Uni­ver­si­te­tet myd­lå det lo­ka­la og det glo­ba­la

Stavanger Aftenblad - - FORSIDE - Ru­ne Dahl Fitjar Pro­fes­sor i in­no­va­sjons­forsk­ning, Han­dels­høg­sko­len ved UiS

KRONIKK: Språ­get kan bin­da oss sa­men og sten­ga oss ude. Uni­ver­si­te­tet e både ein del av lo­kal­sam­fun­net og av in­ter­na­sjo­na­le fag­mil­jø­er. For å ver med i fel­les­ska­bet, må me bru­ga språg så e te­pas­sa for­må­let.

Års­fes­ten på UiS va på en­gelsk i år. Det har vakt opp­sikt i Af­ten­blad-spal­te­ne. Tom Het­land mei­ne UiS snur ryg­gen te re­gio­nen og ska­be av­stand te sam­fun­net rondt. Man­gen e eni­ge med an. Di kal­le det jå­le­te og unød­ven­digt å snak­ka en­gelsk på et norsk uni­ver­si­tet. And­re pei­ge på at mes­ten halv­par­ten av di så fekk dok­tor­gra­den på års­fes­ten, va uden­lands­ke, og di had­de med seg fa­mi­lie for å fei­ra. Års­fes­ten sam­le både pub­li­kum fra lo­kal­sam­fun­net og UiS sine stu­den­tar og an­sat­te. Sta­digt fler­ne i den sis­ta gruppå snak­ke ikkje norsk. Det gjørr at det ikkje e heilt åben­bart ka språg som e best for å nå ud te pub­li­kum­met.

Språg e’kje bare et reds­kab for kom­mu­ni­ka­sjon. Det ud­tryk­ke iden­ti­tet og sam­hø­rig­hed. Ad­le i sa­len for­står en­gelsk, in­klu­dert di nors­ke. Di fles­te kan fyl­la med når fes­ten e på en­gelsk. Men for nord­menn e en­gelsk frem­med­gjø­ran­de. En­gelsk e’kje vårt språg, og der­med fø­le me av­stand te nord­menn så snak­ke te oss på en­gelsk. Og uni­ver­si­te­tet opp­le­ves gjer­na fjernt nok fra før.

UiS sine opp­ga­ver

Den same fø­lel­sen kan me ha øve­for sid­di­sar så kno­de på øst­landsk, sjøl om me for­står udmer­ka godt ka di seie. Med å bru­ga vår egen dia­lekt mar­ke­re me at me e ein del av gruppå iste­den­for å stil­la oss udfor. Men det så bin­de sa­men, kan og sten­ga ude. Ad­le kan’kje le­sa ein tekst på dia­lekt, og ad­le kan’kje for­stå års­fest­ta­ler på norsk. Sa­gen hand­le’kje bare om års­fes­ten, men og om ka språg UiS bru­ge i den dag­liga driftå, te forsk­ning, un­der­vis­ning og for­mid­ling. Ak­ku­rat så and­re uni­ver­si­te­ter, opp­le­ve UiS kon­flik­tar myd­lå uli­ge opp­ga­ver. Me ska te­by ud­dan­ning, fors­ka og bety någe for sam­fun­net. Ad­le tri e vik­ti­ge opp­ga­ver. Di kan byg­ga opp om kve­rand­re, men di kjem­pe og om knap­pe res­sur­sar.

UiS har og uli­ge språ­gli­ge opp­ga­ver. Me te­byr stu­die­pro­gram­mer på norsk, men tar og imod ud­veks­lings­stu­den­tar te stu­di­er på en­gelsk. Forsk­ning e et aent ek­sem­pel. Me har et an­svar for å ud­vik­la norsk fag­språg, någe så in­ne­bere å pub­li­se­ra forsk­ning på norsk. Sam­ti­digt ska me le­ve­ra forsk­ning på høgt in­ter­na­sjo­nalt nivå. På di fles­te fag­felt e di bes­te tids­skriftå på en­gelsk, og det gjel­de der­for å pub­li­se­ra der. Det­te dan­ne udgangs­punkt for pub­li­se­rings­po­eng og for an­set­tel­ser og opp­rykk.

For å le­ve­ra goe forsk­ning og goe un­der­vis­ning, tren­ge me flin­ke folk. Me får man­gen goe søk­na­der fra ud­lan­det når me ly­se ud stil­lin­gar. Der­for kom­me sta­digt fler­ne av di an­sat­te fra ud­lan­det. Det gjørr at me kan le­ve­ra bere forsk­ning og un­der­vis­ning. Man­gen le­re norsk, men ein del bler mid­ler­ti­digt an­satt i to-tri år og rek­ke ald­ri det. Der­med bler mu­lig­he­de­ne for å pub­li­se­ra på norsk mind­re, jaf­fal på kor­te sikt. In­ternt fore­går og merr på en­gelsk, sjøl om norsk fram­de­les do­mi­ne­re. Når vik­ti­ge mø­der og be­skje­dar på job­ben e på norsk, sten­ges di så ikkje snak­ke språ­get, ude fra sen­tra­le are­na­er. Det e og et pro­blem på UiS.

Pub­li­se­ring og for­mid­ling

Nå­gen spørr om me ikkje bare kan gløm­ma den in­ter­na­sjo­na­le kon­kur­ran­sen og hel­ler ble et godt uni­ver­si­tet i Nor­ge. Men på man­gen om­rå­der fore­går den fag­li­ge sam­ta­len mest på en­gelsk. Eg har pub­li­sert forsk­ning både på norsk og en­gelsk i uli­ge sa­men­hen­ger. Min er­fa­ring e at få lese det eg skri­ve på norsk, mens mø­je fler­ne lese, kom­men­te­re og bru­ge ar­tik­la­ne på en­gelsk. Fag­mil­jø­et e lide i Nor­ge, og forsk­ning e så spe­sia­li­sert at der e få mu­li­ge le­sa­re.

Det hol­de imid­ler­tid ikkje å pub­li­se­ra i sma­le tids­skrif­ter viss forsk­nin­gen ska få be­tyd­ning for sam­fun­net. Den nye kunnska­ben må tas i brug. Då må me for­mid­la an te di så tren­ge an, gjønå un­der­vis­ning el­ler di­rek­te kon­takt med ne­rings­liv, myn­dig­he­der el­ler sam­fun­net for øv­rigt, som re­gel på norsk. Di fles­te ud­dan­nin­ga­ne på UiS e fram­de­les på norsk. Me sam­ar­bei­de med nors­ke be­drif­tar, or­ga­ni­sa­sjo­nar, kom­mu­nar og de­par­te­ment. Me skri­ve kro­nik­kar, hol­de fore­drag og gjer in­ter­vju­er på norsk. Me for­mid­le hel­ler ikkje bare vår egen forsk­ning. Uni­ver­si­te­tet kan ver ein goe lytte­post i den in­ter­na­sjo­na­le forsk­nings­fron­ten. Det gjer te­gang te nye kunnskab og nye ide­ar. Men det kre­ve at me e ein del av den fag­li­ge sam­ta­len på våre felt. Ein vik­ti­ge del av for­mid­lin­gå e å gjørr kunnska­ben te­gjen­ge­li­ge for di så ikkje e spe­sia­lis­tar i fa­get. Be­gre­ber må øve­set­tas og for­kla­ras. Det­te gjer mu­lig­he­der te å ud­vik­la et norsk fag­språg. Te ti­der har eg fore­slått nors­ke be­gre­ber så får gjønåslag og er­stat­te for­norska ver­sjo­ner av en­gels­ke ord. Det fø­les vik­tigt og mei­nings­fullt.

Fler­ne tan­kar i hå­vet på ein gang

UiS har et stort an­svar. Me ska bi­dra te ud­vik­ling av nye kunn­skap for ver­den og ud­vik­la norsk fag­språg gjønå forsk­ning og for­mid­ling på norsk. I til­legg e me ein sen­tra­le in­sti­tu­sjon i re­gio­nen med et an­svar for å iva­re­ta lo­ka­le kul­tur og lo­kalt språg. Me må ha man­gen tan­kar i hå­vet på ein gang og ikkje la ein av opp­ga­ve­ne få do­mi­ne­ra. Gjørr me job­ben skik­ke­ligt både når det gjel­de forsk­ning, ud­dan­ning og for­mid­ling, kan me bi­dra på man­gen plan.

På di fles­te fag­felt e di bes­te tids­skriftå på en­gelsk, og det gjel­de der­for å pub­li­se­ra der.

SHUTTERSTOCK/NTB SCANPIX

«UiS har et stort an­svar. Me ska bi­dra te ud­vik­ling av nye kunn­skap for ver­den og ud­vik­la norsk fag­språg gjønå forsk­ning og for­mid­ling på norsk. I til­legg e me ein sen­tra­le in­sti­tu­sjon i re­gio­nen med et an­svar for å iva­re­ta lo­ka­le kul­tur og lo­kalt språg. Me må ha man­gen tan­kar i hå­vet på ein gang», skri­ver pro­fes­sor Ru­ne Dahl Fitjar.

Newspapers in Norwegian

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.