Aan jou bé­no­aan­tras­fel

Jou klein­ding is reg om te eet. Be­te­ken dit jy moet hom speen? Al­ler­mins. Ons ver­dui­de­lik hoe­kom bors­melk in die eer­ste jaar bo­baas bly, en hoe jy die oor­gang na vas­te kos kin­der­spe­le­tjies kan maak.

Baba & Kleuter - - BABA - DEUR MA­RIE-LOU­I­SE S­TEYN, BORSVOEDKONSULTANT

Moe­ders­melk be­vat al die voe­ding­stow­we wat klein ly­fies no­dig het om op­ti­maal te groei en te ont­wik­kel, en dit boon­op in die vol­maak­te hoe­veel­he­de en kom­bi­na­sies. Vir die eer­ste ses maan­de het jou pienk­voet niks meer no­dig nie – nie eens wa­ter nie.

’n Mens hoor dik­wels dat eks­klu­sie­we bors­voe­ding in die eer­ste ses maan­de nood­saak­lik is, maar wat pre­sies be­hels dié i­de­aal?

“Eks­klu­sie­we bors­voe­ding” be­te­ken: 1. Jou baba kry geen an­der vloei­stow­we of

vas­te kos as bors­melk nie. 2. NIE dat baba op ses maan­de ge­speen moet word nie. Men­se meen dat bors­melk daar­na nie meer nood­saak­lik (of selfs voed­saam) is nie, maar niks kan ver­der van die waar­heid wees nie.

DIE ROL VAN BORS­VOE­DING NÁ SES MAAN­DE

Vol­gens des­kun­di­ges soos die Wê­reld­ge­sond­heids­or­ga­ni­sa­sie (WGO) en die Amerikaanse pe­di­a­trie-ver­e­ni­ging (AAP) be­hoort bors­melk tot op ’n jaar ba­bas se sta­pel­voed­sel te wees, en moet bors­voe­ding daar­na ver­kies­lik voort­duur. Die mees­te vas­te kos­se het min­der ka­lo­rieë en voe­dings­waar­de as bors­melk. Wat meer is, dit be­vat geen im­muun­fak­to­re nie.

Het jy ge­weet dat jou melk ver­an­der na­ma­te jou baba groei en ont­wik­kel? Na­ma­te hy meer hand­vaar­dig en mo­biel raak en meer kie­me teen­kom, styg die kon­sen­tra­sie im­muun­fak­to­re. Bors­melk­sa­me­stel­ling re­a­geer selfs op ge­sond­heids­be­drei­gings in jul om­ge­wing. Ge­stel jou klein­ding tel ’n gog­ga op waar­aan jy nie te­vo­re bloot­ge­stel was nie. So­dra hy voed, vloei die kie­me in sy speek­sel “stroom­op” na jou bors­weef­sel. Jou lig­gaam ver­vaar­dig die reg­te teen­lig­ga­me, en bin­ne ure we­mel jou melk daar­van.

Moe­ders­melk is so­veel meer as voed­sel. Dit be­vat sui­kers, vet­te en a­mi­no­su­re wat brein­ont­wik­ke­ling sti­mu­leer, stam­sel­le, hon­der­de soor­te “goeie” bak­te­rieë, as­ook kan­ker­we­ren­de fak­to­re wat die ge­vaar ver­laag dat een van jul­le kan­ker kry. Boon­op het dit meer as 100 be­stand­de­le waar­van die funk­sie – en moont­li­ke by­ko­men­de ge­sond­heids­voor­de­le – nog on­be­kend is.

HOE LA­TER HOE KWATER?

Het jy ge­hoor dat ba­bas op vier maan­de moet be­gin eet om hul ri­si­ko vir allergieë, glu­te­non­ver­draag­saam­heid en ti­pe 1-di­a­be­tes te ver­laag? Ver­skeie ge­sag­heb­ben­de des­kun­di­ges het die na­vor­singre­sul­ta­te her­sien en dié aan­be­ve­ling on­ge­grond ver­klaar. Die deur­slag­ge­wen­de fak­tor is nie die ou­der­dom waar­op ’n baba aan po­ten­si­ë­le al­ler­ge­ne (stow­we wat allergieë ver­oor­saak) bloot­ge­stel word nie, maar die feit dat dit moet ge­skied ter­wyl hy nog bors­voed.

Aan die an­der kant moet jou baba ook nie te laat met al­ler­ge­nie­se kos­se ken­nis maak nie. In die ver­le­de is ma’s aan­ge­raai om te wag met al­ge­me­ne son­de­bok­ke soos vis, ei­ers, so­ja, graan­soor­te, grond­boon­tjie­bot­ter en si­trus­vrug­te, maar hui­di­ge na­vor­sing toon dat dit van­af ses maan­de ge­gee moet word. Hier­die rig­lyn geld eg­ter nie as jou kind ’n be­staan­de al­ler­gie het nie. Vra liefs me­die­se raad.

HOE­VEEL BORS­MELK EN HOE­VEEL KOS?

Vol­gens die AAP be­hoort ’n baba se bors­mel­k­in­na­me reg­deur sy eer­ste jaar kon­stant te bly. In hier­die sta­di­um moet vas­te kos bors­melk aan­vul eer­der as ver­vang.

Die mees­te ma’s se melk­voor­raad sta­bi­li­seer ses we­ke ná die ge­boor­te, wan­neer die ge­mid­del­de baba om­trent 800 mil­li­li­ter per dag drink. An­ders as bot­tel­ba­bas be­no­dig bors­ba­bas nie ál meer vo­lu­mes nie, want die sa­me­stel­ling van hul melk ver­an­der na­ma­te hul­le groei.

Jy kan ver­se­ker dat baba ge­noeg bors­melk in­kry deur hom voor so­wel as ná e­tes aan die bors te sit, en hom tus­sen­deur op aan­vraag te voed. Be­skou bors­melk en vas­te kos as on­af­hank­lik van me­kaar, en e­tens­tye as oe­fen­ses­sies. Aan­vank­lik is ’n tee­le­pel kos een keer per dag ge­noeg. Die i­dee is dat baba aan sma­ke en teks­tu­re ge­woond raak, nie dat hy hom trom­mel­dik eet nie.

In die twee­de half­jaar is bors­melk die hoof­ge­reg en vas­te kos poe­ding. Daar­na ver­an­der din­ge ge­lei­de­lik tot jou klein­ding uit­ein­de­lik vir die lek­ker­te bors­voed.

PRAK­TIE­SE WEN­KE VIR MO­DER­NE MAM­MAS

• Laat jou baba die lei­ding neem. Jou ver­ant­woor­de­lik­heid is om ge­son­de kos be­skik­baar te stel – hy kan be­sluit wan­neer, wat en hoe­veel hy wil eet.

• Laat hom van kleins af by jul­le aan ta­fel sit so­dat hy e­tens­tye met ge­sel­li­ge sa­me­syn ver­bind. • Die bes­te be­gin­ners­kos is dié op jou bord, ver­al sink- en ys­ter­ry­ke voed­sel­soor­te. Ver­wy­der die los deel­tjies aan ’n hoen­der- of vleis­been en gee dit vir baba om te suig. Hy be­hoort ook sag­ge­kook­te groen­te soos wor­tels, bot­ter­skor­sie of pa­tat te ge­niet. Pie­sang en a­vo­ka­do is prop­vol voe­dings­waar­de, en niks streel seer tand­vlei­sies soos koue waat­le­moen nie. • Volg ’n ont­span­ne, in­skik­li­ke be­na­de­ring. Jy hoef nie met ’n spe­si­fie­ke kos­soort te be­gin of by ’n voor­ge­skre­we volg­or­de te hou nie. Ten­sy jul­le ’n fa­mi­lie­ge­skie­de­nis van voed­sel­al­ler­gieë het, hoef baba nie die­self­de kos­soort te eet vir et­li­ke dae nie. Bied vir hom kos aan wan­neer dit ge­rief­lik is. Sou jul­le soms ’n dag oor­slaan, is dit piek­fyn. • Eers gaan baba hoof­saak­lik met sy kos speel. As hy e­nig­iets in­kry, is dit ’n bo­nus. • Maak vrede met die ge­mors of eet bui­te. Weer­staan die ver­soe­king om baba se ge­sig­gie af te vee voor hy klaar is. • Re­spek­teer sy smaak­knop­pies. Moe­nie ’n op­hef maak as hy iets wei­er nie, maar bied dit kort daar­na weer aan. Kin­ders moet 10 tot 15 keer aan se­ke­re sma­ke bloot­ge­stel word voor hul­le daar­van be­gin hou.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.