Farg­ga alm­mu­hit sá­me­gi­el ve­ahk­kene­av­vu al­lergi­i­jaid bir­ra

Avvir - - OĐĐASAT - Sil­je Ma­le­ne Var­si

Al­lergi­i­ja-áp­pa Re­git lea ve­ah­kene­av­vu sutn­je geas lea ald­dis da­hje mánás al­lergi­i­ja, ja ulbmil lea kár­tet maid olm­moš lea bor­ran ja mii váikkuhii ah­te oaččui al­lergi­i­j­are­akšuvn­na. Áp­pas sáht­tá ov­dame­ark­ka dih­te mer­ket ah­te mánná njáv­kkai bus­sá ja oaččui ek­se­ma gi­eđai­de, dan miel­de kár­tet makkár re­akšuvn­naid oažžu. Re­git-áp­pa buvttade­ad­dji, Ca­thri­ne Finne­braa­ten, válddii ok­tavuođa sá­mi mánáid­gárddi­in Cizáži­in Tøy­e­nis Oslos ja jearai há­lii­da go mánáid­gár­di le­at miel­de buvtta­dit áp­pa sá­me­gil­lii ja maid mánáid­gárd­di veršuvn­na.

– Mun doaim­ma­han fit­no­da­ga Bet­ter AS ja mu višuvd­na lea heive­heap­mi ja in­klu­de­ren. Eks­klu­de­ren geav­vá olu ieš­guđet­ge vugi­in ja mu mie­las lea de hui boa­stut ah­te sá­meálbmot ii le­at miel­de ve­ah­kene­av­vus man mun lean ráhka­dan ja oaiv­vil­dan dat lea hui de­hálaš, lo­hká Ca­thri­ne Finne­braa­ten.

Áp­pa gávd­no dál dárogil­lii ja dušše priváhta olbmuide.

Kár­tet al­lergi­i­jaid

Mánáid­gár­di ja Re­git-áp­pa buvttade­ad­dji Ca­thri­ne le­at dál álgga­han ovt­tas­barg­gu heive­hit áp­pa sá­me­gil­lii ja heive­hit áp­pa mánáid­gárdái. Áp­pas galgá sáht­tit čál­lit dieđuid sá­me­gil­lii.

– Lea nu ah­te váhne­mat kárte­jit hui olu ru­ovt­tus ja mánáid­gár­di sáht­tá olu kár­tet mánáid­gárd­dis, muhto de lea hástal­us ah­te ii oač- čo dieđuid go­appá­ge kárte­mis. Dal­le lea mánáid­gárd­dis ja ru­ovttuin vái­le­vašvuohta kár­ten­barg­gus ja dal­le šad­dá dat bar­gu olu vád­dásab­bon, lo­hká Ca­thri­ne.

Máht­tu al­lergi­i­jain

Mánáid­gárde­jođi­head­dji Má­re He­lan­der lea ilus go válddii ovt­tas­bar­gofálal­da­ga. Áp­pa buvttade­ad­dji fál­lá maid­dái lo­gal­dallami­id ja neaht­ta­kurs­said al­lergi­i­ja bir­ra.

– Mun jáhk­ken mun máht­ten al­lergi­i­ja bir­ra ov­dal lo­gal­dal­la­ma, muhto lei čielg­gas maŋŋá ah­te mus eai lean doar­vái dieđut ja máht­tu al­lergi­i­ja bir­ra. Be­as­sat ovt­tas­bar­gat suin­na lea leam­aš is­so­ras mávs­so­laš mánáid­gárdái. Mis le­at mánát geain le­at al­lergi­i­jat ja mii le­at dál háhkan medi­si­id­naskáh­pa gos le­at Epi-pe­an­nat ja bar­git le­at ožžon ea­net máhtu al­lergi­i­jaid bir­ra, lo­hká mánáid­gárde­jođi­head­dji Má­re He­lan­der.

Áv­kkálaš si­h­ke mánáid­gárdái ja ru­ovttuide

Ca­thri­ne mui­tala go sus lei mánná mánáid­gárd­dis geas lei al­lergi­i­ja, de dovd­dai son ah­te dieđut láhp­po­jed­je ja muhtu­min led­je de­hálaš dieđut maid son attii mánáid­gárdái go bođii mánáin do­hko iđđe­dis.

– Dál sáht­tet mánáid­gárde­bar­git gea­hččat dieđuid áp­pas. Dop­pe le­at dieđut masa mánná rea­ge­re, ja sáht­tet maid ieža lasi­hit do­hko masa sii mánáid­gárd­dis oid­net mánná rea­ge­re, lo­hká Ca­thri­ne.

Sá­me­gi­el al­lergi­i­ja-áp­pa ja áp­pa, mii heive­huv­vo le­at ru­ovttuid ja mánáid­gárddi­id gula­hal­la­n­are­nan, lea farg­ga olámuttos.

Me­ark­kašuht­ti áp­pa

– Oažžut ja ad­dit bu­o­zal­masvuođa dieđuid iežas gil­lii ad­dá ere­nomáš oadje­basvuođa, ja dal­le lea de­hálaš ah­te dát áp­pa gávd­no maid­dái sá­me­gil­lii, lo­hká Ca­thri­ne.

– Jáhkán dan ad­dit oadje­basvuođa be­ar­raši­id­da geain le­at mánát geain lea gar­ra al­lergi­i­ja ja ah­te sii gal­get dov­dat ah­te vuhtii vál­do­juv­vo­jit. Mii lea oaid­nán áv­kki dán áp­pas, ja oažžut dan iežas gil­lii vel me­ark­kaša hui olu, lo­hká Má­re.

Ruhta­dan proše­avt­ta

Ca­thri­ne mui­tala sus lea dál ok­tavuohta fit­no­da­gain mii galgá álgga­hit barg­gu áp­pain ja pilohta­proše­ak­ta galgá álgga­huv­vot ov­dal geasi. Sá­me­dig­gi lea ruhta­dan proše­avt­ta ov­dal ju­ovllaid.

– Go Sá­me­dig­gi maid lea oaid­nán áv­kki dán áp­pas lea hui buor­re ja dat go oid­ne ah­te dát lea buor­re in­ves­te­ren sá­mi mánáid­gárddii­de ja váhnemi­id­da, loa­h­pa­ha Má­re He­lan­der.

Gov­ven: Sil­je Ma­le­ne Var­si.

Bet­ter AS fit­no­da­ga Ca­thri­ne Finne­braa­ten ja sá­mi mánáid­gárde­jođi­head­dji Má­re He­lan­der Cizáš mánáid­gárd­dis Tøy­e­nis Oslos le­at álgga­han dán ovt­tas­bar­go­proše­avt­ta jor­galit Al­lergi­i­ja áp­pa Re­git sá­me­gil­lii ja heive­hit áp­pa vai lea váhnemi­id­da ja mánáid­gárdái ve­ah­kene­av­vun.

Newspapers in Northern Sami

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.