De nieuws­hond bijt al­le men­sen in de broeks­pijp

Zo draai ik als fat­soen­lij­ke kran­ten­le­zer bij mijn zoek­tocht naar schul­di­gen in een krin­ge­tje rond

NRC Handelsblad - - Opinie - Maxim Fe­bru­a­ri

Mi­chail Zosjtsjen­ko is een do­de Rus die ik graag laat op­dra­ven zo­dra ik zin heb ie­mand in zijn ge­zicht te spu­gen of op zijn hoofd te tim­me­ren en het zelf niet durf te doen. Voor de le­ven­den zijn dit ge­voe­li­ge tij­den. We gaan steeds zorg­za­mer met el­kaar om. Om­dat ik een kind ben van mijn tijd en ook een tik van de be­scha­ving heb mee ge­kre­gen, ben ik per­soon­lijk ge­neigd veel te be­leefd te blij­ven te­gen ie­de­re pro­leet die ik te­gen­kom. Van­daar dat ik Mi­chail Zosjtsjen­ko ten to­ne­le voer en hem de pro­leet van jetje laat ge­ven.

In de twin­tig­ste eeuw, de eeuw van Zosjtsjen­ko, wa­ren ze nog niet zo te­der en po­li­tiek ge­nu­an­ceerd als wij. Wei­nig geld. Veel ont­be­rin­gen. Daar leed hun taal­ge­bruik on­der. Als u de ver­ha­len van Zosjtsjen­ko on­der ogen krijgt, en u stoort zich aan de agres­sie­ve toon waar­op bur­gers el­kaar daar­in be­je­ge­nen, dan moet u maar den­ken dat de schrij­ver een gas­ver­gif­ti­ging had op­ge­lo­pen in de Eer­ste We­reld­oor­log en dat zo­iets kan ver­kla­ren waar­om hij met een lich­te dis­tan­tie naar de men­se­lij­ke be­scha­ving keek.

Ge­noeg ge­zeurd. Het gaat me van­daag om de po­li­tie­hond in zijn ver­haal over koop­man Bab­kin. Ie­mand is er­van­door ge­gaan met de bont­jas van koop­man Bab­kin en be­grij­pe­lij­ker­wij­ze is de man daar­door ont­stemd. Bur­gers, zegt hij, dat was een ver­domd goe­de jas. Ik zal de vui­le dief vin­den die dit heeft ge­daan en hem in zijn ge­zicht spu­gen. Hij laat een po­li­tie­man ko­men met een ge­me­ne speur­hond. En in­der­daad hoeft de hond maar even te snuf­fe­len aan de ver­za­mel­de me­nig­te of hij grijpt de we­du­we Fjokla bij haar rok en laat niet meer los.

En na­tuur­lijk is de ou­de Fjokla schul­dig. Ze heeft een dis­til­leer­de­rij in de bad­ka­mer, het valt niet te ont­ken­nen. En de bont­jas? „Van een bont­jas weet ik niets”, zegt ze. Maar de rest is al­le­maal waar. „Ar­res­teer mij. Voer mij weg.” Nog maar net is de ou­de Fjokla weg­ge­voerd of de speur­hond wendt zich tot de huis­baas, die par­does lijk­bleek wordt en plat op de grond valt. „Bind mij vast”, zegt hij. „Klas­se­be­wus­te bur­gers, ik heb jul­lie geld be­re­kend voor wa­ter, maar ik heb dat geld ver­ju­beld aan mijn ei­gen ple­zier­tjes.” Ter­wijl ze be­zig zijn hem vast te bin­den koerst de hond af op de be­wo­ner van num­mer 7, die zijn ge­boor­te­jaar heeft ver­valst in zijn werk­pa­pie­ren om aan mi­li­tai­re dienst te ont­ko­men. „Ik be­ken schuld”, zegt hij. „Ar­res­teer mij!”

Nou ver­moed ik, eer­lijk ge­zegd, dat het pre­cies de­ze speur­hond is die ze heb­ben los­ge­la­ten in de hui­di­ge open­baar­heid en die daar nu be­roemd­he­den bij hun rok grijpt. Ke­vin Spa­cey heeft de be­las­tin­gen ont­we­ken en Bo­no heeft zich op ero­tisch ge­bied ver­gre­pen aan een En­gel­se vor­stin die heeft ge­lo­gen over de ves­ti­gings­plaats van The Rol­ling Sto­nes, of juist pre­cies an­ders­om, en al de­ze be­ken­te­nis­sen van schul­di­ge bur­gers wor­den da­ge­lijks in klei­ne be­richt­jes voor ons in de krant ge­zet. ‘Bind mij vast.’ ‘Voer mij af.’ ‘Bijt mij.’

Als fat­soen­lij­ke kran­ten­le­zer wil je na­tuur­lijk dat de el­len­de­lin­gen hun ver­dien­de loon krij­gen. Je gaat op zoek naar ver­stan­di­ge stem­men die het von­nis zul­len uit­spre­ken, maar dan blijkt een en an­der he­le­maal niet zo een­vou­dig te lig­gen. Dat met die be­las­tin­gen is bij­voor­beeld be­hoor­lijk com­plex. In NRC zegt ie­mand van de uni­ver­si­teit van Ber­ke­ley dat de lak­se be­las­ting­mo­raal van be­drij­ven fu­nest is voor de mo­raal van de in­di­vi­du­e­le bur­ger. „Want ja, als Ap­ple, het rijk­ste be­drijf op aar­de, in Eu­ro­pa slechts 50 eu­ro be­las­ting be­taalt per mil­joen eu­ro winst, waar­om zou jij dan méér be­ta­len?’

Maar in Het Pa­rool zegt ie­mand van de Rad­boud Uni­ver­si­teit juist het te­gen­over­ge­stel­de. Als Ap­ple al laak­baar is, „dan is het toch ook laak­baar dat men­sen in Duits­land tan­ken om­dat daar de ben­zi­ne goed­ko­per is, spul­len via in­ter­net in Chi­na be­stel­len of een boek via Ama­zon in de VS be­stel­len in plaats van bij de plaat­se­lij­ke boek­han­del?” Vind je het gek dat Ap­ple en Bo­no het­zelf­de doen? En is het wel net­jes van jour­na­lis­ten om vol­strekt le­gaal ge­drag van in­di­vi­du­e­le men­sen als Bo­no open­lijk aan de kaak te stel­len?

Zo draai ik als fat­soen­lij­ke kran­ten­le­zer bij mijn zoek­tocht naar de schul­di­gen in een krin­ge­tje rond. De nieuws­hond bijt al­le men­sen in de broeks­pijp en de een na de an­der be­kent: de een heeft een Ap­ple in Chi­na ge­kocht, de an­der heeft haar man met de stof­zui­ger­slang ge­sla­gen, een der­de heeft in Duits­land ge­tankt. Zo blijkt ook in het ver­haal van Zosjtsjen­ko ui­t­ein­de­lijk ie­der­een in de me­nig­te schul­dig en gaat zelfs de ver­tel­ler er ten slot­te maar wij­se­lijk van­door. Dus, hoe­wel ik hier graag zon­der eni­ge vorm van pro­ces al­le pro­le­ten aan de schand­paal zou na­ge­len die on­ze we­reld ver­der­ven met hun im­mo­re­le ge­drag, moet ook ik nu toch echt …

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.