Мәтіні Али­на Крас­но­ва фото Shutterstock

Tengri - - Destination -

Ки­ев тұрғын­да­ры өз қа­ла­ла­рын негіз­сіз мақтан тұт­пай­ды. Олар қа­ла­ның та­рихын жетік біледі және көз тар­тар­лық орын­да­ры ту­ра­лы тоқта­у­сыз ай­та бе­ру­ге дай­ын.

Са­я­хат­шы­ны Ки­ев­пен та­ны­сты­ру үшін кәсі­би гид бо­лу мүл­де шарт емес — бұл мін­дет­ті кәдім­гі так­си жүр­гі­зу­шісі-ақ та­ма­ша атқа­ра ала­ды, жол үстін­де ол жо­ла­у­шы­ны та­ри­хи оқиға­лар ту­ра­лы ха­бар­дар етіп, қа­ла аңы­зда­рын ай­тып бе­реді және осы та­ма­ша қа­ла­мен жақы­ны­рақ та­ны­су үшін қай­да ба­ру ке­рек екенін сіл­теп, екі ауыз сөз­бен кеңес бе­реді.

Ки­ев­тің ке­ре­мет жер­ге ор­на­ласқа­ны­на, сірә, еш­кім де та­ла­са қой­ма­са ке­рек. Қа­ла­ның ең ба­сты ви­зит кар­точ­ка­сы — Укра­и­на аста­на­сы­ның бай­ы­рғы тұрғын­да­ры мен қо­нақта­ры­на көп мы­ң­жыл­ды­қтар бойы қу­а­ныш сый­лап, асы­қ­пай аға­тын ай­бын­ды Дне­пр. Бір­ден Го­голь­дің: Дне­пр­дің ор­та­сы­на дей­ін ұшып же­тетін құс кем­де-кем, - де­ген сөз­дері ес­ке тү­седі — осы орас­ан шалқар

өзен­ге қа­рап, одан ұшып өту­ге ба­ты­лы жет­кен құстар­дың ер­лі­гіне таң қа­ла­сың. Бұ­дан ша­ма­лы уақыт бұрын қа­ла­ның би­лік орын­да­ры Өзен вок­за­лы­ның жа­нын­дағы жаға­ла­уды жай­ла­сты­рып, рет­ке кел­тір­ді де, ол бір­ден қа­ла­лы­қтар­дың сүй­ік­ті де­ма­лыс ор­ны­на ай­нал­ды. Алаң ор­та­сы­на ор­на­ласқан фон­тан­ды ай­на­лып, қа­жы­май­тын рол­лер­лер мен скей­тер­лер ызғы­тып жүреді. Қа­ла­ны ұзақ ара­лаған ту­ри­стер ыңғай­лы орын­ды­қтар­да де­ма­лып оты­ра­ды, жаға­ла­уды бой­лап, ға­шық жұп­тар се­ру­ен­деп жүреді, ал шағын да жай­лы ре­сто­ран­да та­за ауа­мен рақат­та­нып және әсем пей­за­ждар­ды та­ма­ша­лап оты­рып, асы­қ­пай кеш­кі та­мақ ішу­ге бо­ла­ды.

Ки­ев­тің тағы бір та­биғи көз тар­тар­лық жері — ол, әрине, атақты тө­бе­лер. Бұл «жоға­ры» және «тө­мен» де­ген ұғым­дар, «сол­түстік» неме­се «оңтүстік» де­ген ұғым­дарға қа­раған­да, анағұр­лым көп пай­да­ла­ны­ла­тын әлем­де­гі са­на­у­лы ға­на қа­ла­лар­дың бірі. Ки­ев­те шо­лу алаң­да­ры өте көп, со­лар­дан қа­ла­ның ға­жай­ып көріністері ашы­ла­ды. Ең әй­гілілері — Ха­лы­қтар До­сты­ғы ар­ка­сы­ның жа­нын­дағы Кре­ща­тый пар­кін­де­гі алаң, Ан­дре­ев еңісі­нен бас­пал­дақ­пен кө­терілу­ге бо­ла­тын Қорған та­уы, Ми­хай­лов мо­на­сты­ріне жақын ор­на­ласқан Вла­ди­мир тө­бе­ші­гі. Айт­пақ­шы, Ма­рия пар­кі­нен де ке­ре­мет көріністер ашы­ла­ды, ре­сей­лік пат­шай­ым­дар осын­да болған­ды ұнатқан. Ели­за­ве­та­ның арқа­сын­да осын­да Ма­рия са­райы пай­да бол­ды, оның ар­хи­тек­то­ры — Растрел­ли. Ека­те­ри­на II мұн­да әс­ке­ри жат­ты­ғу­лар­ды жиі ұй­ым­да­сты­рған, ал оны ауы­сты­рған Ма­рия Алек­сан­дров­на плац­дарм­ды таң­да­у­лы парк­ке ай­нал­ды­ру­ды бұй­ы­рған.

Ки­ев­тің ар­хи­тек­ту­ра­сы ту­ра­лы шексіз жа­за бе­ру­ге бо­ла­ды. Укра­и­на аста­на­сын­дағы ар­хи­тек­ту­ра­лық ес­керт­кі­ш­тер тізі­мін­де алға­шқы­лар­дың бірі бо­лып хи­ме­ра­лар бей­не­лен­ген үй тұр. Қа­ла­ның қақ ор­та­сын­да ор­на­ласқан ғи­ма­рат үй­дің қа­с­беті­нен де, іші­нен де та­буға бо­ла­тын мүсін­дік әше­кей­лерінің арқа­сын­да әй­гілі бол­ды. Хи­ме­ра­лар бей­не­лен­ген үй ту­ра­лы ре­сми ақ­па­рат­ты көп­те­ген де­реккөз­дер­ден оқуға бо­ла­ды. Бұ­дан басқа, оны­мен көп­те­ген қа­ла аңы­зда­ры бай­ла­ны­сты. Жұрт­тың ай­туын­ша, осын­дай сән-сал­та­нат­ты құры­лы­стың са­лы­нуы­на кәдім­гі бәсте­су се­беп болған. Ар­хи­тек­тор Вла­ди­слав Го­ро­дец­кий құрға­ты­лған бат­пақтың жаға­сын­дағы тік жар­дың үстіне ре­корд­тық аз уақыт­та үй са­луға бәсте­седі. Бәсті жең­ген ол үй­ді үш жыл­дың ішін­де са­лып бітіреді, жаңа­шыл тех­но­ло­ги­я­лық ше­шім­дер­ді пай­да­ла­ну­дың арқа­сын­да сол үй Банк кө­ше­сін­де жүз жыл­дан астам уақыт дін аман тұр.

Ки­ев­те болған кез­де хи­ме­ра­лар бей­не­лен­ген үй­ді көр­гілеріңіз кел­се, он­да мы­на бір қы­зы­қты ырым­ды естеріңіз­ге түсіріңіз­дер: мүсін­дер­дің ара­сы­нан кім­де-кім қол­ты­ра­уын­ды та­ба­тын бол­са, сол адам­ның қалған өмірін­де әрқа­шан жо­лы бо­лып оты­ра­ды екен. Шы­найы және ер­те­гілік қы­ру­ар жа­ну­ар­лар­дың іші­нен қол­ты­ра­уын­ды та­бу ай­тар­лы­қтай қиын екенін мой­ын­да­уға ту­ра ке­леді, бірақ ба­рын­ша қы­зы­ғу­шы­лық та­ны­тқан са­я­хат­шы­лар үшін мы­на­ны ес­кер­ту­ге бо­ла­ды: қол­ты­ра­уын­дар ұшпай­ды, сон­ды­қтан оның мүсінін тө­мен­нен із­деу ке­рек.

Ки­ев­тің мә­де­ни көрік­ті орын­да­ры ту­ра­лы әң­гі­ме Ки­ев-пе­черск лав­ра­сы­ның аумағын­да ор­на­ласқан Шағын ми­ни­а­тю­ра­лар мұра­жай­ын­сыз то­лық бол­мас еді, оның өзі, әрине, сөз­сіз ай­ту­лы орын бо­лып та­бы­ла­ды. Бірақ әң­гі­ме қазір ол ту­ра­лы емес, ал экс­по­нат­та­ры бүкіл әлем­ді шар­лап шы­ққан Ни­ко­лай Сяд­ри­стый­дың ға­жай­ып мұра­жайы жай­ын­да. Бірін­ші­ден, ав­тор­дың өзі — біре­гей тұлға. Оның жа­ды, есте сақтау қа­білеті ға­жап: Ни­ко­лай Сер­ге­е­вич өзінің кез кел­ген кіта­бы­нан үзін­ділер­ді жатқа оқи бе­реді — ең ба­сты­сы, кітап бетінің нө­мірі мен жо­лын айт­са, жетіп жа­тыр. Оның жұ­мыста­ры да біре­гей: ша­штың ара­сы­на қы­сты­рған ра­у­шан­гүл са­бағы, иненің көзін­де­гі ал­тын түй­е­лер ке­ру­ені, түй­ре­уі­штің ұшы­на ор­на­ла­сты­ры­лған әлем­де­гі ең кіш­кен­тай шах­мат­тар — бұлар мұра­жай­ға қой­ы­лған экс­по­нат­тар­дың бірен-са­ра­ны ға­на. Көр­ме за­лы бір­ша­ма шағын, бірақ әр­бір мик­ро­ско­пи­я­лық жұ­мыстың әсем­ді­гі мен ав­тор­дың көп жыл­дық ең­бе­гін ес­кер­ген­де, іш­тей оның ал­дын­да қал­пағы­ң­ды шеш­кің ке­леді.

Newspapers in Russian

Newspapers from Kazakhstan

© PressReader. All rights reserved.