Øre­kyte erob­rar Otra

Den svarte­lis­ta øre­kyta sprei­er seg i Otra og vil snart ha erob­ra vass­dra­get heilt ned til Kris­tian­sand. Helst skul­le fisken vore ut­ryd­da frå elva, men in­gen veit kor­leis ufis­ken skal stop­past. Øre­kyte kan spreie pa­ra­sit­tar og kon­kur­re­rer om den same mate

Faedrelandsvennen - - FORSIDE - TEKST: KJE­TIL REITE kje­til.reite@fvn.no

– Vi prøv­de å fiske den opp, men det var utan re­sul­tat. Vi tok opp flei­re hund­re kilo, opp­til 800 li­ter på eit år, men det var heilt nytte­laust. Det var like my­kje igjen av den, sei­er Toralv An­der­sen som er bu­sett på Rys­stad.

Otra­vass­dra­get er ein av sta­de­ne der fra­man­de artar tru­gar etab­ler­te fiske­ar­tar som aure og laks. Der har den fra­man­de ar­ten øre­kyte breidd seg i vass­dra­get. Det­te er ein svarte­lis­ta art som al­ler helst skul­le vore ut­ryd­da frå Otra.

– Den­ne kom hit på grunn av at no­kon har brukt den som le­van­de agn. An­nan for­kla­ring finst ikkje. Så har dei kan­skje kas­ta uti dei fiska­ne dei ikkje fekk brukt og der­med har fisken for­mert seg, sei­er An­der­sen.

For no­kre år si­dan gjekk grunn­ei­ga­rar langs Otra sa­man og or­ga­ni­ser­te ei opp­fis­king av små­fis­ken. Men det dab­ba grad­vis av då ein såg at det ikkje har no­kon ef­fekt. For fire–fem år si­dan gav dei opp. Når Toralv An­der­sen og Tor Moseid trek­ker ei ruse med øre­kyte ved Sand­nes sør for Val­le, er det for å vise Fædre­lands­ven­nen kor­leis den ser ut.

VIL SPREIE SEG

Fyl­kes­man­nen har laga pla­nar for kor­leis ein kan stan­se fram­veks­ten av svarte­lis­ta artar i Ag- der. Ny­leg vart pla­nen for VestAg­der pub­li­sert. Det­te er dyr og plan­tar som ikkje høy­rer hei­me i Ag­der og som kan ta over inn- sjø­ar, hav og land­skap. Uønska plan­ter kan ein sprøy­te og luke bort. Det same kan ein ikkje gje­re med fisk.

– Vi har in­gen for­nuf­ti­ge me­to­dar for å stan­se den. Har du ein ho­fisk og ein han-fisk så har du sprei­in­ga, sei­er Fro­de Kroglund, se­nior­råd­gje­var hjå fyl­kes­man­nen i Aust- og Vest-ag­der.

No­kre sta­der er det brukt ro­te­non for å reins­ke vass­drag, men det er gjer­ne på kor­te strekk. Det er nytte­laust i eit langt vass­drag som Otra. Der kan også øre­kyta lett stik­ke seg bort i ein side­bekk.

– Det er ber­re eit tids­spørs­mål før ufis­ken er i hei­le Otra og den vil nå heilt ned til den lakse­fø­ran­de de­len av vass­dra­get. Det er ikkje hel­dig, men det er dess­ver­re vans­ke­leg å bli kvitt fisk som er sett ut, sei­er Kroglund.

FLEI­RE PROBLEM

I til­legg til å føl­gje med på øre­kyta, blir det nå også un­der­søkt også om gjed­da er ko­men til Byg­lands­fjor­den etter at ei gjed­de vart fun­nen på land tid­le­ga­re i år.

Båe des­se fiska­ne kan for­tren­ge and­re artar. I Byg­lands­fjor­den vil det gå ut over den sjeld­ne lakse­fis­ken ble­ke som ber­re finst her.

– Bleka vil ikkje bli ut­ryd­da, men dei fra­man­de ar­ta­ne kan øy­de­leg­gje vel­dig my­kje. Øre­kyta bei­ter på my­kje av det same som bleka og auren. Den blir ein næ­rings­kon­kur­rent og det går ut over veks­ten til and­re artar. And­re fiskar vert små og uin­te­res- san­te som mat, sei­er Kroglund.

Han legg til at no­kre sta­der le­ver øre­kyta greitt sa­man med and­re artar. Det­te va­rie­rer frå stad til stad.

Øre­kyta kan også vere bærar av pa­ra­sit­tar. I de­ler av Otra er pa­ra­sit­ta­ne eit så stort problem at fisken ikkje er in­ter­es­sant som mat­fisk. Men det er usik­kert kva rol­le øre­kyta har spelt for å spreie pa­ra­sit­ta­ne.

– Slik såg fisken ut før, sei­er Tor Moseid og vi­ser fram eit bi­le­te frå 1993 der auren har raudt kjøt.

– Men nå er det in­gen som or­kar å ete den len­ger på grunn av pa­ra­sit­ta­ne. Du mis­ter ei­gent­leg mat­lys­ta før du rekk å leg­ge den på steike­pan­na, sei­er han.

Foto: kje­til reite

Tor Moseid (t.v.) og Toralv An­der­sen frå Val­le kjem­pa hardt med ruse­fangst for å ut­ryd­de øre­kyta, men har gje­ve opp.

FOTO: KJE­TIL REITE

Tor Moseid trekk opp ei ruse ved Sand­nes sør for Val­le. Men det er ber­re for å vise Fædre­lands­ven­nen kor­leis øre­kyta ser ut. Tor Moseid og Toralv An­der­sen var tid­le­ga­re ak­ti­ve med å fiske opp øre­kyte og var eit år med på å dra opp 800 li­ter. Men be­stan­den gjekk ikkje til­ba­ke av den grunn.

FOTO: PRIVAT

Aure fan­ga i Otra ved Val­le på 90-ta­let. Slik fangst er uvan­leg i dag.

FOTO: PRIVAT

My­kje av fisken i den de­len av Otra som renn gjen­nom Val­le har pa­ra­sit­tar og er lite eig­na til mat. Øre­kyta tek med seg pa­ra­sit­tar, men det er usik­kert kva rol­le den spe­lar i å spreie pa­ra­sit­tar i Otra.

Newspapers in Norwegian

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.