji. Ni­šta ne može oprav­da­ti En­de­ha­zi­ju ni­ti mo­že­te re­la­ti­vi­zi­ra­ti us­taš­tvo. An­te Pa­ve­lić bio je sa­vez­nik Hi­tle­ra i to je ključ­na stvar, tu ne­ma re­la­ti­vi­zi­ra­nja i svat­ko tko to re­la­ti­vi­zi­ra ima oz­bilj­nih pro­ble­ma. Ja­se­no­vac je stra­vič­no kom­plek­san jer ima­te žr­tvu i mjes­to pi­je­te­ta, ali ima­te i 45 go­di­na hu­ška­nja i stva­ra­nja mi­ta, što se sus­tav­no ig­no­ri­ra. Po­li­ti­ka ne­ma vo­lju da tu te­mu raš­čis­ti, a Ja­se­no­vac kao us­ta­ški lo­gor i kao mjes­to po­seb­nog pi­je­te­ta pi­ta­nje je kon­sen­zu­sa po­li­tič­kih op­ci­ja, iz­van his­to­ri­ogra­fi­je – ka­že Ma­ri­jan. Ja­se­no­vac će bi­ti jed­na od te­ma i Vi­je­ća za su­oča­va­nje s po­s­lje­di­ca­ma vla­da­vi­ne ne­de­mo­krat­skih re­ži­ma, ko­je se sas­ta­je u če­t­vr­tak. Sto­ga se pred­sjed­nik tog Vi­je­ća i pred­sjed­nik HAZU aka­de­mik Zvon­ko Ku­sić oprav­da­no ni­je že­lio iz­jaš­nja­va­ti o Ja­se­nov­cu kao mjes­tu po­seb­nog pi­je­te­ta da ne pre­ju­di­ci­ra od­lu­ku vi­je­ća. Biv­ši mi­nis­tar pra­vo­su­đa, SDP-ovac Or­sat Mi­lje­nić ni­je, ka­že, raz­miš­ljao o to­me tre­ba li Ja­se­no­vac i for­mal­no pro­gla­si­ti mjes­tom po­seb­nog pi­je­te­ta, što se, ka­že, može i ne mo­ra for­mal­no provesti, ali si­gu­ran je u slje­de­će: – Ja­se­no­vac je mjes­to po­seb­nog pi­je­te­ta, a što se ti­če poz­dra­va “za dom sprem­ni”, me­ni je nes­por­no da taj poz­drav tre­ba bi­ti za­bra­njen bi­lo gdje u Hr­vat­skoj jer to go­vo­re i dvi­je odluke Us­tav­nog su­da. Ako se net­ko de­re u Aus­tri­ji s tim poz­dra­vom, jas­no je da će bi­ti kaž­njen i ta­ko je svug­dje va­ni ri­je­šen od­nos pre­ma fa­šis­tič­kim poz­dra­vi­ma. Jas­no je, na­rav­no, i da lju­di, ko­ji su iš­li u rat s tim poz­dra­vom, ni­su bili us­ta­še, ali ne­ma dvoj­be da taj us­ta­ški poz­drav tre­ba bi­ti za­bra­njen jer nit­ko da­nas ne­će pos­tav­lja­ti pi­ta­nje može li ku­kas­ti križ bi­ti is­ti­can ili ne – ka­že Or­sat Mi­lje­nić. Biv­ši mi­nis­tar pra­vo­su­đa An­te Špr­lje na pi­ta­nje o Ja­se­nov­cu iz­no­si svoje osob­no miš­lje­nje: – Kao što je Vu­ko­var de­fi­ni­tiv­no mjes­to po­seb­nog pi­je­te­ta i što se ti­če Ja­se­nov­ca, dr­žim da on ta­ko­đer zas­lu­žu­je po­se­ban sta­tus – ka­zao je An­te Špr­lje do­da­ju­ći da je u tom smis­lu Mi­nis­tar­stvo upra­ve nad­lež­no za po­du­zi­ma­nje od­go­va­ra­ju­ćih mje­ra.

Od­la­zi­ti u ti­ši­ni

Lu­ka Đu­rić, glas­no­go­vor­nik pred­sjed­ni­ce Ko­lin­de Gra­bar-Ki­ta­ro­vić, ka­zao je krat­ko da je pred­sjed­ni­ca ranije is­ti­ca­la da je Ja­se­no­vac mjes­to po­seb­nog pi­je­te­ta, na ko­je tre­ba od­la­zi­ti u ti­ši­ni, do­da­ju­ći da se pred­sjed­ni­ca u for­mal­ne odluke vla­da­ju­ćih o Ja­se­nov­cu ne­će mi­je­ša­ti. Na po­te­zu su oko for­mal­nog priz­na­nja Ja­se­nov­ca kao mjes­ta po­seb­nog pi­je­te­ta vla­da­ju­ći.

D. Ma­ri­jan: Ima­mo tri Ja­se­nov­ca; us­ta­ški, ko­mu­nis­tič­ki i ovaj s plo­čom HOS-a Svat­ko tko re­la­ti­vi­zi­ra da je Pa­ve­lić bio Hi­tle­rov sa­vez­nik ima oz­bilj­nih pro­ble­ma

I ove go­di­ne odr­ža­ne su tri ko­me­mo­ra­ci­je u po­vo­du go­diš­nji­ce bi­je­ga ja­se­no­vač­kih lo­go­ra­ša; na sli­ci pred­stav­ni­ci ži­dov­ske za­jed­ni­ce

Newspapers in Croatian

Newspapers from Croatia

© PressReader. All rights reserved.