Boa­ra­ni­id Sá­me­dig­gi

Vuollel logi prose­ant­ta nuor­raji­e­nas­te­ad­djit

Avvir - - FORSIDE - Nils Jo­han Vars nil­sjo­han@av­vir.no

Sáme­dik­kis le­at alm­mu­huv­von lo­gut mat čáje­hit makkár ahke­juo­gus ji­e­nas­te­ad­djit le­at, ja dop­pe boahtá ov­dan ah­te lea boa­ra­ni­id Sá­me­dig­gi.

Čakčamánu 11. beaiv­vi dán jagi lea sáme­dikke­vál­ga, ja nu go čáje­huv­von lea da­id ovd­dit válg­gaid ok­tavuođas, de las­sá­nit ji­e­nas­te­ad­djit vál­ga­jagi. Dán jagi ot­ná rádjái le­at 1270 ođđa ji­e­nas­te­ad­dji dieđi­huv­von sáme­dik­ki ji­e­nas­tuslo­hkui. Áigeme­ar­ri da­hkat dan, diev­vá ge­assemánu 30. beaiv­vi. Dat mii lea ere­no­amáš lea ah­te stuora oas­si ji­e­nas­tus­lo­gus lea badjel beal­li 50 ja­hkásaččat da­hje boar­ráse­ap­pot.

Olu ođđa ji­e­nas­te­ad­dji

Sáme­dik­ki válga­ko­or­dináhtor, Kjell Olav Gutt­orm, mui­tala ah­te le­at hui olu ođđa olbmo dieđi­han sá­mi ji­e­nas­tuslo­hkui, ja duođašta ah­te le­at 1270 ođđa ji­e­nas­te­ad­dji dán rádjái dán jagi, jus­te va­hku ov­dal go áigeme­ar­ri diev­vá. Njukčamánu lo­guid miel­de de čáje­huv­vo ah­te lea badjel 16 000 olbmo sá­mi ji­e­nas­tus­lo­gus. Jus bu­ohtastaht­tá ovd­dit jagi­id ek­tui, de čáje­huv­vo ah­te vál­ga­jagi dieđi­hit eat­našat ji­e­nas­tuslo­hkui. Jus gea­hččá ovd­dit válg­gaid rájes (2013) dal­le dieđi­hed­je 1069 ođđa olbmo ji­e­nas­tuslo­hkui. Jagi maŋŋel 134, 286 olbmo 2015-ja­h­ke­lo­gus, ja 433 fas di­ibmá.

Vuost­taš geard­de

Ok­ta dain 1270 ođđa ji­e­nas­ted­dji­in lea Gu­ov­dage­a­innu lun­ta, Joar Sten Olav Sár­gon Ha­et­ta. Son lea farg­ga 18-jagi, ja son lea vuost­taš geard­de ji­e­nas­teame Sá­me­dig­gái. Son duođašta ah­te nuorain Gu­ov­dage­a­inn­us lea meahcáste­ap­mi mii lea de­hálaš.

– Mun há­lii­dan váikkuhit po­liti­h­ka Sáme­dik­kis ji­e­nas­teami bok­te. Mu mie­las lea de­hálaš ah­te mun lean miel­de ji­e­nas­teame, mui­tala son.

– Munn­je lea meahcáste­ap­mi hui de­hálaš, go ii Gu­ov­dage­a­inn­us le­at nuo­rai­de nu olu eará go dat, lo­hká son.

Boa­ra­nat

Lo­gut maid Áv­vir lea gea­hččan, dop­pe čáje­huv­vo ah­te badjel beal­li ji­e­nas­tus­lo­gus le­at 50 ja­hkásaččat ja boar­rá­set. 90,8 prose­ant­ta le­at boar­rá­sat go 30-jagi, ja dušše 9,2 prose­ant­ta vuollel 30-jagi ji­e­nas­tus­lo­gus. Jus bu­ohtastaht­tá 2013:in, de lea ji­e­nas­tuslo­hku las­sá­nan eane­mus sin gask­kas geat le­at boar­rá­sat go 50-jagi.

– Dut­kit dad­jet ah­te olu olbmot dieđi­hit sá­mi ji­e­nas­tuslo­hkui duođaštit ieža­set sá­mi iden­titehta, ja dat sáht­tá muh­tun mud­dui čil­get ma­nin le­at nu olu boar­rá­set olbmot geat le­at dieđi­han ji­e­nas­tuslo­hkui. Muđui gal lea vát­tis munn­je čil­get ma­nin nie sáht­tá le­at, lo­hká son.

Nuorat maŋe­mus va­hku

Vaik­ke Sáme­dik­kis eai le­at lo­gut mat mui­ta­lit ahke­juo­gu sin gask­kas geat dán rád­jai le­at dieđi­han ji­e­nas­tuslo­hkui, de duođašta válga­ko­or­dináhtor ah­te lea sul­lii nu go ov­dal, ah­te le­at ea­nas boar­rá­set go 30-jagi geat dieđi­hit ji­e­nas­tuslo­hkui.

– Dál le­at da­id maŋe­mus va­hkuid olu nuorra­olbmot dieđi­han, ja da­sa soaitá siv­va go mii le­at kam­pánn­jaid čađa­han da­id maŋe­mus va­hkuid, mui­tala son.

Priváhta gov­va

NUORRALISTTUS: Jov­na vars Smuk (34) lea ok­ta dain njunnoši­in NSR/SÁB Nuor­ta­gu­ovllu válgi­biir­res. Ii le­at Nsr-list­tuin nu dábálaš ah­te le­at nje­all­je njunnoša geat le­at 35-ja­hkásaččat da­hje nuora­but.

Gov­ven: Nils Jo­han Vars

UNNITLOGUS: Ait­to dieđi­han iežas sá­mi ji­e­nas­tuslo­hkui, Joar Sten Olav Sár­gon Ha­et­ta, lea čiel­ga­sit unnitlogus sá­mi ji­e­nas­tus­lo­gus, jus gea­hččá agi dá­fus. Dušše 70:s le­at ga­skal 18 ja 19 jagi ji­e­nas­tus­lo­gus.

Newspapers in Northern Sami

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.