Ra­dio­ac­ti­vi­ty Coun­ter stra­ling­smeet-app

C’t Magazine - - Inhoud 11/2018 -

Met de app Ra­dio­ac­ti­vi­ty Coun­ter maak je van je smartpho­ne een de­tec­tor om ge­vaar­lij­ke ra­dio­ac­tie­ve stra­ling te me­ten.

De toe­pas­sing maakt ge­bruik van de ca­me­ra­sen­sor van een smartpho­ne of ta­blet om gam­ma­stra­len te me­ten, die wor­den ge­ge­ne­reerd door ra­dio­ac­tie­ve bron­nen of door de rem­stra­ling van rönt­gen­ap­pa­ra­ten. Al­fa- en de mees­te bè­ta­stra­len zijn niet meet­baar met de app, om­dat de­ze wor­den te­gen­ge­hou­den door de be­hui­zin­gen van smartpho­nes.

Om de app te ge­brui­ken moet je de ca­me­ra aan de ach­ter­zij­de en/of voor­zij­de van het ap­pa­raat af­plak­ken. Het beeld in de app zal dan prak­tisch vol­le­dig zwart zijn. Gam­ma-quan­ten drin­gen ech­ter wel door de stic­ker heen en stui­ten ver­vol­gens te­gen de sen­sor­pixels. Aan het aan­tal bot­sin­gen dat dan plaats­vindt, kun je in prin­ci­pe af­lei­den hoe in­ten­sief de stra­len zijn.

Pas wan­neer je de ca­me­ra goed hebt af­ge­schermd, start de app de ka­li­bra­tie. Daar­bij be­paalt de app al­leen de nul­waar­de van de ka­li­bra­tie-cur­ve: al­ler­eerst de ruis van de smartpho­ne-elek­tro­ni­ca en dan via an­de­re cri­te­ria de tij­de­lij­ke ach­ter­grond­stra­ling van ver­schil­len­de ge­beur­te­nis­sen waar­bij veel ener­gie vrij­komt.

In de iOS-ver­sie re­kent de app met (be­werk­ba­re) pre­sets voor de vol­le­di­ge ka­li­bra­tie­cur­ve en toont ook met­een de ge­ab­sor­beer­de do­sis in μSv/h of μGy/h. Bij An­droid-ap­pa­ra­ten moet je daar­voor ap­pa­raat-spe­ci­fie­ke ka­li­bra­tie­waar­den in­voe­ren. Op de web­si­te van de app-ma­ker zijn die ge­ge­vens voor een aan­tal An­droid­ap­pa­ra­ten te vin­den. De re­sul­ta­ten kun je weer­ge­ven als tijd­reeks of spec­trum, na­me­lijk als cu­mu­la­tie­ve fre­quen­tie­ver­de­ling van meet­waar­den voor de hoe­veel­heid ener­gie. Ge­ka­li­breer­de re­sul­ta­ten kun je met de app om­re­ke­nen naar Sv/h, Gy/h, rem, rad, rönt­gen of C/kg.

Bij on­ze uit­ge­brei­de tests kon­den we zo nu en dan met zwak­ke ac­tie­ve stra­lings­bron­nen al plau­si­be­le re­sul­ta­ten boe­ken. Ook kon­den we de stra­ling vast­stel­len van een tho­ri­um-hou­den­de gloei­kous uit een gas­lamp.

In de mees­te ge­val­len fluc­tu­eer­den de meet- en on­der­grond­tel­fre­quen­ties ech­ter zo sterk dat on­ze be­stra­lin­gen van maxi­maal en­ke­le hon­der­den μGy/h com­pleet in ruis ver­dwe­nen. Waar­schijn­lijk wa­ren re­gel­pro­ces­sen in de mo­bie­le ap­pa­ra­ten waar­mee we test­ten de spel­bre­kers. Vol­gens de ont­wik­ke­laar kun je met het meet­prin­ci­pe ook kor­te stra­lings­pul­sen re­gi­stre­ren, bij­voor­beeld de rönt­gen­flit­sen van een to­mo­graaf.

Je kunt een stra­lings­drem­pel in­stel­len, waar­door de app alarm geeft op het mo­ment dat het ni­veau wordt over­schre­den. Voor do­ses ho­ger dan 1 mGy/h, zo­als de ma­ker van de app on­der la­bo­ra­to­ri­um­om­stan­dig­he­den heeft ge­test, zou de app een op­los­sing zijn voor een goed­koop de­tec­tie­ap­pa­raat voor per­soon­lijk ge­bruik. Voor tests in het on­der­wijs met toe­gan­ke­lij­ke stra­lings­bron­nen is de app ech­ter vol­gens on­ze me­tin­gen niet ge­schikt.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.