Ex­ter­ne ssd's met USB-C ge­test

Ze­ven ex­ter­ne ssd's met usb- en usb-c-aan­slui­ting

C’t Magazine - - Inbound 6/2018 - Lutz Labs

Voor een groot aan­tal be­stan­den heb je een groot op­slag­me­di­um no­dig. Er zijn wel usb-sticks met een ca­pa­ci­teit van een of twee te­r­aby­te, maar die zijn mee­stal re­de­lijk traag: snel­ler dan 200 MB/s zit er mee­stal niet in. Met een ex­ter­ne ssd kan dat tot twee keer zo snel als je die op een USB 3.1-poort aan­sluit. We heb­ben ze­ven ex­ter­ne ssd's ver­za­meld: de G-Tech­no­lo­gy G-Dri­ve Slim SSD USB-C, de In­ten­so 1.8" Por­ta­ble SSD Pre­mi­um Edi­ti­on, de LaCie Rug­ged Thun­der­bolt USB-C, de SanDisk Ex­tre­me Por­ta­ble SSD, de Si­li­con Po­wer Bolt B10, de Ver­ba­tim Vx500 en de Wes­tern Di­gi­tal My Pas­sport SSD. Die heb­ben al­le­maal een USB-B- of USBC-aan­slui­ting. De mees­te on­der­steu­nen USB 3.1 Gen 2 ali­as Su­per­speed+ en ha­len daar­mee een the­o­re­ti­sche snel­heid van meer dan 1 GB/s.

Zo­als de naam al aan­geeft, heeft de LaCie Rug­ged Thun­der­bolt USB-C ook nog een an­de­re aan­slui­ting. Hij on­der­steunt ech­ter al­leen Thun­der­bolt 2 en heeft een aan­slui­ting die niet in een nieu­we­re Mac past.

Mar­ke­ting en wer­ke­lijk­heid

De aan­trek­ke­lij­ke mar­ke­ting­kreet 'USB 3.1' lijkt heel wat, maar is geen ga­ran­tie voor een ho­ge snel­heid. Van USB 3.1 zijn er twee ver­sies: Su­per­speed, die over­een­komt met de ge­brui­ke­lij­ke 5 Gb/s van USB 3.0, en Su­per­speed+, die een ho­ge­re over­drachts­snel­heid tot 10 Gb/s kan ha­len. Een USB-Caan­slui­ting zegt ver­der niets over de snel­heid. Het eni­ge voor­deel is dat die stek­ker geen bo­ven- of on­der­kant heeft.

Aan de bouw­vorm van een ssd kun je vaak al af­lei­den of hij een ho­ge snel­heid kan ha­len: als de be­hui­zing iets gro­ter is dan de stan­daard 2,5-inch ssd-form­fac­tor, dan is de kans groot dat er zo'n schijf in zit en de maxi­ma­le snel­heid dan ook 570 MB/s is. In een lan­ge en smal­le be­hui­zing zit ver­moe­de­lijk

Als je re­gel­ma­tig gro­te aan­tal­len be­stan­den moet mee­ne­men of een snel back-up­me­di­um wilt, dan is een usb-stick niet groot ge­noeg. Een ex­ter­ne ssd is han­di­ger, snel­ler en biedt mee­stal meer op­slag­ca­pa­ci­teit.

een M.2-ssd, die ook via een SATA-pro­to­col com­mu­ni­ceert, en dus ook op de maxi­ma­le SATA-snel­heid zit.

Al­leen als er twee ssd's in de be­hui­zing zit­ten, kan de snel­heid be­dui­dend ho­ger zijn. In dat ge­val zul­len de ssd's in een RAID 0-op­stel­ling wer­ken, waar­mee ze bij­na de dub­be­le SATA-snel­heid kun­nen ha­len. Daar­mee vor­men ze een uit­da­ging voor de in­ter­fa­ce­snel­heid van USB 3.1 Su­per­speed+. On­ze test­ap­pa­ra­ten heb­ben al­le­maal maar één schijf en moe­ten het daar­om doen met een maxi­ma­le snel­heid van 570 MB/s.

De mees­te be­hui­zin­gen krijg je al­leen met grof ge­weld open. Als je wilt we­ten wel­ke ssd er in­zit, kun je dat be­ter met een soft­wa­ret­ool als CrystalDis­kIn­fo doen. Maar ook daar­mee lukt het niet al­tijd. Bij de ssd's van In­ten­so, Si­li­con Po­wer en Ver­ba­tim wist de tool ook niet te ver­tel­len wat voor een schijf er in zit. G-Tech­no­lo­gy, SanDisk en WD ge­brui­ken ssd's van SanDisk en LaCie ge­bruikt er een van Samsung.

Ener­gie­ver­bruik

Al­le ssd's ha­len hun stroom zon­der ex­ter­ne voe­ding uit de usb-aan­slui­ting. Op een desktop-pc speelt het ener­gie­ver­bruik niet zo'n gro­te rol, maar dat wordt des te be­lang­rij­ker als je mo­biel on­der­weg bent: mo­der­ne ul­tra­books ver­brui­ken in rust maar 5 watt. On­ze test­ap­pa­ra­ten ver­brui­ken in rust tus­sen de 0,8 en 1,5 Watt, wat een be­hoor­lij­ke im­pact heeft op de ac­cu­duur. Daar­om kun je een ex­ter­ne ssd be­ter van je no­te­book los­kop­pe­len op de mo­men­ten dat je hem niet ge­bruikt.

USB 3.0 kan maxi­maal 4,5 watt le­ve­ren. Dat is vol­doen­de voor al­le test-ssd's. De schij­ven wer­ken ook met USB 2.0-poor­ten, zo­als die op ou­de­re smart-tv's zit­ten. Daar­bij ha­len ze al­le­maal rond de 45 MB/s, de maxi­ma­le snel­heid van USB 2.0.

Ben­ch­marks

Syn­the­ti­sche ben­ch­marks ver­tel­len maar een deel van de waar­heid – en re­sul­ta­ten uit de prak­tijk een an­der deel. Daar­om heb­ben we weer niet al­leen met IO­me­ter ge­me­ten, maar ook een he­le­boel ech­te be­stan­den ge­ko­pi­eerd. De ssd's zijn het snelst bij het le­zen en schrij­ven van gro­te be­stan­den zo­als vi­deo's, en iets tra­ger bij een map vol mp3'tjes. Als je veel klei­ne tekst­be­stan­den ko­pi­eert, bij­voor­beeld bij een back-up van een pro­gram­meer­pro­ject, dan zakt de snel­heid fors in. Voor de prak­tijk­me­tin­gen heb­ben we de Op­dracht­prompt-tool Ro­bo­co­py ge­bruikt. In te­gen­stel­ling tot Ver­ken­ner van Win­dows on­der­steunt die tool mul­ti­th­rea­ding, waar­mee klei­ne be­stan­den be­dui­dend snel­ler wor­den ge­ko­pi­eerd. De ver­schil­len zijn aan­zien­lijk: de GDri­ve slim SSD USB-C en de Rug­ged Thun­der­bolt USB-C had­den voor 140 MB aan bron­tekst maar 38 se­con­den no­dig, maar de Bolt B10 deed er bij­na 950 se­con­den over. Ook voor het schrij­ven van gro­te vi­deo­be­stan­den was de Bolt B10 meer dan drie keer zo lang be­zig als die an­de­re twee ssd's.

Bij het le­zen zijn er ook ver­schil­len, maar die lo­pen min­der uit­een. Met uit­zon­de­ring van de 1.8" Por­ta­ble SSD Pre­mi­um Edi­ti­on en de Bolt B10, die maar 370 MB/s en 450 MB/s haal­den, kwa­men al­le ssd's bo­ven de 500 MB/s uit en on­der­steu­nen daar­mee dus USB 3.1 Su­per­speed+.

Tem­pe­ra­tuur­pro­ble­men

Het lijkt dat het voor­al voor ssd's in een klei­ne­re be­hui­zing las­tig is om van de warm­te tij­dens het schrij­ven af te ko­men. Als een ssd te warm wordt, ver­laagt hij de schrijf­snel­heid. De Rug­ged Thun­der­bolt scoor­de wat dat be­treft nog het bes­te in de test. Ook na tien minuten per­ma­nent schrij­ven bleef hij schrij­ven met 530 MB/s. De tem­pe­ra­tuur lag vol­gens de SMART­ge­ge­vens daar­bij op 46 °C. Aan de an­de­re kant van het spec­trum ver­laag­de de GDri­ve Slim SSD USB-C de snel­heid van 350 MB/s naar 213 MB/s bij een tem­pe­ra­tuur van 50 °C.

De 1.8" Por­ta­ble SSD Pre­mi­um Edi­ti­on van In­ten­so kreeg het bij­zon­der warm. Na tien minuten zat de tem­pe­ra­tuur vol­gens de SMART-ge­ge­vens op 96 °C. Hij bleef ech­ter ver­be­ten con­stant schrij­ven op 420 MB/s. De Vx500 hield even­eens vast aan een schrijf­snel­heid van 500 MB/s, on­danks een tem­pe­ra­tuur van 90 °C. In het erg­ste ge­val kan dat een ne­ga­tie­ve uit­wer­king heb­ben op de le­vens­duur van de schijf. Daar­bij moet wel wor­den ge­zegd dat het in de prak­tijk zel­den voor­komt dat er der­ma­te lang­du­rig ge­ge­vens wor­den ge­schre­ven, om­dat er na vijf minuten schrij­ven met een snel­heid van 300 MB/s al 90 GB op de schijf staan.

Trim­men

Ssd's we­ten niet uit zich­zelf dat de schijf­ruim­te van een be­stand dat ver­wij­derd is, weer klaar is voor ge­bruik. Het be­stu­rings­sys­teem moet dat via een trim­com­man­do aan­ge­ven. Bij­na al­le sata-ssd's on­der­steu­nen trim, maar in een ex­ter­ne be­hui­zing moet de usb-sata-con­ver­ter dat com­man­do ook goed door­ge­ven. Dat lukt niet al­tijd.

Zon­der tri­mon­der­steu­ning slinkt het aan­tal vrije blok­ken op een ssd na ver­loop van tijd. Een ssd wordt bij random-wri­te­ac­ties dan steeds tra­ger. Als je een ex­ter­ne ssd al­leen ge­bruikt om zo nu en dan wat be­stan­den te ver­plaat­sen, dan zul je daar nau­we­lijks last van heb­ben – met na­me

om­dat je hem dan op­nieuw kunt for­mat­te­ren, waar­mee je het pro­bleem op­lost.

Met de tool TrimCheck (zie de link on­der­aan dit ar­ti­kel) heb­ben we ge­con­tro­leerd of de ssd's het trim­com­man­do on­der­steu­nen. Vol­gens die tool werk­te dat al­leen bij de ssd's van LaCie en Ver­ba­tim. Bij de an­de­re ssd's was het re­sul­taat niet een­dui­dig. Maar dat ligt mo­ge­lijk aan de in­ter­ne en­cryp­tie van de ssd's.

Extra soft­wa­re

Met uit­zon­de­ring van de ssd van LaCie kun je al­le mo­del­len met­een ge­brui­ken. Als je de Rug­ged Thun­der­bolt aan­sluit, vraagt hij je eerst om de schijf te for­mat­te­ren. Bo­ven­dien biedt hij de mo­ge­lijk­heid om hem zo te for­mat­te­ren dat hij twee par­ti­ties be­vat.

Voor Mac-ge­brui­kers is soft­wa­re be­schik­baar om de dri­ve naar wens te for­mat­te­ren.

De mo­del­len van In­ten­so, Si­li­con Po­wer en Ver­ba­tim wa­ren ge­for­mat­teerd met het ver­ou­der­de, maar Mac-com­pa­ti­be­le FAT32-be­stands­sys­teem. De ssd van GTech­no­lo­gy had het nieu­we­re NTFS. Al­leen op de mo­del­len van WD en SanDisk zit exFAT, het be­stands­sys­teem dat spe­ci­aal is ont­wik­keld voor flash­ge­heu­gen.

FAT32 kan om­gaan met be­stan­den van maxi­maal 4 GB. Voor dvd-images en HD­films moet je de ssd for­mat­te­ren met een an­der be­stands­sys­teem. Dat kan ge­luk­kig met stan­daard Win­dows-pro­gram­ma's. Zo­wel Win­dows als macOS on­der­steu­nen exFAT, bij som­mi­ge Li­nux-ver­sies moet je eerst het pak­ket exfat-fu­se in­stal­le­ren.

De ssd's wor­den ge­le­verd met vaak be­perk­te back-up­pro­gram­ma's en en­cryp­tie­tools. We ra­den het af om al­le pro­gram­ma's blin­de­lings te in­stal­le­ren die met de schij­ven mee­ge­le­verd wor­den. Voor de ver­sleu­te­ling ra­den we het gratis VeraCrypt aan en voor back-up-doel­ein­den vind je een uit­ge­breid ar­ti­kel in de­ze c't op pa­gi­na 116.

Con­clu­sie

Ex­ter­ne ssd's die USB 3.1 met Su­per­speed+ on­der­steu­nen zijn net een tik­kel­tje snel­ler, waar­bij de be­per­ken­de fac­tor vaak de snel­heid van de in­ge­bouw­de ssd is. Bij de test haal­den vijf van de ze­ven schij­ven lees­snel­he­den van bo­ven de 500 MB/s. Meer dan dat mag je van een sata-ssd niet ver­wach­ten. Zo­als ge­brui­ke­lijk scheidt het kaf van

het ko­ren zich bij het schrij­ven. Al­leen de Rug­ged Thun­der­bolt en de Vx500 kon­den tij­dens het schrij­ven de­zelf­de snel­he­den be­na­de­ren als bij het le­zen. De an­de­re ssd's za­ten op 400 MB/s of min­der al aan hun top. Met na­me de Por­ta­ble SSD Pre­mi­um Edi­ti­on was met een schrijf­snel­heid van 200 MB/s erg traag. Maar dat kan aan de

la­ge­re ca­pa­ci­teit lig­gen, want de gro­te­re mo­del­len zou­den vol­gens de spe­ci­fi­ca­ties van de fa­bri­kant snel­ler moe­ten zijn.

Bij de prak­tijk­me­tin­gen zijn de ver­schil­len nog gro­ter, met na­me als er veel klei­ne be­stan­den ge­schre­ven moe­ten wor­den. Ter­wijl de G-Dri­ve Slim en ook de Rug­ged Thun­der­bolt met zo'n 4 MB /s

nog re­la­tief snel wa­ren, duur­de de­zelf­de klus on­ge­veer vier keer zo lang bij de Por­ta­ble SSD Pre­mi­um Edi­ti­on en de Vx500: bij een snel­heid van maar 0,2 MB/s gaat een gro­te ko­pi­eer­ac­tie dan echt du­ren en du­ren ... (ddu)

Bij SanDisk en WD zit er maar één usb-ka­bel in de ver­pak­king, maar ook een USB-C- naar USB-A-adap­ter. Vreemd ge­noeg past de USB-C-stek­ker van de ka­bel maar in één rich­ting in de adap­ter.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.