– GALG­GAŠII BU­OT SÁMEGUOVLLUID sápme­laččain frid­d­ja­beai­vi

Jus son galgá be­as­sat Sá­mi álbmot­beaiv­vi áv­vud­it, de son lea dego bu­ot eará ol­gorii­kalaččat maid, ohcat sierra ohca­ma bok­te frid­d­ja dan beaiv­vi. – Mu mie­las galg­gašii sá­mi suo­hka­ni­in frid­d­ja­beai­vi, lo­hká omasvuot­nalaš.

Avvir - - FORSIDE - Nils Jo­han Vars nil­sjo­han@av­vir.no

Sá­mi álbmot­beai­vi áv­vud­uv­vui ikte 25. geard­de, ja lea bu­res sa­jái­duv­van áv­vu­beai­vin ja muh­tun báik­ki­in stuor­ru ja stuor­ru. Dat mii ii le­at riek­ta sa­jái­duv­van lea ah­te dan 25. ja­gis ii le­at áv­vu­beai­vi šad­dan frid­d­ja­beai­vin sápme­laččai­de, ja vaik­ke bu­o­hkai­de, muhto sáht­tá gal ohcat frid­d­ja.

Bieht­ta­led­je

Omasvuot­analš, Ka­ren In­ger Ma­rit Baal, šat­tai meas­ta doar­rut alcces frid­d­ja­beaiv­vi. Son fertii ieš ču­ju­hit Omasvuo­na njuolg­ga­du­sai­de, ah­te sus lea riek­ti frid­d­ja­beaiv­vi oažžut ok­tan bálkkáin Sá­mi álbmot­beaiv­vi.

– Mun ái­gon Rom­sii di­ibmá áv­vud­it Sá­mi álbmot­beaiv­vi, ja ohcen frid­d­ja­beaiv­vi Omasvuo­na suo­hka­nis, gos barg­gan. Ohca­ma bieht­ta­led­je ad­di­mis, mui­tala son.

Loa­h­pas ad­de

Baal ii vuol­lá­nan da­in­na.

– Mun ál­gen dár­kile­ap­pot gea­hččat Omasvuo­na suo­hkana bar­gon­juolg­ga­du­said, ja dop­pe bođii ov­dan ah­te mun sáhtán ohcat frid­d­ja ok­tan bálkkáin áv­vud­it beaiv­vi mii ii le­at Norg­ga kale­an­da­ris ruk­ses­beai­vi da­hje eará lád­je le­at frid­d­ja­beai­vi. Go da­sa ču­ju­hin, de gal mieđi­hed­je liikká frid­d­ja­beaiv­vi. Muhto de in lean šat gearg­gus vuol­git, ja dat- tet­ge in gea­va­han dan frid­d­ja­beai­vin, mui­tala Baal.

– Ve­ahá lei vuol­lánaht­ti go šat­tan doar­rut oažžut frid­d­ja be­as­sat áv­vud­it ieža­met álbmot­beaiv­vi, lo­hká son.

Dego dán­skalaš

Baal ii le­at áib­bas duhta­vaš da­in­na ortnegi­in ah­te galgá ohcat frid­d­ja Sá­mi álbmot­beaiv­vi. Son lo­hká ah­te dat lea ása­huv­von nu ah­te ma­hkáš dán­skalaš da­hje suopme­laš galgá sáht­tit ohcat frid­d­ja áv­vud­it ieža­set našunála­beaiv­vi, ov­dame­ark­ka dih­te. Bid­jat Sá­mi álbmot­beaiv­vi se­am­ma dás­sái go ol­gorii­kalaččaid álbmot­beaiv­vi, da­sa son ii riek­ta lii­ko.

– Mu mie­las gal galg­gašii sápme­laččain frid­d­ja Sá­mi álbmot­beaiv­vi, na goit dain suo­hka­ni­in mat gul­let sá­mi gi­el­la­háld­dašan­guv­lui, lo­hká son.

– Ávžžu­han bu­ot sápme­laččaid at­nit dan li­ib­ba ja ohcat frid­d­ja, muhto dušše jus ái­got áv­vud­it ovt­tas eará sápme­laččai­guin. Ii fal dan vál­dit dušše frid­d­ja­beai­vin, lo­hká son vel loa­h­pas.

Go­luin sáh­ka

Kárášjoga gi­eld­das lea ve­jo­laš ohcat Sá­mi álbmot­beaivái per­mišuvn­na, nu go Omasvuo­na suo­hka­nis ge, muhto sii vuor­uhit sin guđet le­at miel­de lági­demi­in. Kárášjoga gi­eld­da vár­resátne­jođi­head­dji, John Ny­stad, ii loga sáht­tit nu čiel­ga­sit dad­jat galg­gašii go frid­d­ja­beai­vi le­at gi­eld­dain mat gul­let sá­mi gi­el­la­háld­dašan­guv­lui.

– Lea sáh­ka go­luin, ah­te gal­get go bar­git oažžut frid­d­ja dan beaiv­vi. Mu mie­las livččii buor­re jurdda, muhto fer­te gea­hča­dit maid dat mield­dis­buk­tá gildii ja maid mo­vt galg­gašii čađa­huv­vot, lo­hká son.

Ii ortnet

Gáivuo­na suo­hka­nis ii le­at ortnet ah­te suo­hkana bar­git sáht­tet ohcat per­mišuvn­na bálkkáin Sá­mi álbmot­beaiv­vi.

– Mii gal fer­tet bu­okča­lit njuolg­ga­du­sai­de ja gea­hča­dit di­en. Mii fer­tet di­en gal bid­jat johtui. Fer­ten mannat gea­hččat mo­vt Omasvuo­nas di­en čov­det, lo­hká sátne­jođi­head­dji Svein Leiros, Áv­virii.

– Jođi­head­djis gal lea liikká ve­jo­lašvuohta biv­dit frid­d­ja, lasi­ha Leiros vel.

Olu suo­hka­ni­in ve­jo­laš

Áv­vir lea ve­ahá is­kan mo­vt muh­tun sá­mi suo­hka­ni­in me­an­nu­dit dákkár per­mišuvd­na­ohcami­id ja makkár njuolg­ga­du­sat le­at dop­pe.

Porsáŋ­gu:

Dop­pe le­at per­mišuvd­nan­juolg- ga­du­sat ieš­guđet­lá­gan doaimmai­de. Si­h­ke valáštal­lan­per­mišuvnnat, jus nái­tala ieš, máná vuost­taš skuvla­beaiv­vi frid­d­ja, ja nu ain. Ii le­at gal na­mu­huv­von ge Sá­mi álbmot­beaiv­vi per­mišuvd­na, muhto liikká ra­hp­po ve­jo­lašvuohta ohcat per­mišuvn­na.

Dat lea jus ái­gu áv­vud­it re­li­giovn­na áv­vu­beaiv­vi da­hje eará na­tioná­la al­laáige­beaiv­vi mii ii le­at Norg­ga kale­an­da­ris, de sáht­tá oažžut per­mišuvn­na git­ta gu­ovt­ti beaivái ok­tan bálkkáin. Dat lea jus­te se­am­ma go Omasvuo­nas. Gu­ov­dage­aidnu:

Dop­pe sáht­tá oažžut per­mišuvn­na Sá­mi álbmot­beaiv­vi ok­tavuođas, ja jođi­head­dji galgá lo­no­hal­lat ja­gis ja­hkái gii be­as­sá per­mišuvn­na vál­dit. Áv­vi­ra dieđuid miel­de le­at bir­ra­sii 10 bar­gi ožžon per­mišuvn­na dán jagi. Njuolg­ga­du­sain čuožžu vel ah­te sii geat gal­get lági­deam­is le­at miel­de da­hje ieža lági­dit doaluid, sii gal­get vuor­uhuv­vot.

Gov­ven: Sa­ra Ma­ret Ravd­na Oskal (vuor­kágov­va)

FRID­D­JA ÁV­VUD­IT: Omasvuot­nalaš Ka­ren In­ger Ma­rit Baal lea vási­han iežas šad­dat doar­rut meas­ta oažžut frid­d­ja Sá­mi álbmot­beaiv­vi áv­vud­it. Son oaiv­vil­da ah­te bu­ot sápme­laččain galg­gašii sá­mi álbmot­beai­vi le­at frid­d­ja­beai­vi.

Gov­ven: Ki­la An­ti (vuor­kágov­va)

Gaivuo­na sátne­jođi­head­dji, Svein Leiros.

Priváhtag­ov­va

Omasvuot­nalaš Ka­ren In­ger Ma­ret Baal.

Newspapers in Northern Sami

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.