SKUVLABEAIVI Iŋ­gir­luovt­tas

Avvir - - FORSIDE - Gov­ven ja čál­lán: Gu­ov­dage­a­innu mánáids­kuvlla 5A ja 5B oa­hp­pit

Gu­ov­dage­a­innu mánáids­kuvlla ohppi­in lea leam­aš somás oa­h­pa­hus­beai­vi. Buot oa­hp­pit le­at leam­aš ol­les beaiv­vi ol­g­un. Sii le­at doaim­ma­han ár­bevi­ro­laš barg­guid.

Gu­ov­dage­a­innu mánáids­kuvlla ohppi­in lea leam­aš somás oa­h­pa­hus­beai­vi. Buot oa­hp­pit le­at leam­aš ol­les beaiv­vi ol­g­un. Sii le­at doaim­ma­han ár­bevi­ro­laš barg­guid.

Lášmmo­hal­lan maid

Oa­h­pa­hus lei Iŋ­gir­luovt­tas. Smáv­vaskuvlla oa­hp­pit čuv­vo bus­se do­hko ja ga­skadá­si oa­hp­pit si­hkke­las­te. Buo­hkat gal­ge oai­ve­suoji at­nit. Do­hko lei sul­lii 6 km si­hkke­lastit. Lei hui los­sat si­hkke­lastit oaiv­vil­ded­je muh­ti­mat ja muh­timi­id mie­las lei somá ja gea­h­pas. Muhto buot lo­si­mus lei Juhl­sa luo­hká si­hkke­lastit ba­jás. Eat le­at si­hk­ka­rat na­go­dii go ok­ta­ge dan da­hkat. Dat lei gal buor­re li­hkade­ap­mi.

Ár­bevi­ro­laš čakča­do­aim­mat

Buot klás­sain led­je ár­bevi­ro­laš čakča­do­aim­mat. 1.-3. kláss­sa oa­hp­pit gal­ge mur­jet. Led­je hui olu joŋat meahcis. Mur­jji­id sii gea­va­hit skuvllas. Mii jeara­heim­met muh­tun ohppi­id. Sin mie­las lei somás beai­vi. Sii bes­se stoa­hkat ja vie­ga­dit meahcis ja maid­dái hu­ma­dit olbmái­guin ja fád­darii­guin.

Suid­nen

Suid­nen lea maid de­hálaš čakča­bar­gu. Gá­ma­suin­niid dárbbašit dálvái.

4. klás­sa oa­hp­pit ču­hp­pe gá­ma­suin­niid. Sii gea­va­hed­je sirppi­id ja ni­ib­bi­id.

Sii dad­je ah­te led­je oa­hp­pan olu, ja ah­te lei suohtas beai­vi. Sii ču­hp­pe ja ráhka­ded­je bon­jal­da­gaid. Sii gal­get šluv­git, goi­ka­dit ja dasto bilgá­dit.

Olu ma­te­mati­hk­ka

Mii, 5. klás­sa oa­hp­pit, ráhkadeim­met basse­muora-lá­bedáig­gi ol­les skuv­lii, buot ohppii­de. Mii álg­gi­i­met ráhk­ka­nit moad­de beaiv­ve ov­dal olg­obe­aiv­vi. Mii šat­tai­met re­h­kenas­tit man olu já­fuid ja eará diŋg­gaid galg­gai­met oastit ja man olu dái­gi juo­hke klás­sii galgá. Lei olu ma­te­mati­hk­ka go galg­gai­met gávnna­hit vi­sot. Beaiv­vi ov­dal ráhkadeim­met dáig­gi juo­hke klás­sii.

Go bođi­i­met Iŋ­gir­luktii, de ca­hkke­hed­je oa­hp­pit do­laid. Led­je hui olu do­lat. Buo­hkat led­je ráhka­dan ár­ra­na, da­hje led­je go di­im­má ár­ra­nat. Mii fi­nai­met doal­vu­me buot klás­sai­de dáig­gi. Lei hui njálg­ga dái­gi ja šad­de bu­o­ri basse­muor´ láib­bit. Lei suohtas gullat ah­te mii leim­met čea­h­pit ráhka­dit dáig­gi.

Mii maid ráhkadeim­met darfe­gođi­id. Šad­de nu fi­id­nát nu ah­te lei meas­ta miel­la id­ja­dit dop­pe.

Mis lei va­hkku ov­dal gu­ob­ba­ri­id bir­ra, da­nin lei hui suohtas vác­cašit meahcis ja gov­ved­it ieš­guđet­lá­gan gu­ob­ba­ri­id.

God­de olu gu­li­id

Guđát klás­sat ohp­pe firp­mi­id mat led­je ija leam­ašan ea­nus. Sii god­de oba olu gu­li­id. Mii oin­nii­met ah­te led­je olu vus­ko­nat, ču­ovžžat ja led­je maid­dái hávggat.

Mii jeara­heim­met muh­tun ohp- pi­id ja sii dad­je ah­te lei suohtas beai­vi go bes­se ieža bar­gat. Sii bes­se oa­hpp­at čol­let ja dat lei maid suohtas. Sii mih­ti­ded­je ja vi­hk­ke­ded­je gu­li­id vai bes­set oaid­nit man los­sat ja gu­hkit le­at. Ok­ta mui­ta­lii ah­te sii le­at meađđemi­id váldán ja dai­guin ái­got ka­via­ra ráhka­dit. Son ii diehtán maid gu­lii­guin ái­go bar­gat, muhto mii sálti­i­met ču­ovžžaid, da­jai son.

Njás­ke muo­raid

Či­hččet klás­sat njás­ke muo­raid. Sii dad­je ah­te muo­raid ái­got at­nit duo­jis. Jus báhcet muorat, de ái­got sa­het daid boal­den­muor­ran.

Mii jearai­met mo soai lii­kui­ga dákkár skuvla­beaivái. Soai da­jai­ga ah­te dákkár skuvlabeaivi lea hui somá. Soai gal da­jai­ga ah­te lei suohtas mur­ret. Dan le­aba da­hkan máŋgii ov­dal. Ru­ovt­tus sii mur­re­jit. Sud­no mie­las lei maid suohtas go sii bes­se ol­goáim­mu ovd­das le­at beaiv­vi. Go led­je gear­gan mur­remi­in, de sii sto­hke earái­guin, muh­tun ohppi­in lei maid oag­g­unstávrá miel­de. Ok­ta oa­hp­pi lei do­hppe­han stuora hávgga, muhto dat bea­sai go galg­gai gád­dái dan oažžut.

Mis lei nu li­hkku dálk­ki­in. Lei hui báhk­ka ja beaiv­vá­dat. Mii doaiv­ut ah­te lei meas­ta 20 lieg­ga­grá­da dan beaiv­ve.

Mii áin­nas há­lii­dat eamb­bo dákkár skuvla­beiv­vi­id.

ČOLLEME: Oa­hp­pit gal liiko­jed­je gu­li­id čol­let.

ILLUDIT: Ohppi­id mie­las lea so­má vuol­git firp­mi­id oa­hpp­at.

MIHTIDIT: Oa­hp­pit mih­ti­ded­je gu­li­id gu­hk­ko­da­ga maid.

VIHKKEME: Vihkkeme gu­li

Newspapers in Northern Sami

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.