POR­SCHE 917 K

Geen ra­ce-Por­sche is zo be­roemd en be­rucht als de 917. De sports­car joeg zelfs de bes­te cou­reurs de stui­pen op het lijf. Pas na de no­di­ge ae­ro­dy­na­mi­sche aan­pas­sin­gen kon het ra­ce­mon­ster wor­den ge­temd.

Classic Cars (Netherlands) - - INHOUD - Tekst: Karsten Reh­man, Igor Stuif­zand • Foto’s: Pim Hen­drik­sen, Igor Stuif­zand

De mens is al­tijd op zoek naar nieu­we uit­da­gin­gen. Voort­du­rend pro­be­ren we on­ze gren­zen te ver­leg­gen. Hard­lo­pen in de Sa­ha­ra, een vrije val van­uit de stra­tos­feer, het neer­zet­ten van een nieuw snel­heids­re­cord op land of over wa­ter. Toen eind 19e eeuw de eerste au­to’s wer­den ge­bouwd, kon­den de on­der­lin­ge ver­hou­din­gen na­tuur­lijk niet met een par­tij­tje vuist­vech­ten wor­den be­paald.

Nee, er moest wor­den ge­ra­cet. Met ge­vaar voor ei­gen én an­der­mans le­ven, pro­beer­den de waag­hal­zen hun op­po­nen­ten te snel af te zijn. Niet zel­den werd de jacht naar ho­ge snel­he­den een en­ke­le reis rich­ting eeu­wi­ge jacht­vel­den. Maar dat weer­hield de mens er niet van om met nieu­we tech­ni­sche vond­sten te ko­men die de gren­zen van het mo­ge­lij­ke ver­leg­den. Na bij­na an­der­hal­ve eeuw au­to en au­to­sport, gaat het ons nog steeds niet snel ge­noeg.

“An un­dri­ve­a­ble mon­ster”

Ge­dre­ven door on­tem­ba­re am­bi­ties, werkt Fer­di­nand Pi­ëch, Por­s­ches jon­ge hoofd Ont­wik­ke­ling, in 1968 aan een nieu­we ra­ce­au­to, die de con­cur­ren­tie in het we­reld­kam­pi­oen­schap Sports­cars moet ver­plet­te­ren. Voor 1969 wordt ech­ter een nieu­we re­gel in het le­ven ge­roe­pen: als een fa­bri­kant niet min­stens 25 exem­pla­ren van de ra­ce­wa­gen heeft ge­bouwd, kan hij flui­ten naar een start­be­wijs. Vlak na de ont­hul­ling op de au­to­sa­lon van Genè­ve wor­den de be­no­dig­de 25 exem­pla­ren in al­ler­ijl in el­kaar ge­zet. Op het mo­ment dat Por­sche de keur­mees­ters van de hoog­ste au­to­sport­au­to­ri­tei­ten in Weis­sach ont­vangt, zit­ten in som­mi­ge chas­sis zelfs nog na­maak­rem­blok­ken van hout. Maar Por­sche vol­doet aan de ei­sen voor ho­mo­lo­ga­tie: er kan met de nieu­we 917 ge­ra­cet wor­den.

Met tech­ni­sche on­der­steu­ning van de fa­briek wor­den de 917’s on­der­ge­bracht bij di­ver­se pri­vé­teams. Het door de Brit Jo­hn Wy­er ge­lei­de J.W. Au­to­mo­ti­ve En­gi­nee­ring Ltd. heeft een spon­sor­deal met Gulf Oil en lakt de 917’s in de ka­rak­te­ris­tie­ke kleu­ren­com­bi­na­tie licht­blauw

De 917 scheur­de zijn ban­den aan stuk­ken en ge­droeg zich op een hob­be­li­ge on­der­grond als een stier

tij­dens een ro­deo.

met oranje – net zo­als de Fords GT40 die Wy­er in voor­gaan­de ja­ren heeft in­ge­zet. Bij z’n eerste op­tre­den jaagt de nieu­we 917 zijn rij­ders de stui­pen op het lijf: de au­to scheurt zijn ban­den aan stuk­ken en ge­draagt zich op een hob­be­li­ge on­der­grond als een stier tij­dens een ro­deo. Na de eerste paar rond­jes ver­tik­ken de cou­reurs het om door te rij­den. Vic Elf­ord, die voor het team Por­sche Salz­burg rijdt, noemt de 917 een ‘un­dri­ve­a­ble over­s­tee­ring mon­ster’. “Op ho­ge snel­heid werd de ach­ter­kant van de au­to op­ge­tild en had­den we de vol­le­di­ge breed­te van het as­falt no­dig om hem on­der con­tro­le te hou­den”, ver­telt hij la­ter in een in­ter­view. “En als er dan een bocht op­doem­de, wa­ren we al te laat met in­stu­ren.” De 917 valt al­leen te tem­men na­dat de in­ge­ni­eurs van J.W. Au­to­mo­ti­ve En­gi­nee­ring gron­di­ge mo­di­fi­ca­ties aan de ae­ro­dy­na­mi­ca van de au­to heb­ben door­ge­voerd.

Een plat­te V12 en geen boxer

De ont­wik­ke­ling van de 917 duurt slechts ne­gen maan­den. Voor schoon­heid is geen plaats, wan­neer het licht­ge­wicht bo­dy­work van po­ly­es­ter zijn vorm krijgt. Dat de 917 te­gen­woor­dig ge­re­kend wordt tot de mooi­ste en meest spec­ta­cu­lai­re sports­cars ooit ge­bouwd, is puur toe­val­lig. Recht van vo­ren im­po­neert de au­to met zijn bre­de neus en bo­ven de ca­bi­ne ver­he­ven staart­stuk, als­of hij zijn op­po­nen­ten al­leen al op ui­ter­lijk ver­toon op ach­ter­stand wil zet­ten. Maar waar we voor­al nieuws­gie­rig naar zijn, is wat er zich on­der het po­ly­es­ter staart­stuk be­vindt. De in de be­roem­de Gulf­kleu­ren ge­hul­de Por­sche 917 met chas­sis­num­mer 015/035 geeft zich aan ons bloot.

Tus­sen de twaalf kunst­stof in­laat­kel­ken, waar het in­jec­tie­sys­teem de ra­ce­ben­zi­ne recht­streeks in sproeit, springt voor­al de gro­te gele ven­ti­la­tor in het oog. De 917 wordt aan­ge­dre­ven door een lucht­ge­koel­de twaalf­ci­lin­der mid­den­mo­tor. Fei­te­lijk is het een V12 met een blok­hoek van 180 gra­den, in plaats van een boxer­mo­tor. Het on­der­scheid zit ’m in de me­tho­de waar­op de drijf­stan­gen aan de kruk­as

zijn ge­mon­teerd. De as heeft zes kruk­ken en de twaalf ti­ta­ni­um drijf­stan­gen om­klem­men in twee­tal­len een la­ger. Daar­om be­we­gen de te­gen­over el­kaar lig­gen­de zui­gers niet naar el­kaar toe en van el­kaar af zo­als in een boxer, maar vol­gen ze el­kaars be­we­gings­rich­ting.

Om kost­ba­re ont­wik­ke­lings­tijd te be­spa­ren, ge­bruikt Por­sche in eerste in­stan­tie de­zelf­de ci­lin­ders op de mo­tor van de 917 als op de acht­ci­lin­der van de Por­sche 908, met een bo­ring van 85 mm en een slag van 66 mm. De dak­vorm van de ci­lin­der­kop­pen is wel aan­ge­past; de klep­pen staan in een hoek van 30 gra­den, in plaats van 35 gra­den. Twee klep­pen zor­gen voor de aan­ en af­voer van het brand­stof­lucht­meng­sel en de uit­laat­gas­sen, wat in el­ke ci­lin­der ge­noeg ruim­te over­laat voor twee bou­gies. Een duo dy­na­mo’s van

860 watt voor­ziet de dub­be­le ver­de­ler van stroom. De twaalf­ci­lin­der heeft een ge­deel­de kruk­as, met in het mid­den tand­wie­len voor de be­die­ning van de nok­ken­as­sen. Dor de­ze con­struc­tie is er een be­te­re ba­lans van de mo­tor te re­a­li­se­ren en zijn ho­ge­re toe­ren­tal­len mo­ge­lijk. Re­sul­taat: nog meer ver­mo­gen. Bij 8400 toe­ren per mi­nuut wordt 535 pk be­reikt.

Speed­way

Na een wat aar­ze­len­de de­buut­ra­ce op de Nord­schlei­fe, waar de 917 als acht­ste wordt af­ge­vlagd, ko­men de ta­len­ten van de au­to tij­dens de 1000­ki­lo­me­ter­ra­ce op Zel­t­weg écht bo­ven­drij­ven. Jo Sif­fert en Kurt Ahrens win­nen de ra­ce, met een der­de plaats voor de 917 van

Ri­chard Att­wood en Bri­an Red­man. Tij­dens de eerste ra­ce van het sei­zoen 1970 op de Day­to­na Speed­way, boekt Por­sche een van zijn al­ler­be­lang­rijk­ste spor­tie­ve suc­ces­sen ooit. Daar zet J.W. Au­to­mo­ti­ve En­gi­nee­ring twee 917’s in voor de 24­uurs­ra­ce: start­num­mer 1 is voor Jo Sif­fert en Bri­an Red­man, de 917 met start­num­mer 2 – chas­sis 015 – wordt ge­deeld door het Mexi­caan­se ta­lent Pe­dro Ro­dri­gu­ez en de Fin­se oud­ral­ly­cou­reur Leo Kin­nu­nen.

Het is de eerste con­fron­ta­tie tus­sen de 917 en zijn groot­ste con­cur­rent, de nieu­we Fer­ra­ri 512S. Ten op­zich­te van de Por­s­ches heb­ben de Ita­li­a­nen een be­lang­rijk ver­mo­gens­voor­deel: ach­ter in de 512S ligt een nieu­we vijf­li­ter V12 met 560 pk. De Fer­ra­ri’s we­ten dit voor­deel ech­ter niet om te zet­ten in een voor­sprong. In­te­gen­deel zelfs: de 512S van Ma­rio And­ret­ti, Ar­tu­ro Mer­za­rio en Jac­ky Ickx wordt na 24 uur ra­cen af­ge­vlagd als der­de – met een ach­ter­stand van 48 ron­den op winnaars Ro­dri­gu­ez en Kin­nu­nen. Nooit meer volg­de er een ra­ce waar­bij de win­naar met zo’n gro­te voor­sprong over de fi­nish zou rij­den.

Het bleef niet bij dit ene suc­ces voor de 917. Het werd een van de meest do­mi­nan­te au­to’s uit de ra­ce­ge­schie­de­nis. In het WK voor Sports­cars in 1970 won­nen de Por­s­ches ne­gen van de tien ra­ces, een pres­ta­tie die in 1971 – met een 4,9­li­ter mo­tor en 600 pk – werd ver­be­terd door al­le tien de ra­ces van het sei­zoen win­nend af te slui­ten. En dat voor een au­to die in eerste in­stan­tie als ontembaar werd be­stem­peld.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.