Net­werk­mo­ni­to­ring voor schij­ven

Waar­schu­win­gen voor schijfuit­val in klei­ne net­wer­ken

C’t Magazine - - Inbound 6/2018 - Lutz Labs

Lo­kaal draai­en­de dia­gno­se­soft­wa­re spoort mo­ge­lij­ke schijf­de­fec­ten in je pc's op. Met een beet­je knut­se­len kun je dat ook voor com­pu­ters van fa­mi­lie­le­den en NAS-schij­ven doen.

Smart-tools waar­schu­wen je voor het mo­ge­lijk uit­val­len van schij­ven in je pc. Maar het zou na­tuur­lijk pret­tig zijn als dat ook voor an­de­re schij­ven in je lo­ka­le net­werk zou kun­nen. Voor gro­te be­drij­ven be­staat er wel be­heer- en mo­ni­to­ringsoft­wa­re als Na­gi­os en Zab­bix, maar die heb­ben een ei­gen ser­ver no­dig en kos­ten aar­dig wat in­werk­tijd. Voor klei­ne net­wer­ken zijn die over­kill. Met een beet­je werk kan het ech­ter ook met de pro­gram­ma's Hard Disk Sen­ti­nel en de Smart­mon­tools.

Een waar­schu­wing voor­af: het mo­ni­to­ren van een schijf be­schermt niet te­gen uit­val! Ge­lei­de­lij­ke slij­ta­ge is nog wel te dia­gnos­ti­ce­ren door de SMARTwaar­den te con­tro­le­ren, maar dat helpt je niet te­gen een daad­wer­ke­lij­ke uit­val. Een back-up van al­le da­ta blijft dan ook so­wie­so no­dig.

Voor dit ar­ti­kel heb­ben we eens goed naar zo­wel de mo­ni­tor­pro­gram­ma's Hard Disk Sen­ti­nel en Smart­mon­tools ge­ke­ken. Bei­de le­ve­ren voor de ad­mi­ni­stra­tor van een thuis­net­werk in­for­ma­tie over de ge­zond­heids­toe­stand van har­de schij­ven en ssd's in een NAS of een an­de­re pc in een net­werk – maar wel op een ver­schil­len­de ma­nier.

Smart­mon­tools

De Smart­mon­tools zijn een ver­za­me­ling pro­gram­ma's die oor­spron­ke­lijk uit de Li­nux-we­reld stam­men. Ze zijn er ook voor BSD, macOS, So­la­ris en Win­dows (al­le down­lo­ads staan bij de link on­der­aan dit ar­ti­kel). Het be­die­nen van het com­mand- li­ne-pro­gram­ma is over­al het­zelf­de: cryp­tisch. Het pro­gram­ma is niet ge­maakt voor net­wer­ken, sta­tus- en fout­mel­din­gen kun je je via e-mail la­ten toe­stu­ren. Ook de ve­le pa­ra­me­ters waar je de tools mee kunt aan­stu­ren zijn in eerste in­stan­tie af­schrik­wek­kend. Maar hulp is on­der­weg.

De Fran­soos Or­si­ris de Jong heeft een pro­gram­ma­pak­ket ge­maakt met de naam Smart­mon­tools-Win dat niet al­leen een gra­fi­sche in­ter­fa­ce heeft, maar ook nog een een­vou­dig te con­fi­gu­re­ren mai­ler voor Win­dows. Op dit mo­ment werkt het pak­ket met ver­sie 6.6.1 van de Smart­mon­tools.

Het set-up­pro­gram­ma pakt de Smart­mon­tools uit, stelt de Win­dows-ser­vi­ce voor de ach­ter­grond­ser­vi­ce smartd in en start de bei­de con­fi­gu­ra­tie­pro­gram­ma's voor de Smart­mon­tools en voor het ver­stu­ren van de e-mail. Het is iet­wat on­ge­brui­ke­lijk dat de

con­fi­gu­ra­tie hal­ver­we­ge tij­dens de in­stal­la­tie ge­beurt. Scrol bij het se­lec­te­ren van de on­der­de­len eens he­le­maal naar be­ne­den: daar is bij­voor­beeld een maan­de­lijk­se test­mail te con­fi­gu­re­ren of kun je het ver­stu­ren van sta­tis­tie­ken in­stel­len.

Na een klik op 'Next' start het con­fi­gu­re­ren van de Smart­mon­tools. Bij de schijf­her­ken­ning kun je ver­trou­wen op het au­to­ma­tis­me, maar de tijd­ge­stuur­de ta­ken moet je even na­lo­pen, want de pc's moe­ten op dat tijd­stip wel aan­staan na­tuur­lijk. Na drie keer klik­ken op 'Sa­ve chan­ges', 'Re­load smartd ser­vi­ce' en 'Exit' kom je bij de con­fi­gu­ra­tie van de mai­ler.

Bij het con­fi­gu­re­ren van de mai­ler moet je er re­ke­ning mee hou­den dat som­mi­ge mail­pro­vi­ders geen e-mails ac­cep­te­ren van clients met een dy­na­misch ip-adres. Om­dat het wacht­woord voor het mail­ac­count ook op de schijf wordt op­ge­sla­gen, is het aan te ra­den een apart mail­ac­count voor de schijf­be­wa­king aan te ma­ken bij bij­voor­beeld Gmail. Dan kun je smtp.goog­le­mail.com als SMTP-ser­ver ge­brui­ken en 465 als SMTPpoort. Se­lec­teer bij 'Se­cu­ri­ty' de op­tie 'ssl'. Klik ver­vol­gens op 'Sa­ve & Trig­ger test alert' om je­zelf een test­mail te stu­ren. Bij Gmail moet je dan een nieu­we mail in je post­vak krij­gen. De tool ver­stuurt de log­be­stan­den stan­daard ge­com­pri­meerd met gzip. Als je lees­ba­re tekst wilt ont­van­gen, dan moet je het vin­kje ver­wij­de­ren bij 'Com­press logs be­fo­re sen­ding'. Als al­les werkt, klik je op 'Sa­ve & Exit'.

Daar­mee is het con­fi­gu­re­ren klaar. De Win­dows-ser­vi­ce smartd draait op de ach­ter­grond en als er iets mis dreigt te gaan krijg je daar een e-mail van. Als er een nieu­we schijf in een client wordt in­ge­bouwd, moet je in de map Smart­mon­tools-Win het be­stand up­da­te-smart-dri­vedb.exe star­ten om de in­for­ma­tie over har­de schij­ven en ssd's te up­da­ten.

Hard Disk Sen­ti­nel

Win­dows-, Mac- en Li­nux-pc's en schij­ven in een x86-NAS zijn met de Smart­mon­tools te mo­ni­to­ren, maar de schij­ven in een een­vou­di­ge ARM-NAS niet. Die ap­pa­ra­ten tes­ten de SMART-waar­den van hun schij­ven ook zelf, maar om die te con­tro­le­ren moet je mee­stal de we­bin­ter­fa­ce van de NAS ope­nen.

Dat gaat met Hard Disk Sen­ti­nel voor Win­dows een stuk com­for­ta­be­ler. Voor het be­wa­ken van een NAS heb je voor de lan­ge ter­mijn wel min­stens de stan­daard­ver­sie no­dig. Die kost 22 eu­ro als down­load. Hij werkt sa­men met de gratis clients voor Li­nux, de Rasp­ber­ry Pi en NAS-sys­te­men op ba­sis van ARM. De lijst van on­der­steun­de NAS-ap­pa­ra­ten loopt van WD My Book Li­ve tot een paar D-Link-sys­te­men tot aan ap­pa­ra­ten van Se­a­ga­te, Sy­no­lo­gy en Zyxel. Voor het in­stal­le­ren op een NAS is wel root­toe­gang via een SSH-shell no­dig, maar die is bij veel NAS-ap­pa­ra­ten via de we­bin­ter­fa­ce mee­stal mak­ke­lijk vrij te ge­ven.

Zon­der wat ge­doe gaat het ech­ter niet: de out­put van de Li­nux-tools moet op een Sam­ba-sha­re van de NAS op­ge­sla­gen wor­den. De Win­dows-ver­sie van het pro­gram­ma leest de be­stan­den daar van­daan in en laat ze in een nor­maal pro­gram­ma­ven­ster zien. Daar­naast laat Hard Disk Sen­ti­nel voor el­ke NAS-schijf een pic­to­gram zien op de Taak­balk van Win­dows. Op die ma­nier kun je in één oog­op­slag zien of een be­paal­de schijf wat aan­dacht ver­dient.

We heb­ben dat on­der meer met NAS­sys­te­men van Sy­no­lo­gy en een WD-NAS uit de My-Book-se­rie uit­ge­pro­beerd. Als je de hand­lei­ding volgt op de web­ser­ver van de ma­kers van Hard Disk Sen­ti­nel voor die laat­ste, gaat het niet luk­ken: de edi­tor voor het be­wer­ken van de cron­tab ge­bruikt an­de­re com­man­do's als daar zijn aan­ge­ge­ven. De WD-NAS is na­me­lijk uit­slui­tend met vi­com­man­do's te be­die­nen. Maak voor het be­wer­ken van cron­tab voor al­le ze­ker­heid eerst een back-up van het sys­teem­be­stand aan met cp /etc/cron­tab /etc/cron­tab.bak. In nood­ge­val­len is het pro­gram­ma te beein­di­gen met <Esc>:w! zon­der het be­stand op te slaan. Je kunt het op­slaan en af­slui­ten met <ESC>:wq.

Hard Disk Sen­ti­nel kan ook de out­put van de Smart­mon­tools in­le­zen. Daar­door zijn ook Win­dows- en Li­nux-pc's in een net­werk te mo­ni­to­ren. Daar hoef je geen mail­ser­ver voor te con­fi­gu­re­ren, maar al­leen de out­put van de Smart­mon­tools te be­wa­ren op een in het net­werk be­schik­ba­re sha­re. Bij Win­dows kun je daar het een­vou­digst de ori­gi­ne­le dis­tri­bu­tie voor ge­brui­ken en een batch­be­stand aan­ma­ken om de Smart­mon­tools te star­ten:

<pro­gram­ma­pad>\smart­ctl -r atai­octl,2 -d sat -a /dev/sda > <sha­re>/smarts­da.txt

Voor an­de­re schij­ven ko­pi­eer je die re­gel en ver­vang je sda door sdb et ce­te­ra. Dat batch­be­stand laat je via het taak­be­heer dan da­ge­lijks een keer draai­en – op een tijd­stip waar­van je ze­ker bent dat de com­pu­ter ook aan staat. De uit­voer­fol­der moet be­schik­baar zijn in het net­werk, zo­dat je het be­stand op de pc met Hard Disk Sen­ti­nel kunt be­na­de­ren. (nkr)

Klik­ken met de muis in plaats van com­mand­line­pa­ra­me­ters moe­ten ty­pen: met smartd-pyn­gui kun je Smart­mon­tools con­fi­gu­re­ren.

Hard Disk Sen­ti­nel zoekt in het lo­ka­le net­werk naar schij­f­in­for­ma­tie en waar­schuwt daar­mee ook voor het mo­ge­lijk uit­val­len van NAS-schij­ven.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.