OPEL MANTA A

Het suc­ces van de in 1969 ge­pre­sen­teer­de Ford Capri vroeg om een ge­pas­te re­ac­tie van con­cur­rent Opel. Die kwam blik­sem­snel, in de vorm van de Opel Manta. Net als zijn ri­vaal ver­borg de Manta be­ken­de, al­le­daag­se tech­niek on­der zijn spor­tie­ve huid.

Classic Cars (Netherlands) - - INHOUD - Tekst: Tim Ne­u­mann, Gert Weg­man • Foto’s: Wim Woe­ber, Bernd Ebe­ner, Ste­fan Bau

De tand des tijds is mee­do­gen­loos. Tal­lo­ze au­to­mo­del­len die ooit het straat­beeld van on­ze jeugd be­paal­den, ver­dwij­nen als sneeuw voor de zon. Au­to’s die ooit de pos‑ ters op on­ze jon­gens­ka­mers sier­den en on­ze va­ders en groot­va­ders naar hun werk brach­ten, zijn stil­ge­zet, ver­waar­loosd en ten slot­te als oud ij­zer ver­schroot. Zo wer­den best­sel­lers zeld­za­me ver­schij­nin­gen, waar­van we nu pas de waar­de gaan in­zien, om­dat er al­ler­lei emo­ties en her­in­ne­rin­gen naar bo­ven ko­men als we er on­ver­wachts een­tje te­gen­ko­men.

Jon­gens­droom

Een goed voor­beeld is de Opel Manta. Zo’n ty­pi­sche se­ven­ties‑au­to die al­leen al door zijn vloei­en­de cou­pé­lij­nen me­nig jon­gens‑ en man‑ nen­hart snel­ler liet klop­pen. En het mooie was, dat de sexy cou­pé door zijn be­schei­den prij­zen voor heel veel men­sen be­reik­baar was. Des te on­ge­loof­lij­ker is het dat er van de Manta, waar‑ van er tus­sen 1970 en 1975 on­ge­veer een half mil­joen van de band lie­pen, maar zo wei­nig zijn over­ge­ble­ven. Voor zo­ver wij heb­ben kun­nen na­gaan, gaat het in ons land om en­ke­le tien­tal‑ len en zelfs bij on­ze oos­ter­bu­ren staan er maar 700 Manta’s A ge­re­gi­streerd. Groot­ste boos‑ doe­ner: roest – niet on­ge­brui­ke­lijk bij au­to’s uit de ja­ren ze­ven­tig. Ove­ri­gens heeft de roest‑ dui­vel niet pas de af­ge­lo­pen paar jaar zijn slag ge­sla­gen on­der die ar­me ou­wet­jes. De mees­te Manta’s wa­ren al na een jaar of tien ern­stig ge‑ cor­ro­deerd, waar­door hun aan­tal hal­ver­we­ge de ja­ren tach­tig was ge­de­ci­meerd.

Voor­al na de in­voe­ring van de apk in 1985 zijn veel Manta’s naar de eeu­wi­ge schroot­vel­den ver­trok­ken. Bij me­nig tien tot vijf­tien jaar ou­de Manta luid­de het mee­do­gen­lo­ze oor­deel van de keur­mees­ter: ‘rijp voor de sloop’. En zo ein­dig‑ den tal­lo­ze exem­pla­ren van de­ze voor­ma­li­ge jon­gens­dro­men in een keu­rig pak­ket­je schroot.

Laat­ste mo­de

Ze­ker man­nen die ooit voor de char­mes van de Manta A vie­len, zul­len hun hart op­ha­len bij het aan­schou­wen van de don­ker­ro­de Manta Ber­li­net­ta uit 1975 in dit ar­ti­kel. On­der de kap ligt geen be­schei­den 1,2‑ of 1,6‑li­ter mo­tor, maar een heu­se 1.9 met een kras­se 90 pk. In te­gen­stel‑ ling tot knal­groen, knal­geel, knaloran­je en don­ker­bruin was don­ker­rood geen mo­de­kleur in de se­ven­ties, maar als con­ces­sie naar de laat‑ ste mo­de heeft de eerste ei­ge­naar zijn bo­li­de in 1975 wel la­ten voor­zien van een don­ker­bruin vi­nyl­dak. Ook bin­nen­in voert don­ker­rood de bo­ven­toon, zelfs de tun­nel­con­so­le is in de­ze kleur uit­ge­voerd. De nep­hou­ten pa­ne­len rond de in­stru­men­ten en op de por­tie­ren zijn mooie voor­beel­den van ‘se­ven­ties‑chic’ en kleu­ren mooi bij het dak.

Een Manta A in de­ze ori­gi­ne­le staat is een zeld­zaam­heid, bo­ven­dien ge­ven de een­vou­di­ge, vloei­en­de cou­pé­lij­nen de au­to een tijd­lo­ze schoon­heid. Toch ha­len veel klas­sie­ker­lief­heb‑ bers de neus voor hem op. Dat er twee gro­te na­men in de au­to‑in­du­strie aan zijn wieg ston‑ den, vin­den ze blijk­baar niet van be­lang.

Gi­ugi­a­ro en Cous­teau

Die twee gro­te na­men be­ho­ren toe aan de­sign‑ chef Chuck Jor­dan en di­rec­teur Bob Lutz van Ge­ne­ral Mo­tors. Bei­de man­nen kre­gen in 1969 een dik­ke vin­ger in de pap bij de ont­wik‑ ke­lings­af­de­ling van Opel in Rüs­sels­heim. Ze za­gen met le­de ogen aan hoe Ford in 1969 de show stal met de Capri, in fei­te een Eu­ro­pe­se va­ri­ant op de in de VS ma­te­loos po­pu­lai­re Mustang. Als ant­woord op de Capri be­dach‑ ten Jor­dan en Lutz de Manta, die ze naast de reeds in ont­wik­ke­ling zijn­de As­co­na in het pro­gram­ma wil­den op­ne­men. Daar­bij maak‑ ten ze gre­tig ge­bruik van be­staan­de on­der­de‑ len. In het ge­val van de Manta (en de As­co­na) wer­den de schap­pen van de Ka­dett en de Re­kord ge­plun­derd, wat de ont­wik­ke­lings‑ en in­koop­kos­ten lek­ker laag hield.

De eerste pro­to­ty­pen had­den nog de­zelf­de neus als de As­co­na, maar Jor­dan wist er voor de Manta uit­ein­de­lijk een ge­heel ei­gen, veel spor­tie­ver front door te druk­ken. Des­on­danks was de au­to zo snel pro­duc­tie­rijp, dat Opel op het laat­ste mo­ment nog even een ‘snel­le’ mo­del­naam moest ver­zin­nen. We­der­om was het Jor­dan die het voor­touw nam en Gi­or­get­to Gi­ugi­ua­ro bel­de. Diens de­sign­stu‑ dio ItalDe­sign had een au­to met de naam Manta ge­bouwd en Jor­dan kreeg Gi­ugi­a­ro zo ver dat hij de rech­ten op de­ze mo­del­naam voor 10.000 mark (nog geen 5000 eu­ro) aan Ge­ne­ral Mo­tors ver­kocht. En zo kreeg de spor­tie­ve Opel de naam van de man­tarog, een sier­lij­ke maar niet al­tijd on­ge­vaar­lij­ke oce­aan­be­wo­ner.

Om een pas­send mo­del­lo­go voor de Manta te ont­wer­pen, ging de twee­de man van Opels ont­werp­af­de­ling, Ge­or­ge Gal­li­on, dan ook op be­zoek bij Jac­ques Cous­teau. De­ze Fran­se ont­dek­kings­rei­zi­ger en zee‑on­der­zoe­ker was des­tijds ma­te­loos po­pu­lair on­der het te­le­vi‑ sie kij­ken­de pu­bliek en in het pre‑YouTu­be‑ tijd­perk was Cous­teau de ide­a­le bron om al­les te we­ten te ko­men over de vor­men en de ana­to­mie van de man­tarog. Het stijl­vol­le re­sul­taat van Gal­li­ons in­span­nin­gen werd bij Manta’s van de eerste mo­del­ja­ren on­der aan de voor­spat­bor­den ge­plaatst en sa­men met de di­ver­se alu­mi­ni­um en rvs sier­lijs­ten be­hoort het nu tot de moei­lijkst ver­krijg­ba­re Manta‑on­der­de­len.

Voor­al na de in­voe­ring van de apk zijn veel Manta’s in een pak­ket­je schroot ge­ëin­digd.

Ame­ri­kaan­se im­port

De schaars­te van Manta‑on­der­de­len blijft ech‑ ter niet be­perkt tot de glim­men­de sier­de­len. Ook gro­te­re car­ros­se­rie­pa­ne­len zijn zeer las­tig te vin­den ‑ op is op. Voor de mees­te in­te­ri­eur‑ de­len en be­kle­dings­stof­fen geldt het­zelf­de. Ster­ker nog, het zeld­za­me don­ker­ro­de rib‑ flu­weel in de au­to op de­ze pa­gi­na’s is zelfs voor de ex­treem goed in­ge­voer­de ‘Man­to­loog’ een pro­bleem­ge­val. Gou­den tip: be­stu­deer zorg­vul­dig de bro­chu­res van Ame­ri­kaan­se GM‑ mo­del­len uit de ja­ren ze­ven­tig. Soms wer­den de daar­voor ge­bruik­te be­kle­dings­stof­fen in een la­ter sta­di­um ook in Opels toe­ge­past en in Ame­ri­ka zijn die stof­fen vaak nog wél nieuw ver­krijg­baar.

Als je heel graag een Manta A wilt heb‑ ben, maar geen zin hebt in dit soort moei‑ za­me zoek­toch­ten, moet je dus op zoek naar een au­to met een com­pleet en net in­te­ri­eur. Daar­naast is een ge­zon­de car­ros­se­rie be­lang‑ rij­ker dan in top­con­di­tie ver­ke­ren­de tech­niek. Ligt er een be­schei­den 1.6’je in ma­ti­ge con­di­tie on­der de kap in plaats van de be­geer­de 1.9 maar is de au­to ver­der goed? Staak de jacht en tel je ze­ge­nin­gen, het aan­pak­ken van de tech‑ niek is stuk­ken een­vou­di­ger en min­der kost‑ baar dan het res­tau­re­ren van het plaat­werk.

Met uit­zon­de­ring van de GT/E wa­ren al­le Manta’s nog­al be­schei­den ge­mo­to­ri­seerd, ze­ker met mo­der­ne ogen be­zien. Maar ter‑ wijl de in­stap­ver­sies vaak kalm zijn be­re­den door men­sen die de Manta puur van­we­ge zijn ele­gan­te vor­men koch­ten, zijn de ‘dik­ke­re’ ver­sies vaak door volg­as­pi­lo­ten naar de gal‑ le­mie­zen ge­re­den. Als je ge­luk hebt, zijn die al voor­zien van een nieu­we aan­drijf­lijn, maar voor het­zelf­de geld zit er een totale re­vi­sie aan te ko­men.

Waar­de­vol stief­kind

Van­we­ge zijn zeer bruik­ba­re kof­fer­bak, pri­ma com­fort en fool­p­roof rij­ei­gen­schap­pen gold de Manta in zijn hoog­tij­da­gen al meer als ele­gan­te cou­pé voor al­le­dag dan als spor­tief rij‑ij­zer. Bij­na 50 jaar na da­to is dat nog veel ster­ker het ge­val. De 1.6 en de 1.9 met hun zij­de­lings in de ci­lin­der­kop ge­plaatste nok­ken­as (cam in head) heb­ben een goed­moe­dig ka­rak­ter en bie­den al bij la­ge toe­ren­tal­len vol­doen­de trek‑ kracht. Ho­ge toe­ren­tal­len kun je be­ter mij­den, want daar­aan heb­ben de mees­te Manta’s een broer­tje‑dood. Uit­zon­de­ring op de­ze re­gel is de zeer ex­clu­sie­ve Manta 2800 TE. Hier­van zijn slechts 79 stuks ge­bouwd door het Bel­gi­sche be­drijf Tran­seu­rop En­gi­nee­ring. Met pijn en moei­te le­pel­de de­ze fir­ma de 2,8‑li­ter zes‑ in‑lijn uit de Com­mo­do­re in de mo­tor­ruim­te van de Manta 1.9 SR. Maar dat vol­stond niet. Ook het koel­sys­teem, de trans­mis­sie, de ach­ter­as en de mo­tor­kap moesten wor­den aan­ge­past. Opel wil­de niets met het pro­ject te ma­ken heb­ben en ver­or­don­neer­de dat al­le Opel‑lo­go’s wer­den ver­wij­derd en ver­van­gen door TE‑bad­ges. Uit­ein­de­lijk re­sul­teer­den de in­span­nin­gen van Tran­seu­rop En­gi­nee­ring in de snel­ste Manta A ooit. Met zijn 145 pk knal­de hij in 7,5 tel­len naar 100 km/h. Vrij­wel al­le TE’s wer­den via Opel‑tu­ners Stein­metz en Irm­scher naar Duits­land ge­ëx­por­teerd. Iro­nisch ge­noeg is dit stief­kind, een Manta zon­der Opel‑lo­go’s, de Manta A die on­der lief‑ heb­bers het meest ge­wild is en dien­ten­ge­vol­ge de hoog­ste prij­zen op­brengt.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.