Som­mar­hus­opp­le­vin­gar

Faedrelandsvennen - - KULTUR - BJAR­NE TVEITEN

NOVELLER «Blod­bøk­som­mer»

Vi­dar Kvals­haug Gyl­den­dal

Vi­dar Kvals­haug har skri­ve ro­ma­nar, barne­bø­ker og ei reise­skild­ring, men det er no­vel­lesjan­ge­ren han hand­te­rer be­tre enn dei fles­te nors­ke for­fat­ta­rar i dag.

I 2013 las eg og om­ta­la no­velle­sam­lin­ga «Tram­po­li­ne­dans», ei sam­ling som hand­la om for­eld­re/ barn, men spe­si­elt om fars­rol­len.

«Blod­bøk­som­mer» er i endå stør­re grad det eg vil kal­le «te­ma­ti­sert» – alle no­vel­le­ne er di­rek­te el­ler in­di­rek­te knyt­te til som­mar­hus/hyt­ter. Me­dan eg, i små por­sjo­nar, las den­ne no­velle­sam­lin­ga, kom eg til å min­nast noko ein norsk­lae­rar på laerar­sku­len i Kris­tian­sand på midt­en av 1960-ta­let sa: «Ei ver­ke­leg god no­vel­le skal på 20 si­der for­tel­je like my­kje som ein ro­man på 200 si­der.» Ak­ku­rat det gjer dei 12 no­vel­le­ne som til sa­man fyl­ler knapt 240 si­der.

Eit som­mar­hus/ei hyt­te, el­ler – for den saks skuld – det gam­le hu­set til ein bes­te- el­ler olde­far, har ei soge, el­ler flei­re å for­tel­je. Ein slik byg­ning er ein død ting. I «Blod­bøk­som­mer» for­tel Kvals­haug om skils­mis­ser som ska­per trøb­bel, om for­soning – og det mot­set­te.

Ei enno ung jen­te og ein ung mann lei­tar etter stada­ne der dei som ten­årin­gar opp­lev­de – nei eg skal ikkje røpe meir. Vi la­erer å kjen­ne ein mu­si­kar som, var­samt sagt, har eit tur­bu­lent liv bak seg.

Ster­kast inn­trykk gjer kan­skje no­vel­la der to brør – etter å ha ute­stengt kvar­and­re – be­gyn­ner å sam­ta­le me­dan dei re­pa­re­rer eit skur som knapt heng i hop.

Eg skal ikkje seie meir kon­kret om no­velle­sam­lin­ga til Kvals­haug. Ei no­vel­le skal hand­le om kort tid, iføl­gje aka­de­mia. Kvals­haug bryr seg ikkje om den slags.

Ei no­vel­le skal helst ha få (sen­tra­le) per­son­ar. Kvals­haug føl­gjer, stort sett, den­ne re­ge­len i sam­lin­ga si.

Men, ei no­vel­le skal helst pei­ke ut­over seg sjølv. «An­tyd­nin­gens kunst» hei­ter det på kon­ser­va­tivt bok­mål. På ny­norsk li­kar eg å bru­ke or­det hint. El­ler på­min­ning.

Eg let meg i høg grad im­po­ne­re av no­vel­lesnek­ka­ren Vi­dar Kvals­haug.

Newspapers in Norwegian

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.