Krim med my­kje att­åt

Faedrelandsvennen - - KULTUR - BJARNE TVEITEN

KRIM «Størst av alt»

Ma­lin Pers­son Gio­li­to. Om­sett av Mo­ni­ca Carl­sen Cap­pe­len Damm

Ma­lin Pers­son Gio­li­to er ad­vo­kat og dot­ter til Leif G.W. Pers­son, den le­gen­da­ris­ke, svens­ke krim­for­fat­ta­ren. Kan­skje er det feil å nem­ne rø­te­ne hen­nar – 47 år gam­le Gio­li­to står støtt på eig­ne bein.

Ut­gangs­punk­tet er ein gru­full skule­mas­sa­kre på bes­te vest­kant i Stock­holm, i regi av 17 år gam­le Ma­ja og kjæras­ten hen­nar, son til ein av Sve­ri­ges ri­kas­te menn. Ramme­for­tel­jin­ga skild­rar, sett med augo til Ma­ja, retts­saka etter mas­sa­kren, der det er klårt at ho har sko­te og dre­pe ei nær venn­in­ne – og kjæras­ten Se­bas­ti­an. Re­tro­spek­tivt for­tel for­fat­ta­ren kva som har skjedd før den von­de da­gen.

Bo­ka blir lan­sert som ein krim­ro­man, næ­ra­re be­stemt ein retts­sals­krim – jam­før til dø­mes Er­le St­an­ley Gard­ner og Chris Tvedt – men han er my­kje meir! Ein psy­ko­lo­gisk ut­vik­lings­ro­man, ein opp­vekst­ro­man, ei nær­gå­an­de skild­ring av ein ung mann som med ein rik, bøl­le­te far og ei frå­ve­ran­de mor, en­dar opp som rusa masse­draps­mann.

Først og fremst er det ei fin skild­ring av ei ung, svensk jen­te i slut­ten av ten­åra, som ikkje veit kor­leis ho skal tak­le li­vet – og den util­rek­ne­le­ge kjæras­tens re­ak­sjo­nar. Det er ho som for­tel, slik ei jen­te seint i ten­åra na­tur­leg vil for­tel­je; dis­tan­sert, and­re sta­der til­syne­la­tan­de nok­så over­fla­tisk. Det er mas­se gråt og tå­rer i lø­pet av må­na­da­ne i feng­se­let før retts­saka, men gjen­nom­gå­an­de er li­ke­vel to­nen lys – for ikkje å seie lett flei­pan­de.

Grunn­leg­gan­de hand­lar den­ne mang­fal­di­ge ro­ma­nen om Sve­ri­ge som na­sjon, om kor­leis «medel­svens­son» ser på seg sjølv og lan­det sitt. For å ut­tryk­ke det litt tab­lo­id; medel­svens­son ser på lan­det sitt som po­li­tisk ufeil­bart.

Sett med mine augo er dess­utan «Størst av alt» ein fe­mi­nis­tisk ro­man. Trass i tå­rer og svevn­lau­se net­ter, det er kvin­ne­ne – og sær­leg Ma­ja – som er dei ster­ke, dei som til sju­an­de og sist vinn fram. Rett nok er ad­vo­ka­ta­ne hen­nar menn, men det er må­ten Ma­ja står fram og for­tel om det som fak­tisk hen­de, som blir av­gje­ran­de. Den ein­as­te inn­ven­din­ga eg har er at ro­ma­nen bur­de ha blitt litt kor­ta­re.

Newspapers in Norwegian

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.